Có những lời hẹn tưởng đã lùi xa cùng năm tháng nhưng vẫn nguyên vẹn trong ký ức người ở lại. Với họa sĩ Lê Sa Long, một người từng khoác áo lính, lời hẹn với đồng đội gần 40 năm trước đã trở thành nỗi nhớ khôn nguôi, thôi thúc ông cầm cọ vẽ nên những tác phẩm đầy xúc cảm về chiến tranh, sự hy sinh và nghĩa tình đồng đội.
Tại chương trình "Khúc tri ân" diễn ra đêm 13/10 ở Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (TPHCM), câu chuyện của họa sĩ Lê Sa Long khiến nhiều người xúc động. Ông không chỉ mang đến những bức tranh mà còn chia sẻ ký ức về một thời tuổi trẻ, khi những người lính ra chiến trường với niềm tin và lời hẹn ngày trở về.
Họa sĩ Lê Sa Long gửi tặng Bộ Tư lệnh TPHCM bộ tranh "Ước hẹn ngày trở về" tại chương trình "Khúc tri ân". Ảnh: Luân ĐĐK
Ông kể, gần 40 năm trước, khi còn là người lính trẻ, ông có một người đồng đội thân thiết. Trước lúc chia tay, hai người hẹn ngày trở về. Người bạn ấy biết ông có năng khiếu hội họa nên dặn dò sau này phải tiếp tục theo đuổi con đường mỹ thuật.
Thế nhưng, chỉ ba tháng sau, người đồng đội đã hy sinh trong một trận phục kích tại Campuchia. Lời hẹn năm nào mãi mãi không thể thực hiện.
Nỗi đau ấy theo họa sĩ Lê Sa Long suốt những năm tháng sau này. Ông tiếp tục rèn luyện, nuôi dưỡng niềm đam mê hội họa và đến năm 1994 thi đỗ vào trường đại học mỹ thuật tại TPHCM, như một cách thực hiện lời hứa với người bạn đã khuất.
Với ông, mỗi tác phẩm không đơn thuần là sự thể hiện tài năng nghệ thuật mà còn chứa đựng tình yêu quê hương, đất nước, những ký ức chiến tranh và lòng biết ơn đối với đồng đội.
Khi biết đến chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, họa sĩ Lê Sa Long đặc biệt quan tâm. Ông tìm đến nơi các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ, tận mắt chứng kiến những chiến sĩ trẻ miệt mài làm việc, cùng sự tận tụy của bác sĩ Trần Văn Bản, một cựu bác sĩ quân y đã ngoài 80 tuổi.
Hình ảnh người bác sĩ già vẫn ngày ngày có mặt, dùng kinh nghiệm chuyên môn để hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt đồng đội đã để lại trong ông nhiều xúc động.
Từ những lần chứng kiến ấy, họa sĩ bắt đầu thực hiện bộ tranh mang tên "Ước hẹn ngày trở về". Đến thời điểm chương trình "Khúc tri ân" diễn ra, bộ tranh đã có hơn 20 tác phẩm và ông vẫn tiếp tục sáng tác.
Trong đó, có bức tranh về bác sĩ Trần Văn Bản, người dù tuổi cao vẫn tình nguyện góp sức vào hành trình đưa các liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình.
Bên cạnh chân dung người bác sĩ quân y, họa sĩ còn khắc họa những chiến sĩ trẻ đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ. Những nét vẽ không chỉ ghi lại công việc thầm lặng của họ mà còn thể hiện sự tiếp nối nghĩa tình giữa các thế hệ.
Đặc biệt, khi nhắc đến một trong những tác phẩm đầu tiên của bộ tranh, họa sĩ Lê Sa Long không giấu được xúc động. Đó là bức tranh ông dành nhiều tâm sức để thể hiện hình ảnh những đồng đội đã ngã xuống, nay được trở về trong vòng tay quê hương.
Ông chia sẻ, có những đêm ngồi trước giá vẽ, ông cảm nhận như những người đồng đội năm xưa vẫn đang hiện diện, động viên mình hoàn thành tác phẩm.
Đối với người họa sĩ từng đi qua chiến tranh, đó là sự kết nối đặc biệt giữa người còn sống với những người đã khuất. Mỗi bức tranh vì thế như một nén tâm nhang, một lời tri ân gửi đến những tuổi xuân đã nằm lại chiến trường.
Không chỉ hướng về quá khứ, bộ tranh còn ghi nhận những con người đang lặng lẽ làm công việc nghĩa tình hôm nay. Đó là những chiến sĩ trẻ, những người tình nguyện và những cựu chiến binh vẫn đau đáu với hành trình tìm kiếm đồng đội.
Họa sĩ Lê Sa Long bày tỏ mong muốn dùng ngôn ngữ mỹ thuật để phản ánh chân thực cuộc sống, lan tỏa những câu chuyện nhân văn và khơi dậy lòng yêu nước trong cộng đồng.
Gần 40 năm trôi qua, lời hẹn trở về của người đồng đội năm xưa vẫn còn dang dở. Nhưng qua những bức tranh của họa sĩ Lê Sa Long, hình ảnh người lính đã hy sinh như được trở về trong ký ức, trong tình đồng đội và lòng biết ơn của những thế hệ hôm nay.
Bởi có những cuộc trở về không thể tính bằng thời gian hay khoảng cách, mà được gìn giữ bằng tình người, bằng ký ức và những nghĩa cử không bao giờ phai nhạt.
