Hình thức mua bán nhà trên giấy hay phương thức nhà đầu tư vay tiền người tiêu dùng, nguồn tiền nhàn rỗi trong dân và cam kết trả bằng nhà ở đang có xu hướng phát triển mạnh. Nguồn vốn từ người tiêu dùng là một trong những nguồn vốn lớn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, nó không hoàn toàn là màu hồng với khách hàng khi doanh nghiệp cố tình huy động vốn sai mục đích.
 Mua bán nhà trên giấy cần phải thận trọng (ảnh minh họa). |
Hiện nay, chủ đầu tư trong lĩnh vực thị trường bất động sản luôn cần một nguồn vốn lớn để đầu tư dài hạn, tuy nhiên, để có một nguồn vốn lớn cho thị trường này, các chủ đầu tư chủ yếu dựa vào việc vay từ các ngân hàng, nhưng để có thể vay được số tiền lớn, các chủ đầu tư sẽ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn bởi yêu cầu khá chặt chẽ từ phía ngân hàng... Vì thế, phương thức mua bán nhà trên giấy với cách gọi khá hấp dẫn người tiêu dùng như "nhà đầu tư vay vốn người tiêu dùng và cam kết trả bằng nhà ở" đã đánh trúng tâm lý rất nhiều người, nhất là trong bối cảnh thị trường nhà đất đang biến động theo hướng giá nhà bị đẩy lên với mức giá không tưởng. Không những thế, nguồn tiền nhàn rỗi, tiết kiệm trong dân là nguồn vốn ổn định, có độ an toàn cao. Huy động theo hình thức này, doanh nghiệp có thể vừa đảm bảo nguồn vốn vừa nắm chắc được việc sản phẩm trong tương lai của họ đã có người mua. Do vậy rất nhiều doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thích lựa chọn hình thức huy động này thông qua hợp đồng vay vốn. Với phương thức mua bán này, nhà đầu tư thì nhận được vốn đóng góp trước, người mua góp dần tiền và giá mua thấp hơn nhiều so với mua nhà đã hình thành. Cách thức này cũng giúp chủ đầu tư có thể huy động tiền bất cứ lúc nào mà không bị quy định của pháp luật về "mua bán nhà trên giấy" điều chỉnh (nhà đầu tư xây xong phần móng mới được thực hiện và thực hiện theo quy định mẫu hợp đồng). Nhưng thực tế đã chứng minh khi vụ mua bán có hàng trăm nhà đầu tư tin tưởng giao hàng trăm tỉ đồng cho công ty 1/5 để mua đất biệt thự và liền kề tại dự án Thanh Hà - Cienco 5 và rồi sau đó vỡ mộng khi biết đồng tiền của mình bỏ ra không hiệu quả...
Theo các chuyên gia trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng và tín dụng, để huy động được nguồn tiền nhàn rỗi, tiền tiết kiệm trong dân thì hệ thống quản lý phải đưa ra được hành lang pháp lý mạnh tay hơn để hạn chế rủi ro của phương thức mua bán nhà trên giấy. Hiện hợp đồng vay vốn thực hiện theo Luật Tín dụng, trong đó người đi vay phải là tổ chức tín dụng. Nếu đã vay vốn, người đi vay phải trả bằng tiền (cộng lãi suất), không được trả bằng hàng hoá, không được kèm theo điều kiện ràng buộc là trả bằng hàng hoá. Như vậy, chủ đầu tư thứ cấp muốn "lách luật" cũng khó vì luật quy định khá chặt chẽ. Trong trường hợp chủ đầu tư huy động vốn sai thì họ phải hoàn trả tiền cộng lãi suất theo quy định và lãi suất phạt cho khách hàng. Theo Nghị định 123/NĐ-CP thì mức xử phạt cao nhất trong trường hợp này là 70 triệu đồng. Mặc dù đây cũng là mức phạt khá cao, nhưng theo các chuyên gia thì cần phải có chế tài nghiêm khắc hơn nữa.
Minh Anh