Loay hoay tìm giải pháp

Sau 1 ngày họp bàn (12/12), giải pháp tổng thể để bảo vệ nguồn nước hệ thống sông Đồng Nai vẫn chỉ là ghi biên bản rồi chờ nghiên cứu tiếp. Đai diện các 12 tỉnh thành và các bộ ngành vẫn chưa thực sự tìm được tiếng nói chung để ngăn chặn việc các dòng sông đang chết dần vì ô nhiễm.

Có dám giơ tay xin thề?

Dù đã được Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà phát biểu định hướng trước về nội dung hội nghị triển khai quyết định của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, nhưng phần đóng góp ý kiến của các đại biểu đã làm phát sinh thêm những việc khó làm.

Ô nhiễm sông Thị Vải.

Với tác phong thẳng thắn, ông Trần Ngọc Thới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cho biết: Sau 4 lần tham gia họp với tư cách là thành viên Ủy ban sông Đồng Nai, ông vẫn chưa rõ văn phòng của đơn vị này đặt ở đâu. Nếu theo quy định thì ủy ban này là hình thức thí điểm của hoạt động tham mưu liên vùng liên ngành. Vậy các văn bản của ủy ban với sự tham gia của 12 tỉnh, thành cùng đại diện bộ ngành, lại đóng dấu của UBND cấp tỉnh, thành đã hợp lý chưa?

Đồng quan điểm này, Thứ trưởng Bộ KHCN Nguyễn Văn Lạng, đề cập đến hiệu quả công tác của ủy ban sông Đồng Nai khi các thành viên đều kiêm nhiệm. Thực tế đã chứng minh việc kiêm nhiệm thường đạt hiệu quả thấp. Trong khi chúng ta đang ngồi bàn về kinh phí hoạt động gần 2.000 tỷ đồng được cân đối ra sao thì những nguồn ô nhiễm vẫn đang đầu độc các dòng sông. Tiền không phải là tất cả mà quan trọng là chúng ta có dám làm. Các thành viên ủy ban sông Đồng Nai có dám "giơ tay xin thề" trước Chính phủ, và người dân là đến thời điểm nào thì các con sông mới được cứu sống.

Mịt mù số phận một dòng sông

Theo đánh giá của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày, sông Đồng Nai và các chi lưu phải tiếp nhận 480.000m3 nước thải chưa qua xử lý nên chất lượng nước sông ngày càng suy giảm. Cuộc sống của hơn 15 trêệu dân các tỉnh: Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, Lâm Đồng, Đăk Lăk, Đăk Nông, Ninh Thuận, Bình Thuận, Tây Ninh, Long An, TP. Hồ Chí Minh đang bị ảnh hưởng, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của các địa phương.

Cao điểm của việc tranh cãi về việc làm thế nào để bảo vệ môi trường sông Thị Vải, là phần đối đáp của ông Trần Ngọc Thới, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và ông Ao Văn Thinh, Phó Chủ tịch tỉnh Đồng Nai. Hai ông này đều cho rằng chất lượng nước thải của các khu công nghiệp đang ảnh hưởng đến chất lượng nước sông Thị Vải. Nhưng cả hai đều chờ đợi xem tỉnh nào thực hiện tốt chất lượng nước xả thải trước. Để giảm bớt độ nóng của phần tranh luận, ông Nguyễn Trung Tín, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM lái câu chuyện sang việc khó có thể rút giấy phép các doanh nghiệp gây ô nhiễm.

Để giải quyết triệt để tình hình ô nhiễm, các nhà khoa học tham gia hội thảo đã đề xuất giải pháp khai thông tuyến kênh Đồng Môn để tận dụng nguồn nước sông Đồng Nai đẩy toàn bộ khối lượng chất ô nhiễm của sông Thị Vải ra khu vực khác. Điều này vừa khắc phục được hiện tượng ô nhiễm vừa tạo sự thông thoáng cho dòng sông Thị Vải.

Tuy nhiên một số nhà nghiên cứu môi trường khác đã không đồng ý phương án này vì khi đào kênh nối sông Thị Vải với sông Đồng Nai thì lượng chất thải sẽ thoát đi đâu; lượng bùn khổng lồ sẽ đổ ở nơi nào.

Ngọc Giang