1. Virus gây u nhú ở người (HPV) lây truyền qua đường tình dục
Virus gây nhú ở người (Human Papillomavirus - HPV) là tác nhân điển hình nhất cho thấy mối liên quan trực tiếp và nguy hiểm giữa nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục không được kiểm soát với sự phát triển của bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, loại ung thư phổ biến nhất có liên quan đến virus này.
Virus HPV có thể lây lan từ người này sang người khác qua tiếp xúc da kề da. Một trong những cách lây lan của HPV là qua hoạt động tình dục bao gồm quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn, thậm chí cả đường miệng.
Virus HPV có thể có hoặc không có triệu chứng tùy thuộc vào loại HPV và vị trí nhiễm trùng. Khi nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài trong nhiều năm có thể dẫn đến những thay đổi trong tế bào cổ tử cung dẫn đến tổn thương tiền ung thư và cuối cùng phát triển thành ung thư.
Virus gây u nhú ở người (HPV) lây truyền qua đường tình dục. Ảnh minh họa AI
2. Loại HPV nào dễ gây ung thư nhất?
Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, có hơn 200 loại HPV, tất cả chỉ có thể sống trong một số loại tế bào nhất định được gọi là tế bào biểu mô vảy. Đây là những tế bào bình thường được tìm thấy trên bề mặt da và trên các bề mặt và màng ẩm ướt (được gọi là màng nhầy hoặc bề mặt niêm mạc).
Một số loại HPV có thể gây ra mụn cóc trên hoặc xung quanh cơ quan sinh dục nữ và nam cũng như ở vùng hậu môn. Chúng được gọi là các loại HPV nguy cơ thấp vì hiếm khi liên quan đến ung thư.
Các loại HPV khác được gọi là loại có nguy cơ cao vì chúng có liên quan mật thiết đến các loại ung thư bao gồm ung thư cổ tử cung, âm hộ và âm đạo ở phụ nữ, ung thư dương vật ở nam giới, ung thư hậu môn, miệng và họng ở cả nam và nữ.
HPV 6 và HPV 11 là các loại HPV nguy cơ thấp. Chúng thường gây ra mụn cóc sinh dục và hiếm khi gây ung thư.
HPV 16, HPV 18, HPV 31, HPV 33 và HPV 42 là những ví dụ về các loại HPV nguy cơ cao có thể gây ung thư. Các loại HPV này đôi khi có thể né tránh hệ thống miễn dịch của cơ thể, do đó cơ thể không thể loại bỏ HPV.
3. Tiêm vaccine phòng HPV là cách phòng ngừa hiệu quả nhất
Tiêm vaccine phòng HPV được đánh giá là giải pháp dự phòng chủ động, an toàn và mang lại hiệu quả cao nhất giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng virus HPV.
Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, cách tốt nhất để phòng ngừa HPV và các bệnh do HPV gây ra trong tương lai là tiêm vaccine phòng HPV. Vaccine HPV ngăn ngừa nhiễm một số loại HPV nhất định và được sử dụng cho cả nam và nữ, chủ yếu là bé trai và bé gái. Để đạt hiệu quả tốt nhất, nên tiêm trước khi một người tiếp xúc với HPV (ví dụ như qua hoạt động tình dục).
Thời điểm "vàng" để tiêm vaccine là từ 9 đến 14 tuổi - giai đoạn cơ thể tạo ra đáp ứng miễn dịch mạnh nhất và đa phần trẻ chưa bắt đầu có hoạt động tình dục. Tuy nhiên, vaccine vẫn phát huy hiệu quả bảo vệ tốt cho thanh thiếu niên, người trưởng thành và mở rộng đến 45 tuổi.
