Với sự giúp đỡ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), Chương trình TCMR quốc gia tổ chức chiến dịch tiêm bổ sung vaccin sởi cho trẻ từ 1-5 tuổi trên toàn quốc. Trong lễ phát động tại thành phố Đà Nẵng, chúng tôi đã ghi nhận một số ý kiến về chiến dịch này.
GS.TS. Trịnh Quân Huấn, Thứ trưởng Bộ Y tế: "Loại trừ bệnh sởi là một trong những chiến lược quan trọng nhằm đạt mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tỉ lệ tử vong ở trẻ em".
Tại Hội nghị thượng đỉnh Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc tháng 9/2000, Chính phủ Việt Nam cam kết đạt các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ đến năm 2015, trong đó có mục tiêu thứ 4 về giảm tỉ lệ tử vong ở trẻ em. Để thực hiện mục tiêu này, Đảng, Nhà nước, Chính phủ Việt Nam dành nhiều chương trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trẻ em. Các chương trình này được đầu tư và triển khai có hiệu quả, trong đó có Chương trình TCMR. Liên tục trong các năm từ 2000 đến nay, Chương trình TCMR đã đạt được nhiều thành quả to lớn được cộng đồng quốc tế ghi nhận như thanh toán bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh vào năm 2005, không để xảy ra ca tử vong do sởi từ năm 2003 và giảm tỉ lệ mắc sởi. Việt Nam đang trên con đường tiến tới mục tiêu loại trừ bệnh sởi vào năm 2012. Đây cũng là một trong những chiến lược quan trọng nhằm đạt mục tiêu thiên niên kỷ về giảm tỉ lệ tử vong ở trẻ em.
Kinh nghiệm từ các thành công đã đạt được của TCMR cho thấy việc đầu tư tốt, sự cam kết chính trị mạnh mẽ, sự tham gia tích cực của toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, xã hội hóa cao công tác tiêm chủng, phòng bệnh và có hệ thống y tế vững mạnh, đủ năng lực, sự ủng hộ của cộng đồng là những điều kiện tiên quyết để đẩy lùi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Vì vậy để triển khai thành công chiến dịch tiêm bổ sung vaccin sởi cho trẻ từ 1-5 tuổi trên toàn quốc rất cần có sự chỉ đạo, hỗ trợ kinh phí, vật tư và nhân lực của các cấp ủy, chính quyền, sự giúp đỡ hợp tác của các ban ngành, đoàn thể, làm tốt công tác tuyên truyền vận động các bậc ông bà, cha mẹ và toàn xã hội đưa các cháu đi tiêm chủng. Đối với các cơ sở y tế cần chuẩn bị thật tốt về mọi mặt, đảm bảo vaccin và phương tiện kỹ thuật tiêm chủng có chất lượng để đảm bảo sự thành công của chiến dịch.
Bộ Y tế ghi nhận và đánh giá cao sự hỗ trợ của WHO và UNICEF trong nhiều năm qua đối với TCMR, đặc biệt là chiến dịch tiêm nhắc vaccin sởi bổ sung năm 2010. Bộ cũng giao trọng trách cho Dự án TCMR quốc gia và yêu cầu các ngành, các cấp tổ chức thực hiện thật tốt chiến dịch.
 Thứ trưởng Trịnh Quân Huấn (người mặc áo sẫm màu); Viện trưởng Viện VSDTTW Nguyễn Trần Hiển và chuyên gia y tế của WHO, UNICEF kiểm tra an toàn tiêm chủng tại Trạm y tế phường An Hải Bắc - Sơn Trà - Đà Nẵng. |
PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ nhiệm Chương trình TCMR quốc gia: "Tiêm vaccin sởi cho trẻ từ 1-5 tuổi là biện pháp cần thiết nhằm nâng cao miễn dịch sởi trong cộng đồng".
Nhiều năm qua, Chương trình TCMR đã được triển khai ở 100% các xã trên cả nước, kể cả những vùng khó khăn nhất. Trên 90% trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm đầy đủ các loại vaccin cơ bản, trong đó có vaccin sởi. Tỉ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm có thể dự phòng bằng vaccin đã giảm đi rõ rệt.
Năm 2000, WHO khu vực Tây Thái Bình Dương đã đặt mục tiêu loại trừ bệnh sởi trong toàn khu vực vào năm 2012 với chiến lược tiêm chủng 2 mũi vaccin sởi nhằm đảm bảo tỉ lệ miễn dịch cao trong cộng đồng. Tại Việt Nam, trong các năm 2002- 2003, Chương trình TCMR quốc gia đã triển khai chiến dịch tiêm chủng bổ sung vaccin sởi cho trên 15 triệu trẻ em từ 1- 10 tuổi trên toàn quốc với sự đầu tư của Nhà nước và Tổ chức JICA ( Nhật Bản). Năm 2007-2008, chiến dịch tiêm chủng bổ sung vaccin sởi cho trên 4 triệu đối tượng từ 1-20 tuổi tại 22 tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên đã được thực hiện với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế. Từ năm 2006, vaccin sởi đã được triển khai trong Chương trình TCMR cho trẻ 6 tuổi trên toàn quốc. Tỉ lệ mắc sởi trong các đối tượng tiêm đủ 2 mũi vaccin rất thấp so với các đối tượng chưa tiêm chủng hoặc chỉ tiêm một mũi vaccin. Số mắc sởi năm 2008 giảm 368 lần so với năm 1984.
Tuy nhiên từ cuối năm 2008 đến nay, Việt Nam ghi nhận vụ dịch sởi trên cả nước với quy mô lớn. Nhóm trẻ dưới 6 tuổi có tỉ lệ mắc sởi cao nhất mặc dù nhiều em đã được tiêm một mũi vaccin sởi. Điều này cho thấy miễn dịch quần thể chưa đủ lớn. Căn cứ vào tình hình dịch tại Việt Nam, để giảm số mắc và tiến tới mục tiêu loại trừ bệnh sởi vào năm 2012 theo đúng cam kết của khu vực Tây Thái Bình Dương, song song với việc duy trì tỉ lệ tiêm chủng mũi thứ nhất và mũi thứ hai trong tiêm chủng thường xuyên đạt trên 95%, được sự hỗ trợ của UNICEF và WHO, được sự đồng ý của Bộ Y tế, Chương trình TCMR quốc gia tổ chức chiến dịch tiêm bổ sung vaccin sởi cho trẻ từ 1-5 tuổi trên phạm vi toàn quốc trong quý IV năm 2010. Mục tiêu mà chúng tôi đặt ra là đạt tỉ lệ tiêm chủng trên 95% các đối tượng được tiêm của 63 tỉnh/thành phố an toàn và hiệu quả.
Tại Trạm y tế phường An Hải Bắc - quận Sơn Trà - thành phố Đà Nẵng (nơi phát động chiến dịch), tôi đánh giá cao sự chuẩn bị đầy đủ và tiến hành khoa học, đúng quy trình của các cán bộ tiêm chủng điểm tiêm này. Với sự giúp đỡ của chính quyền các cấp, các đoàn thể và những kinh nghiệm từ nhiều chiến dịch tiêm chủng lớn đã thực hiện cùng sự chuẩn bị, tập huấn bài bản của các cán bộ tiêm chủng, tôi tin tưởng rằng chiến dịch sẽ thành công.
Bà Nông Thị Ngọc Minh - Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng: "Các cấp chính quyền sẽ cùng với ngành y tế thực hiện tốt chiến dịch".
Bệnh sởi được biết đến là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với trẻ em. Mặc dù tỉ lệ mắc sởi ở nước ta đã giảm đi rõ rệt song từ năm 2006- 2009 tại thành phố Đà Nẵng có dịch sởi xảy ra. Tính đến tháng 6/2010, toàn thành phố có 123 ca mắc sởi, UBND thành phố đã chỉ đạo cho Sở Y tế tìm mọi biện pháp khống chế bệnh, không để dịch bùng phát lây lan trên diện rộng. Để có được miễn dịch với bệnh sởi trong cộng đồng một cách bền vững, tiêm vaccin ngừa bệnh là biện pháp rất cần thiết. Vì thế chúng tôi rất hoan nghênh sự việc triển khai chiến dịch tiêm vaccin sởi bổ sung cho trẻ từ 1-5 tuổi mà Chương trình TCMR quốc gia phát động. UBND thành phố Đà Nẵng ghi nhận những thành quả mà TCMR đạt được đối với việc bảo vệ chăm sóc sức khỏe trẻ em và sẽ ủng hộ cho các hoạt động của chương trình cũng như chiến dịch lần này được thực hiện tốt nhất.
Lê Hảo (ghi)