1. Tác dụng hạ đường huyết của lá xoài
Theo Đông y, đái tháo đường thường được xếp tương đương với chứng tiêu khát, lá xoài chính là vị thuốc rất phù hợp trong điều trị chứng này. Lá xoài có vị ngọt, chua, tính hơi mát, đi vào kinh tỳ, vị, phế.
Lá xoài có tác dụng:
- Thanh nhiệt tả hỏa.
- Sinh tân chỉ khát, tạo thêm tân dịch, ngăn chặn cơn khát.
- Hòa vị giáng nghịch, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi.
- Trừ thấp chỉ tả, thích hợp với người bệnh đái tháo đường kèm theo thấp khí đình trệ gây mệt mỏi, nặng nề.
Lá xoài có tác dụng hỗ trợ điều trị chứng tiêu khát.
Hoạt chất mangiferin, là hoạt chất chính trong lá xoài, đã được chứng minh là có tác dụng chống oxy hóa mạnh, kháng virus, vi khuẩn, chống viêm, giảm cân và đặc biệt là hỗ trợ điều trị tiểu đường. Theo các nghiên cứu khoa học hiện đại, lá xoài hạ đường huyết là do:
Ức chế hấp thu đường tại ruột: Lá xoài có tác dụng ức chế hai enzym α-amylase và α-glucosidase, là hai enzym có nhiệm vụ phân giải tinh bột và đường phức hợp thành đường đơn (glucose) để cơ thể hấp thụ. Khi các enzyme này bị ức chế, quá trình chuyển hóa carbohydrate chậm lại, giúp ngăn chặn tình trạng đường huyết tăng vọt ngay sau khi ăn.
Tăng cường độ nhạy của insulin: Kháng insulin là nguyên nhân chính gây tiểu đường type 2. Hoạt chất mangiferin tác động trực tiếp vào quá trình truyền tín hiệu của insulin kích hoạt các phân tử vận chuyển glucose GLUT4 di chuyển ra màng tế bào, từ đó giúp vận chuyển đường từ máu vào bên trong tế bào cơ và tế bào mỡ, chuyển hóa thành năng lượng, làm giảm nồng độ đường trong máu.
Giảm sản xuất đường tại gan: Gan là nơi dự trữ và giải phóng đường vào máu khi cơ thể đói. Ở người tiểu đường, quá trình này thường bị rối loạn khiến đường huyết lúc đói luôn cao. Mangiferin ức chế các enzyme tham gia vào quá trình tân tạo đường tại gan, ngăn chặn việc gan đưa quá nhiều đường vào máu một cách không cần thiết, giúp ổn định đường huyết sáng sớm.
Bảo vệ và phục hồi tế bào đảo tụy: Tế bào beta ở tuyến tụy là nơi sản xuất insulin. Với đặc tính chống oxy hóa cực mạnh, các flavonoid và polyphenol trong lá xoài trung hòa các gốc tự do, giảm viêm, từ đó giúp bảo vệ các tế bào tuyến tụy không bị tổn thương thêm và hỗ trợ quá trình phục hồi khả năng tiết insulin tự nhiên của cơ thể.
2. Một số cách dùng lá xoài giúp hạ đường huyết
2.1 Trà lá xoài
Nguyên liệu: 5 - 10 lá xoài non (loại có màu hơi tím hoặc hồng nhạt) hoặc 10 - 15g lá khô.
Cách làm:
- Lá xoài rửa sạch, vò nhẹ.
- Hãm với khoảng 500ml nước sôi trong bình kín.
- Để qua đêm và uống vào buổi sáng sớm khi bụng đói để đạt hiệu quả điều chỉnh đường huyết tốt nhất.
2.2 Lá xoài sắc nước đặc
Nguyên liệu: 15 - 30g lá khô.
Cách làm:
- Cho lá xoài khô vào ấm, đổ 3 bát nước, sắc còn 1 bát.
- Chia làm 2 lần uống trong ngày sau bữa ăn.
2.3 Lá xoài kết hợp với lá dâu tằm
Nguyên liệu: Lá xoài khô 10g, dùng lá bánh tẻ hoặc lá non phơi khô trong bóng râm, lá dâu tằm khô 10g.
Cách làm:
- Rửa sạch cả hai loại lá để loại bỏ bụi bẩn.
- Cho lá vào ấm sắc, đổ nước vào.
- Đun sôi, sau đó hạ nhỏ lửa sắc trong khoảng 15–20 phút cho đến khi còn khoảng 500ml nước.
- Gạn lấy nước, bỏ bã rồi uống.
2.4 Lá xoài kết hợp với lá ổi
Nguyên liệu: Lá xoài khô 10g, lá ổi 10g.
Cách làm:
- Lá xoài và lá ổi đem rửa sạch, vò nhẹ cho hơi nát để hoạt chất dễ thoát ra.
- Cho nguyên liệu vào bình giữ nhiệt hoặc ấm trà lớn, thêm khoảng 1 lít nước sạch.
- Đun sôi liu riu trong 10 phút.
- Uống thay nước trà trong ngày.
Lá xoài khô kết hợp với lá ổi đun nước uống thay trà hỗ trợ hạ đường huyết.
3. Lưu ý khi sử dụng lá xoài ở người đái tháo đường
Lá xoài có tác dụng hạ đường huyết nhưng khi sử dụng cần lưu ý:
- Lá xoài chỉ là liệu pháp hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn các loại thuốc đặc trị. Người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị khi thấy đường huyết có dấu hiệu ổn định.
- Lá xoài có tác dụng hạ đường huyết mạnh, việc kết hợp cùng lúc với các loại thuốc khác có thể gây ra tình trạng hạ đường huyết quá đà. Do đó, nên uống cách các loại thuốc khác ít nhất 2–3 tiếng.
- Kiểm tra đường huyết thường xuyên.
- Nếu sử dụng lá xoài thấy có triệu chứng ngứa, nổi mề đay hoặc khó thở, nên ngừng sử dụng ngay lập tức.
- Không nên uống liên tục trong thời gian quá dài.
- Thận trọng khi dùng cho phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú, người bệnh thận nặng, người có thể trạng hư hàn.
- Luôn thông báo cho bác sĩ điều trị về việc đang sử dụng lá xoài để bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp nhất.
