Nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học Massachusetts Amherst cho thấy chim chuông họng trần và chim seriema chân đỏ đều có thể phát ra âm thanh vượt ngưỡng 120 decibel. Kết quả được công bố trên tạp chí Evolution.
Chim seriema chân đỏ là ứng cử viên cho danh hiệu loài chim ồn ào nhất thế giới. (Ảnh: João Menezes)
João CT Menezes, nhà sinh vật học tiến hóa và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết âm thanh của hai loài chim này có thể được hình dung gần giống tiếng máy khoan bê tông trong cuộc sống hằng ngày. Ông thực hiện nghiên cứu trong khuôn khổ luận án tiến sĩ cùng giáo sư sinh học Jeff Podos, người từng hướng dẫn ông.
Phát hiện mới càng đáng chú ý khi trước đó, chim chuông trắng từng được xem là loài chim có tiếng kêu lớn nhất. Năm 2019, tiếng kêu của loài này được đo ở mức 125 decibel và được Sách Kỷ lục Guinness Thế giới công nhận.
Chim chuông họng trần là họ hàng gần của chim chuông trắng, vì vậy các nhà nghiên cứu dự đoán nó cũng có thể sở hữu tiếng kêu đặc biệt lớn.
Kết quả đo cho thấy tiếng kêu của chim chuông họng trần đạt 122,4 decibel khi được đo ở khoảng cách tiêu chuẩn 1 mét, tính trung bình trong 20 mili giây. Mức áp suất âm thanh này cao khoảng 800 lần so với loài chim có tiếng kêu nhỏ nhất mà nhóm nghiên cứu từng ghi nhận là chim ruồi họng sẫm, với mức 64,1 decibel.
Loài nào thực sự ồn ào nhất?
Câu trả lời phụ thuộc vào cách xác định thế nào là "ồn ào nhất". Nếu xét tiếng kêu lớn nhất từng được ghi nhận ở một cá thể, chim chuông họng trần đứng đầu với âm lượng cực đại gần 131 decibel ở khoảng cách 1 mét.
Chim chuông họng trần. (Ảnh: João Menezes)
Nhưng nếu tính mức âm lượng cực đại trung bình của các cá thể trong cùng một loài trong khoảng thời gian 20 mili giây, chim seriema chân đỏ lại đứng đầu trong số hai loài, với mức gần 121 decibel.
Trong khi đó, nếu tính trung bình mức âm lượng cực đại mà tiếng kêu của một loài đạt được ở bất kỳ thời điểm nào, chim chuông trắng lại vượt lên với khoảng 127 decibel, dựa trên dữ liệu từ sáu cá thể.
Catherine Sheard, nhà sinh vật học tiến hóa tại Đại học Aberdeen ở Scotland, người không tham gia nghiên cứu, cho rằng việc xác định "loài chim ồn ào nhất thế giới" phụ thuộc rất nhiều vào cách định nghĩa và phương pháp đo độ lớn của âm thanh.
Chim càng lớn càng có xu hướng kêu to
Để tìm hiểu vấn đề này, các nhà nghiên cứu đã ghi âm tiếng kêu của 123 loài chim tại Massachusetts và Brazil trong khoảng thời gian từ tháng 12/2018 đến tháng 1/2025. Theo Đại học Massachusetts Amherst, tiếng kêu của 113 loài trong số đó chưa từng được ghi nhận trước đây.
Việc đo chính xác âm lượng tiếng chim trong tự nhiên không hề đơn giản. Khoảng cách giữa con chim và thiết bị ghi âm có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Các nhà nghiên cứu đôi khi có thể nghe thấy tiếng chim nhưng không nhìn thấy chúng. Ngay cả khi phát hiện được vị trí, con chim có thể bay đi hoặc ngừng hót.
Để khắc phục vấn đề này, nhóm nghiên cứu sử dụng máy đo khoảng cách bằng laser, loại thiết bị thường được người chơi golf dùng để xác định khoảng cách đến lỗ. Nhờ đó, họ có thể đồng thời xác định khoảng cách tới con chim và đo âm lượng tiếng kêu.
Sau khi hiệu chỉnh ảnh hưởng của tiếng ồn nền và khoảng cách, nhóm nghiên cứu so sánh dữ liệu âm thanh với kích thước cơ thể cũng như độ rộng của mỏ khi mở ở từng loài.
Kết quả cho thấy những loài chim lớn hơn và có mỏ rộng hơn thường phát ra tiếng kêu lớn hơn. Menezes cho rằng chim có cơ thể lớn thường sở hữu hệ cơ phát triển hơn, giúp tạo ra áp suất bên trong lớn hơn và từ đó tạo ra âm thanh mạnh hơn. Trong khi đó, mỏ rộng giúp nhiều năng lượng âm thanh truyền ra môi trường hơn.
Tuy nhiên, kích thước cơ thể không thể giải thích toàn bộ hiện tượng. Một số loài chim có thể phát ra âm thanh lớn hơn rất nhiều so với những động vật có kích thước lớn hơn chúng, chẳng hạn voi, sư tử hoặc bò rừng.
Điều này cho thấy chim có thể sở hữu những cơ chế đặc biệt giúp khuếch đại âm thanh, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa xác định được đầy đủ những cơ chế đó.
Vì sao một số loài chim phải kêu lớn đến vậy?
Các nhà nghiên cứu hiện cũng chưa thể xác định chắc chắn những yếu tố môi trường và tiến hóa nào khiến một số loài chim phát triển tiếng kêu lớn hơn những loài khác.
Với chim chuông, môi trường sống có thể là một phần nguyên nhân. Loài này sống trong rừng và có chế độ đa thê. Menezes cho rằng tiếng kêu lớn có thể giúp chúng giao tiếp hiệu quả hơn trong môi trường rừng rậm, nơi tầm nhìn bị hạn chế, đồng thời hỗ trợ việc tìm kiếm bạn tình.
Nhưng chim seriema chân đỏ lại đặt ra một câu hỏi khác. Loài chim này thường sống trong môi trường rộng mở và có chế độ một vợ một chồng, vì vậy những lý do khiến nó tiến hóa tiếng kêu lớn không giống với chim chuông.
Nghiên cứu hiện tại mới chỉ khảo sát một phần nhỏ trong thế giới âm thanh của các loài chim. Menezes nhấn mạnh rằng vẫn còn rất nhiều câu hỏi chưa có lời giải.
Sheard cũng cho rằng việc chỉ một khảo sát tương đối khiêm tốn đã phát hiện thêm nhiều loài chim có tiếng kêu cực lớn cho thấy danh sách này có thể chưa dừng lại ở đây.
