(SKDS) – Lần đầu tiên mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 thấp nhất sau hơn 3 năm, đây là tín hiệu vừa mừng vừa lo của nền kinh tế. Mừng vì nếu CPI giảm và giữ ổn định thì tình trạng lạm phát sẽ được kiểm soát, nhưng nếu giảm âm quá sẽ cho thấy dấu hiệu của suy giảm kinh tế.
Nhiều mặt hàng thiết yếu giảm giá
Theo công bố của Tổng cục Thống kê sáng 24/6, trong tháng 6, CPI cả nước đã giảm 0,26% so tháng 5 - đây là lần giảm phát đầu tiên sau 38 tháng. Một trong những nhóm hàng đóng góp lớn cho đà giảm của CPI tháng 6 là khu vực hàng ăn – dịch vụ ăn uống khi nhóm chiếm đến 40% trong rổ hàng hóa này giảm giá 0,23% (lương thực giảm 0,78%; thực phẩm giảm 0,31%; riêng ăn uống ngoài gia đình vẫn tăng 0,6%). Tháng này, chi phí ở nhóm giao thông giảm tới 1,64% nhờ việc điều tiết linh hoạt giảm giá xăng dầu. Sự trầm lắng của thị trường bất động sản khiến chỉ số ở nhóm nhà ở - giảm 1,21%. Các nhóm hàng nằm trong diện giảm giá còn lại: bưu chính viễn thông (giảm 0,02%); văn hóa giải trí và du lịch (0,27%).
 Giảm phát khiến nhu cầu tiêu dùng giảm. Ảnh: Trần Minh |
Ở chiều ngược lại, nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 0,33%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,62%, thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,46%, giáo dục tăng 0,1%; nhóm hàng hóa và dịch khác tăng 0,35%... Trên thực tế thì việc nền kinh tế giảm phát trong tháng 6 đã được dự báo khi hầu hết tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng… và nhiều địa phương khác đều công bố mức tăng CPI âm (lần lượt giảm 0,17%; 0,43%; 0,19% và 0,13%).
Dấu hiệu nền kinh tế yếu
Tình trạng giảm phát mặc dù mới là tháng đầu chưa thể hiện hết bản chất của nền kinh tế nhưng nếu đặt trong bối cảnh có tới 70% doanh nghiệp (DN) thua lỗ trong quý I và tới gần 22.000 DN đã phải giải thể, phá sản tính từ đầu năm, tăng trưởng GDP quý II ước 4,5% thì đây là một dấu hiệu đáng lo ngại của nền kinh tế. Kết hợp với CPI, các số liệu vĩ mô của nền kinh tế trong quý I đã cho thấy dấu hiệu của sự suy giảm kinh tế. Theo công bố chỉ số kinh tế quý I/2012, mức tăng GDP quý I/2012 chỉ ở mức 3,97% (thấp nhất trong vòng 2 năm trở lại đây); sản xuất công nghiệp chỉ bằng 50% năm trước, lượng hàng tồn kho xấp xỉ 35%; số DN gặp khó khăn, lâm vào tình trạng phá sản, giải thể vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại; thu ngân sách quý I chỉ tăng 0,4% do sản xuất đình đốn; xuất khẩu giảm 1/4 so với cùng kỳ năm trước; tín dụng tăng trưởng âm 1,96% …
Trong kinh tế học, giảm phát được định nghĩa là tình trạng mức giá chung của nền kinh tế giảm xuống liên tục và thường xuất hiện khi kinh tế diễn biến xấu (suy thoái hoặc đình đốn). Chính vì thế, việc đẩy mạnh phát triển kinh tế, trong đó đẩy mạnh tăng trưởng sức cung và sức cầu đều là giải cứu DN, nền kinh tế thoát khỏi tình trạng đình đốn.
Đã có nhiều giải pháp được Chính phủ đưa ra như 2 lần giảm trần lãi suất huy động của NHNN, tăng lương, đặt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 2% mỗi tháng cho đến cuối năm. Quốc hội cũng đã thông qua một số giải pháp quan trọng hỗ trợ DN và cá nhân, trong đó có việc đồng ý phương án giảm 30% thuế thu nhập DN trong năm 2012 và miễn thuế thu nhập cá nhân từ 1/7 này đến 31/12 đối với những cá nhân có thu nhập tính thuế ở cấp I. Tuy nhiên, cần nhiều hơn những biện pháp hỗ trợ đầu ra cho cộng đồng DN, kích thích cầu thị trường để giải quyết tình trạng ùn tắc hàng hóa và khơi thông dòng vốn. Bên cạnh đó, về phía DN, kết hợp với các chính sách của Nhà nước cần phải xem xét và điều chỉnh, cơ cấu lại danh mục hàng hóa sản xuất, đẩy mạnh thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực quản trị để vượt qua khó khăn hiện nay.
Thanh Phúc