UBND TP. Hà Nội đã chỉ đạo xóa bỏ toàn bộ lò gạch thủ công trên địa bàn thành phố trước ngày 31/12/2010. Tuy nhiên, nhiều lò gạch thủ công vẫn ngang nhiên hoạt động...
Thực hiện theo Quyết định 115/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các địa phương trên địa bàn thành phố phải hoàn thành xóa bỏ toàn bộ lò gạch thủ công trước ngày 31/12/2010. Thế nhưng, cho đến nay, hàng chục lò gạch thủ công tại bãi giữa sông Hồng thuộc địa phận giáp ranh giữa các xã Liên Hà, Liên Trung, Hồng Hà, Liên Hồng… của huyện Đan Phượng, vẫn ngang nhiên hoạt động, tỏa khói nghi ngút làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, mùa màng và cuộc sống người dân.
Hít thở bằng khói…
Từ đầu năm đến nay, không khí lao động, sản xuất gạch tại các lò gạch trên địa bàn huyện Đan Phượng vẫn diễn ra sôi nổi như thường lệ. Hàng trăm người phụ nữ hì hục khuân vác, gần chục chiếc xe tải chở đầy gạch xếp hàng xuống phà để cung cấp cho thị trường. Cái lợi thu được từ việc sản sinh tiền là không nhỏ, tuy nhiên cái hại lâu dài và ngay trước mắt thì các chủ lò gạch và chính quyền sở tại vẫn đang phớt lờ?
Thực tế cho thấy, hoa màu trên địa bàn huyện Đan Phượng đang bị héo úa, thiệt hại nặng nề vì khói lò gạch. Phía giáp bờ sông, hàng chục lò gạch thủ công có mái che, lều lán được dựng lên chẳng khác gì cái làng nhỏ giữa sông Hồng. Bụi than mù mịt tràn ra bao phủ cả khu vực lớn xung quanh. Chị Nguyễn Thị Huyền, một phụ nữ làm bốc vác tại một lò gạch, cho biết: “Ai cũng biết là khói lò gạch có nhiều ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, công việc gánh gạch tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, nhiều khi còn bị ho khan hàng tháng trời, đau mắt, tức ngực thường xuyên. Nhưng vì cơm áo gạo tiền và cuộc sống trước mắt nên chúng tôi vẫn phải làm thôi, không làm thì còn biết làm gì được đây”.
Không chỉ riêng khu vực bãi bồi này mà cả những khu vực dân cư xung quanh cũng phải chịu cảnh khói lò gạch tràn vào khiến môi trường sống bị ô nhiễm nghiêm trọng. Anh Nguyễn Văn Long, một người dân xã Liên Hồng cho biết: “Khổ lắm chú ạ! Hàng chục lò gạch thi nhau hun khói suốt ngày đêm, khói theo gió tràn vào nhà dân khét lẹt, khiến nhiều người mắc các bệnh về phổi và ung thư. Nhà tôi còn đỡ chứ nhiều nhà gần sông lại có con nhỏ thì suốt ngày chỉ lo đưa con đi viện khám bệnh vì hít phải khói lò gạch nhiều quá. Không biết cái vận hạn này đến bao giờ mới được chấm dứt”. Trò chuyện với chúng tôi, hầu hết người dân ở đây đều bày tỏ nguyện vọng chính quyền địa phương sớm có biện pháp xóa bỏ những lò gạch thủ công, đảm bảo cuộc sống của họ.
 Hàng chục lò gạch vẫn ngày đêm nhả khói bất chấp việc ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. |
Giáp ranh nên… khó giải quyết!
Đem theo nguyện vọng của hàng trăm người dân, chúng tôi tìm gặp chính quyền địa phương. Trả lời câu hỏi của chúng tôi: Theo Quyết định số 115/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc xóa bỏ toàn bộ lò gạch thủ công trước ngày 31/12/2010, tại sao huyện vẫn để các lò gạch hoạt động? - Ông Nguyễn Văn Ba, nguyên Chánh văn phòng UBND huyện Đan Phượng cho biết: “Lãnh đạo huyện Đan Phượng rất quan tâm đến việc dẹp bỏ các lò gạch thủ công, chúng tôi vẫn kiểm tra xử lý, nhưng do chưa xác định rõ mốc giới giữa huyện Đan Phượng và huyện Mê Linh tại khu vực này nên chúng tôi chưa thể xóa bỏ được các lò gạch thủ công ở đây. Chúng tôi cũng đã có nhiều buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo huyện Mê Linh nên trong thời gian tơi chắc sẽ giải quyết được”.
Trái với câu trả lời của ông Ba, ông Nguyễn Hữu Hồ, nguyên Bí thư kiêm Chủ tịch UBND xã Liên Hồng cho biết: “Tình trạng sản xuất gạch thủ công trên địa bàn diễn ra từ năm 2004, xã có khoảng 40ha, nhưng đến nay chỉ còn khoảng 10ha đất nữa với khoảng 36 lò hoạt động. Trong năm nay chúng tôi chưa ra kiểm tra, nhưng chắc bây giờ cũng ít đi rồi. Chúng tôi làm gì có tiền để tổ chức cưỡng chế. Còn địa giới hành chính thì đã ngăn rõ với huyện Mê Linh từ trong năm”. Cũng theo ông Hồ: “Từ tháng 12/2010, xã có nhận được văn bản yêu cầu xóa bỏ dứt điểm các lò gạch thủ công ở đây. Thế nhưng, khi xã báo cáo lên là không có kinh phí để tổ chức cưỡng chế nên từ đó cũng chẳng thấy huyện xuống kiểm tra nữa. Chúng tôi có yêu cầu hỗ trợ kinh phí để xử lý mà chưa thấy huyện trả lời, nếu có tiền chúng tôi thuê máy xúc, máy ủi ra mấy buổi là xong hết ngay, chúng tôi không sợ gì cả”.
Một câu hỏi đặt ra về thời gian xử lý tình trạng lò gạch thủ công vẫn đang hoạt động, ông Hùng nói: “Không cần xử lý, vì chỉ cần đến đầu mùa nước lên là cả lò gạch lẫn khu đất sẽ lở hết xuống sông. Mùa này chưa có nước chứ nếu có nước thì chắc cũng lở bay hết rồi. Sông thì vài ba chục năm lại đổi dòng một lần, trước kia chúng tôi có khoảng 150ha đất ở khu vực này mà hiện nay chúng tôi chỉ còn hơn 10ha. Không cần xử lý chỗ này cũng lở hết?”.
Thiết nghĩ, nếu tình trạng các lò gạch thủ công trên địa bàn huyện Đan Phượng vẫn ngang nhiên nhả khói, kéo dài thì không những sẽ gây thiệt hại mùa màng nặng nề mà sức khỏe của người dân nơi đây sẽ trở nên rất nghiêm trọng. Đề nghị UBND huyện Đan Phượng và chính quyền địa phương các xã cần sớm đưa ra quyết định hợp lý, nhanh chóng xử lý dứt điểm, triệt để các lò gạch thủ công đang hoạt động trên địa bàn.
VÕ HÙNG