Ngày 3/11, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Vietel chính thức ra mắt chip bảo mật VGC v1.0 và Nền tảng bán dẫn bảo mật do Việt Nam nghiên cứu, phát triển. Đây là kết quả của 24 tháng nghiên cứu với sự tham gia của hơn 40 kỹ sư, chuyên gia của 2 đơn vị thực hiện.
Sản phẩm thể hiện bước tiến mới trong phát triển công nghệ lõi, góp phần nâng cao năng lực tự chủ về bảo mật và bán dẫn của Việt Nam. Sản phẩm do Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel cùng phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với chip VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên. Trong đó, M2 - Ban Cơ yếu Chính phủ xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá, Trung tâm Bán dẫn Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.
Sản phẩm là kết quả hợp tác giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel. VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm. Ảnh: PV
Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Theo kết quả đo kiểm, chip mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Bên cạnh hiệu năng xử lý, đội ngũ kỹ sư cũng áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt hoặc dịch ngược.
Trên thế giới, nhiều nhà sản xuất tích hợp chip hoặc phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số để hỗ trợ xử lý mật mã và bảo vệ dữ liệu, như Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google hay Secure Enclave trên các nền tảng của Apple. VGC v1.0 cũng được phát triển theo định hướng này.
Chip bảo mật do Việt Nam sản xuất. Ảnh: PV
Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế - xã hội.
VGC v1.0 bước đầu được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Tiếp theo là đưa chip VGC v1.0 phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
Giá trị tự chủ cốt lõi của chip bảo mật VGC v1.0 nằm ở lõi mật mã: Thuật toán mã khối quốc gia MKV (TCVN 14263:2024) do đội ngũ các nhà khoa học của Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu và thiết kế hoàn toàn độc lập. So với các chuẩn mã khối quốc tế hiện hành, MKV sở hữu thiết kế mang tính đón đầu nhờ hỗ trợ đồng thời kích cỡ khối 128-bit và 256-bit, một bước tiến chiến lược giúp khắc phục hạn chế về kích thước khối trước các nguy cơ tính toán hậu lượng tử.
Chip bảo mật VGC v1.0 do Việt Nam sản xuất. Ảnh: PV
Đặc biệt, các thành phần mật mã lõi trong MKV được tính toán tối ưu đồng bộ cho kiến trúc bán dẫn ngay từ khâu thiết kế toán học, giúp chip VGC v1.0 đạt hiệu năng xử lý vượt trội nhưng vẫn đặt ra rào cản tài nguyên lượng tử cực lớn đối với các nỗ lực tấn công thám mã. Việc hiện thực hóa thành công MKV trên chip chuyên dụng là dấu ấn rõ nét khẳng định năng lực làm chủ công nghệ lõi và bảo vệ chủ quyền số của Việt Nam.
Không dừng lại ở VGC v1.0, nền tảng bán dẫn bảo mật còn mở đường cho các thế hệ chip Make in Vietnam phục vụ AI, 6G, IoT, UAV và robot. Từ làm chủ thuật toán mật mã đến tự thiết kế chip bảo mật, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực tự chủ công nghệ bán dẫn và bảo vệ chủ quyền số quốc gia.
Trong thời gian tới, Viettel tiếp tục đi sâu và phát triển công nghệ thiết kế chip. Năng lực này là cơ sở để Viettel phát triển các dòng chip lưỡng dụng cho trí tuệ nhân tạo, viễn thông 6G, camera thông minh, Internet vạn vật, UAV và robot, từng bước giảm phụ thuộc vào chip nhập khẩu trong các lĩnh vực then chốt.
