Thời gian gần đây, Trung tâm Chống độc, BV Bạch Mai đã cấp cứu nhiều nạn nhân khi đi làm đồng bị rắn cắn. Điều đáng nói, nhiều thân nhân và bệnh nhân đã tin vào việc đắp các loại thuốc Nam và thậm chí còn uống rượu để mong giải độc.
Chiều 31/3, trong lúc đang bắt ếch ở cánh đồng gần nhà, anh T.L.T. (31 tuổi, ở tỉnh Hà Nam) bỗng thấy đau nhói ở bàn chân phải. Giật mình nhìn xuống, anh hốt hoảng khi phát hiện vừa bị một con rắn cạp nia tấn công. Chỉ khoảng 1 tiếng sau đó, anh T. bị liệt các chi, cơ mặt và cứng đơ toàn thân.
 Bệnh nhân bị rắn độc cắn đang được cấp cứu. |
Về việc nhiều nạn nhân do rắn cắn, theo các bác sĩ Trung tâm Chống độc, trước đó, ngày 28/3, trung tâm cũng đã tiếp nhận một bệnh nhân nam 40 tuổi ở Thái Nguyên bị rắn hổ mang chúa cắn. Bệnh nhân này bị rắn cắn vào tay trái trong lúc đang đi phát cỏ. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khó thở, phải thở máy, kèm thêm các tổn thương cơ, liệt và suy thận. Hiện bệnh nhân đã tỉnh nhưng vẫn phải tiếp tục điều trị do suy thận. Các bác sĩ cho biết, rắn cạp nia và rắn hổ mang chúa đều là những loài rắn độc. Khi chất độc xâm nhập cơ thể chỉ một thời gian ngắn sẽ gây liệt toàn thân, khó thở, loạn nhịp tim, tổn thương các cơ, tổn thương vùng vết cắn lan rộng, suy thận. Trong hầu hết các trường hợp, nọc độc xâm nhập vào cơ thể theo con đường mạch bạch huyết (không phải mạch máu thông thường).
Con đường vận chuyển nọc độc này sẽ trở nên nhanh hơn và nhiều hơn khi cơ thể vận động. Rắn hổ mang chúa gây liệt rất nhanh nhưng hồi phục sớm sau một vài ngày. Rắn cạp nong, cạp nia cắn gây liệt cơ toàn thân, ban đầu thường rõ nhất là liệt hầu họng, các cơ mắt biểu hiện bằng đau họng, khó nuốt, khó há miệng, giãn đồng tử, nặng dần dẫn tới liệt chi, liệt cơ hô hấp khiến bệnh nhân không thở được. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh nhân sẽ tử vong nhanh chóng vì suy hô hấp do liệt cơ. Đặc biệt, với nam giới bị cạp nia cắn mà uống vài chén rượu để giải độc thì nọc độc ngấm vào máu nhanh hơn khiến họ sớm bị đau cứng họng, tê lưỡi dần dần đồng tử mắt giãn và tử vong nhanh hơn.
Theo BS. Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, việc sơ cứu đúng đối với trường hợp bị rắn cắn rất khó, nên tốt nhất là nhanh chóng đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế gần nhất thay vì đắp các loại thuốc Nam hay dùng các biện pháp khác để hút nọc độc của rắn. Với bệnh nhân bị liệt do rắn cắn, nếu điều trị kịp thời, tình trạng này có thể khỏi sau 1-2 tuần. Ngoài ra, các biện pháp chích, rạch, châm, chọc, hút nọc độc tại vùng vết cắn không có ích và có thể gây nhiễm khuẩn cho bệnh nhân.
Đặc biệt với các loại thuốc Nam, không những không chữa được liệt mà còn có thể nguy hiểm cho nạn nhân như gây co giật (vì có chứa mã tiền), gây đau bụng, nôn, tiêu chảy dẫn đến mất nước, mất muối, bị sốc hoặc tắc ruột vì táo bón...
Bài, ảnh: Trung Chính