Liên kết chăm sóc giữa Sản khoa và Nhi khoa bảo vệ sức khoẻ trẻ em ngay từ đầu

Tin nóng y tế
SKĐS - Tại hội thảo "Chung tay bảo vệ hơi thở đầu đời" do Trung tâm Đào tạo Nhân lực y các chuyên tế theo Nhu cầu Xã hội thuộc ĐH Y Dược TPHCM và các đối tác tổ chức các chuyên gia tập trung thảo luận về gánh nặng do virus hợp bào hô hấp với trẻ nhũ nhi.

Không những thế, các chuyên gia cònnhấn mạnh vai trò của các biện pháp dự phòng từ giai đoạn thai kỳ. Hội thảo quy tụ khoảng 150 chuyên gia Sản phụ khoa trong khu vực châu Á.

Trẻ dưới 3 tháng tuổi có nguy cơ nhập viện cao do virus  liên quan đến đường hô hấp

Phân tích tổng hợp dữ liệu từ 61 nghiên cứu tại 19 quốc gia cho thấy tỷ lệ nhập viện do RSV cao nhất ở nhóm trẻ từ 0 đến dưới 3 tháng tuổi, sau đó giảm dần theo độ tuổi.

Thực tế tại Việt Nam, số liệu tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy, trong số trẻ nhập viện vì viêm tiểu phế quản do RSV, nhóm dưới 3 tháng tuổi chiếm 42,7%. Dữ liệu bệnh viện từ Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) ước tính khoảng 25% số ca RSV nặng hoặc nhập viện ở trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ở nhóm dưới 3 tháng tuổi.

Tại miền Bắc, các ca nhập viện vì viêm tiểu phế quản do RSV xảy ra quanh năm, có xu hướng gia tăng trong mùa hô hấp, thường từ khoảng tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Trong khi đó, tại miền Nam, mùa RSV thường trùng với mùa mưa, từ khoảng tháng 5 đến tháng 11.

Hiện RSV chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp điều trị chủ yếu tập trung kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ hô hấp. Với trường hợp nặng, trẻ có thể phải nhập viện, điều trị tại đơn vị hồi sức tích cực (ICU), cần hỗ trợ hô hấp, thậm chí thở máy xâm lấn. Những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể cần can thiệp bằng phương pháp oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể (ECMO). Một nghiên cứu tại TP.HCM cho thấy tổng chi phí hộ gia đình cho mỗi lần trẻ nhập ICU cao gấp 5 lần so với mỗi lần nhập viện không phải ICU. Ngoài chi phí điều trị, gia đình còn phải chi trả việc đi lại, ăn ở và có thể mất thu nhập do cha mẹ nghỉ làm để chăm sóc con. Những áp lực kinh tế này đi kèm gánh nặng tinh thần khi cha mẹ chứng kiến trẻ nhỏ trải qua quá trình điều trị với nhiều can thiệp y tế.

Từ thực tế điều trị, TS.BS. Phan Hữu Phúc - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, Tổng Thư ký Hội Nhi khoa Việt Nam - cho biết những tháng đầu đời là giai đoạn trẻ dễ chuyển nặng và cần được gia đình đặc biệt quan tâm. Trẻ dưới 3 tháng tuổi nhập viện vì RSV có nguy cơ cần hỗ trợ hô hấp cao hơn nhiều lần so với trẻ lớn hơn.

Bảo vệ trẻ trước RSV: Cần chủ động dự phòng ngay từ thai kỳ - Ảnh 1.

TS.BS. Phan Hữu Phúc - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện nguy cơ RSV ở trẻ trong những tháng đầu đời. Ảnh: Nguyễn Lê

Theo TS.BS. Phan Hữu Phúc, RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ. Viêm tiểu phế quản do RSV có thể tiến triển thành nhiễm trùng đường hô hấp dưới nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, khiến trẻ phải nhập viện và thở máy. Vì vậy, bên cạnh theo dõi sức khỏe trẻ sau sinh, cha mẹ nên chủ động tìm hiểu về RSV và trao đổi với bác sĩ ngay từ thai kỳ, nhất là khi dự kiến sinh vào những tháng RSV gia tăng.

Chủ động bảo vệ trẻ từ giai đoạn thai kỳ

Theo các chuyên gia, trong thai kỳ, cơ thể người mẹ không chỉ nuôi dưỡng sự phát triển của thai nhi mà còn góp phần hình thành nền tảng miễn dịch cho trẻ sau khi chào đời. Thông qua nhau thai, một phần kháng thể từ mẹ được truyền sang con, hỗ trợ bảo vệ trẻ trước các tác nhân gây bệnh.

Tại Việt Nam, tư vấn về phòng ngừa RSV đã được đưa vào hướng dẫn chăm sóc thai kỳ theo Quyết định số 1139/QĐ-BYT ngày 23/4/2026 của Bộ Y tế ban hành "Hướng dẫn Quốc gia các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản về nội dung Chăm sóc trước khi có thai và trước khi sinh". Bên cạnh đó, Hội Phụ sản Việt Nam (VAGO) cũng đã ban hành hướng dẫn chuyên môn liên quan đến dự phòng RSV trong thai kỳ.

PGS.TS.BS. Huỳnh Nguyễn Khánh Trang -  Giảng viên cao cấp Bộ môn Phụ Sản, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch; Chủ nhiệm Bộ môn Phụ Sản; Trưởng khoa Sản bệnh - Trưởng khối Sản, Bệnh viện Hùng Vương - chia sẻ, sức khỏe của một đứa trẻ không chỉ bắt đầu từ tiếng khóc chào đời mà được định hình từ trong thai kỳ.

Theo ông, thai kỳ chính là "cửa sổ cơ hội" để người mẹ chuẩn bị nền tảng bảo vệ cho con ngay từ những ngày đầu tiên, khi hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt và dễ tổn thương trước các tác nhân như virus gây bệnh. Vai trò của bác sĩ Sản khoa không chỉ là theo dõi một thai kỳ khỏe mạnh mà còn đồng hành, cung cấp thông tin khoa học đáng tin cậy và cùng gia đình chuẩn bị cho hành trình chăm sóc liên tục của trẻ.

Bảo vệ trẻ trước RSV: Cần chủ động dự phòng ngay từ thai kỳ - Ảnh 2.

PGS.TS.BS. Huỳnh Nguyễn Khánh Trang - Phó Giáo sư, Giảng viên cao cấp Bộ môn Phụ Sản, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch - chia sẻ về vai trò đồng hành, cung cấp thông tin khoa học của bác sĩ Sản khoa đối với gia đình.Ảnh: Nguyễn Lê

Liên kết chăm sóc liên tục giữa bác sĩ Sản khoa và Nhi khoa

Một nội dung được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội thảo là vai trò phối hợp giữa bác sĩ Sản khoa và Nhi khoa trong việc giúp cha mẹ tiếp cận thông tin chính xác, xuyên suốt từ thai kỳ đến sau sinh.

Với lợi thế đồng hành cùng thai phụ trong các lần khám định kỳ, bác sĩ Sản khoa có thể là điểm khởi đầu giúp cha mẹ tìm hiểu về RSV, nhận diện nguy cơ và trao đổi về các phương pháp dự phòng phù hợp. Sau khi trẻ chào đời, bác sĩ Nhi khoa tiếp tục hỗ trợ gia đình nhận biết dấu hiệu bệnh, theo dõi sức khỏe hô hấp và lựa chọn hướng chăm sóc phù hợp.

Về mặt sinh học, kháng thể từ mẹ truyền sang con qua nhau thai tăng dần theo tuổi thai và đạt khoảng 50% nồng độ của mẹ vào tuần thứ 32. Điều này cho thấy thai kỳ là giai đoạn nền tảng để chuẩn bị sự bảo vệ cho trẻ.

Ý kiến của bạn