Trong lịch sử quan hệ giữa Matxcơva và Kabul không chỉ có chiến dịch quân sự của Liên Xô mà còn sự hỗ trợ trong việc xây dựng nhiều cơ sở năng lượng, cơ sở xã hội cũng như đào tạo chuyên gia cho Afghanistan.
Nga có ý định gia tăng sự hiện diện ở Afghanistan, trước hết trong lĩnh vực kinh tế. Tổng thống Nga Dmitri Medvedev và Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai đều thể hiện sự quan tâm đến việc phát triển quan hệ kinh tế thương mại song phương. Ông Dmitri Medvedev tuyên bố, sự hợp tác này phải được khôi phục với quy mô đầy đủ. Ông Medvedev nói: “Các công ty Nga đang tham gia hiện đại hóa nhà máy thủy điện Noglu, thành lập các cơ sở năng lượng nhỏ ở vùng núi Afghanistan. Nga xem xét khả năng tham gia xây dựng nhà máy thủy điện ở những tỉnh khác. Ngoài ra, Nga tiến hành cuộc đàm phán về sự tham gia khôi phục một số cơ sở hạ tầng có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với Afghanistan: đường hầm Salang, nhà máy sản xuất phân đạm. Chúng tôi chủ trương gia tăng sự hiện diện của Nga ở Afghanistan”.
 Hai nhà lãnh đạo đều thể hiện sự quan tâm đến việc phát triển quan hệ kinh tế song phương. |
Cuộc đấu tranh chống ma túy góp phần thúc đẩy quá trình này. Tháng 10/2010, lực lượng đặc biệt của Nga và Hoa Kỳ đã thực hiện một cuộc hành quân hỗn hợp để phá hủy các cơ sở sản xuất ma túy ở Afghanistan. Chiến dịch bài trừ ma túy đã tiêu hủy 4 phòng thí nghiệm sản xuất ma tuý trên địa bàn Afghanistan và tịch thu gần một tấn heroin. Tại cuộc gặp ở Matxcơva, hai bên đã đạt thỏa thuận tiếp tục hoạt động chung theo hướng này. Ông Viktor Ivanov, Giám đốc Cơ quan Liên bang về đấu tranh chống ma tuý: “Hai bên đã thỏa thuận tiếp tục sự hợp tác trong lĩnh vực trao đổi thông tin về nhóm tội phạm ma tuý, tiến hành những chiến dịch theo yêu cầu của một bên trên lãnh thổ bên khác. Ngoài ra, các đối tác Afghanistan sẽ xem xét kỹ lưỡng kế hoạch tiêu hủy các cơ sở sản xuất ma tuý. Kế hoạch mang tên “Raduga-2” có mục đích nâng cao tính hiệu quả trong lĩnh vực tiêu hủy các cánh đồng trồng ma tuý”. Theo đó, Matxcơva đề nghị Kabul lập danh sách các điền chủ trồng cây thuốc phiện. Nếu biết tên những người này thì dễ hơn phát hiện và tiêu hủy các cánh đồng và theo dõi hành động tội phạm sản xuất và buôn lậu ma tuý. Để chấn chỉnh lại tình hình và phát triển kinh tế Afghanistan phải có sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế. Kabul hy vọng vào sự hỗ trợ của Matxcơva trong sự phát triển công nghiệp hoá học, ngành nông nghiệp và ngành xây dựng.
Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai đã thực hiện chuyến viếng thăm chính thức đầu tiên tới Nga. Chuyến viếng thăm của ông Karzai đánh dấu sự cải thiện quan hệ giữa hai nước kể từ năm 1979 diễn ra cuộc chiến tại Afghanistan kéo dài mười năm giữa các lực lượng quân sự Liên Xô ủng hộ chính phủ của đảng Dân chủ Nhân dân Afghanistan (PDPA) chống lại lực lượng Mujahideen Afghanistan chiến đấu để lật đổ chính quyền. Liên bang Xô viết ủng hộ chính phủ trong khi phe đối lập nhận được sự ủng hộ từ nhiều phía gồm Hoa Kỳ, Pakistan và các quốc gia Hồi giáo khác trong bối cảnh cuộc Chiến tranh Lạnh. Cuộc xung đột xảy ra đồng thời với Cách mạng Iran năm 1979 và Chiến tranh Iran-Iraq, cũng ảnh hưởng tới sự trỗi dậy của lực lượng Mujahideen tại Trung Á. |
Song Hà