Các nước phương Tây huy động một lực lượng hải quân hùng hậu với tốc độ nhanh chóng chưa từng thấy đang tiến về bờ biển Libya. Chiến dịch này nhằm cứu trợ nhân đạo nhưng cũng có thể can thiệp quân sự.
Tại Libya, các phe nổi dậy ngày càng chiếm ưu thế. Về quân sự, có hơn 30 tướng lĩnh và đại tá đã bỏ rơi chủ tướng. Đại tá Kahdafi có 7 lữ đoàn thiện chiến để bảo vệ thủ đô thì một lữ đoàn đã ngả về phe đối lập. Tướng Salah Matek cho biết là ông về Baida để tỏ tình đoàn kết với dân chúng. Một sĩ quan cao cấp thứ hai là tướng Abdel Aziz al-Busta giải thích, ông từ chối lệnh bắn vào dân trong khi một sĩ quan khác nói là mục tiêu mới của họ là tiến về thủ đô Tripoli. Tin quân đội bỏ rơi chế độ được thông báo liên tục vào lúc tư lệnh bộ binh bị cách chức và quản thúc. Để bảo vệ chế độ, Kahdafi trông cậy vào 6 lữ đoàn do các con trai và người trong thân tộc chỉ huy là lực lượng lính đánh thuê người châu Phi. Chưa biết lúc nào thì cuộc đọ sức sẽ ngã ngũ nhưng tình hình tại chỗ rất nguy ngập. Hệ thống cung cấp thực phẩm gần như rối loạn trong bối cảnh bạo lực đàn áp đã làm hàng ngàn người chết. Không phải chỉ có hàng trăm ngàn nhân viên lao động nhập cư tìm cách thoát thân mà nhiều người dân Libya cũng đang tìm đường lánh nạn. Trong bối cảnh này, nhiều quốc gia Tây phương đã khẩn cấp huy động chiến thuyền vào vùng biển Libya. Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Italia, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp đã chỉ thị cho các chiến hạm, tổng cộng 15 chiếc phải rời vùng hoạt động ở Ấn Độ dương, Hồng Hải trực chiến bờ biển Libya. Hải quân NATO và EU trong vùng Điạ Trung Hải được tăng cường tàu đổ bộ và các đơn vị biệt kích tham gia vào một cuộc biểu dương lực lượng nhưng cho đến giờ này mục tiêu chưa phải là can thiệp quân sự.
 Quân đội Libya bảo vệ thủ đô. |
Theo giới phân tích, phương Tây đang tiến hành phương án trấn an người dân Libya, trong trường hợp cần thiết sẽ ra tay cứu người tị nạn. Trong thực tế thì sự hiện diện hạm đội đa quốc gia này còn có nhiệm vụ thiết lập hàng rào an ninh ngăn chặn di dân bất hợp pháp và tránh tình trạng người Libya vượt biên tập thể. Theo tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Alin Juppé thì ông mong rằng đại tá Kahdafi đang sống giờ phút cuối cùng của một lãnh đạo và trong trường hợp một chính phủ không làm tròn bổn phận bảo vệ dân thì quốc tế phải ra tay. Theo CNN, nhiều viên chức trong Bộ Quốc phòng Mỹ không nồng nhiệt với giải pháp can thiệp mặc dù Tổng thống Obama có sẵn trong tay mọi biện pháp để bảo vệ kiều dân và quyền lợi của Mỹ tại Libya. Tuy nhiên tại Mỹ đã có nhiều tiếng nói yêu cầu can thiệp quân sự. Trên blog Foreign Policy, chuyên gia Marc Lynch nói thẳng rằng NATO phải gấp rút ngăn chặn tình trạng đẫm máu hiện nay, đừng để trở thành xấu hơn như đã thấy ở Bosnia và Kosovo.
Nhưng ý kiến này đã bị phản đối. Chuyên gia Justin Raimondo cảnh báo đừng rơi vào bẫy của Kahdafi. Đưa quân Mỹ vào Libya là tạo cho nhà độc tài này cơ may vàng động viên tinh thần dân tộc chống xâm lăng. Can thiệp quân sự còn mang lại hệ quả ngược là cung cấp vũ khí cho thành phần Hồi giáo cực đoan thân Al Qaida như ở Iraq và Afghanistan.
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã thành lập Ban chỉ đạo tại Trung Đông và Bắc Phi do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Gia Khiêm đứng đầu nhằm khẩn trương sơ tán và đảm bảo an toàn cho người lao động Việt Nam tại Libya. Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, tính đến hết ngày 27/2, đã có 920 người lao động Việt Nam tại Libya về nước an toàn và hiện còn khoảng 5.000 người lao động Việt Nam đang mắc kẹt tại Libya. Chuyến bay giải cứu đầu tiên của Vietnam Airlines khởi hành từ Việt Nam vào đêm 28/2 đem theo đội bay tinh nhuệ nhất để đưa những người lao động bị kẹt từ Libya trở về Việt Nam. Doanh nghiệp trong nước cũng lên kế hoạch hỗ trợ chương trình sơ tán lao động từ Libya trở về. |
Song Hà
(Theo AFP, CNN)