Lên miền Tây Bắc

Cuối năm 2011, các bác sĩ Bệnh viện Da liễu TW có đợt công tác tại tỉnh Lai Châu. Đây là tỉnh miền núi địa đầu, giáp Trung Quốc ở phía Tây Bắc của Tổ quốc, điều kiện kinh tế - xã hội của người dân còn gặp rất nhiều khó khăn. Địa hình núi cao hiểm trở bị chia cắt bởi các sông ngòi dày đặc làm cho việc giao thông đi lại gặp nhiều cản trở. Dân cư thưa thớt, cư trú rải rác trên một địa bàn rộng lớn. Trên địa bàn tỉnh Lai Châu có nhiều đồng bào dân tộc anh em sinh sống. Đa số người dân còn gặp nhiều khó khăn về kinh tế, trình độ dân trí chưa cao, ở những vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều phong tục tập quán lạc hậu.

Lai Châu đã được công nhận đạt tiêu chuẩn loại trừ bệnh phong trên quy mô toàn tỉnh năm 2008. Trong những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh Lai Châu liên tục phát hiện được các bệnh nhân phong mới. Trung bình hằng năm phát hiện được 3-4 bệnh nhân phong mới. Đa số các bệnh nhân phong mới đều thuộc nhóm MB (Multibacillary là nhóm nhiều vi trùng, ngược với PB - Paucibacillary là nhóm ít vi trùng).

 

Khi được phát hiện, các bệnh nhân đều được tiến hành điều trị đa hóa trị liệu để điều trị, giám sát sau điều trị chặt chẽ, phòng chống tàn tật kịp thời. Làm việc với đoàn bác sĩ BV Da liễu TW, BS. Phan Trung Thành - Giám đốc, BS. Lò Thị Kim Oanh cùng các cán bộ của Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội đã chia sẻ những khó khăn cũng như những kinh nghiệm trong công tác phòng chống phong của tỉnh Lai Châu. Các cán bộ da liễu của trung tâm tuy còn mỏng, thiếu về lực lượng nhưng đã xây dựng được mạng lưới phòng chống phong từ cấp tỉnh xuống huyện, xã, phường, thôn bản, hoạt động có hiệu quả, tiếp tục duy trì tốt công tác phòng chống bệnh phong sau loại trừ.

 

Công tác truyền thông lồng ghép, giáo dục y tế về bệnh phong do các cán bộ y tế cơ sở đảm nhiệm hoạt động có hiệu quả. Hầu hết các bệnh nhân phong mới đều chủ động tìm đến khám tại các cơ sở y tế khi phát hiện thấy các bất thường trên da. Công tác giám sát bệnh nhân phong sau đa hóa trị liệu cũng rất được quan tâm và làm tốt. Cử nhân Nguyễn Đức Toàn, kỹ thuật viên giày dép chỉnh hình đã hướng dẫn cho các cán bộ y tế cơ sở cách đo đạc cụ thể. Sau khi đo đạc xong, Bệnh viện Da liễu TW sẽ đóng giày dép và gửi lại cho địa phương, phát tới từng bệnh nhân để giúp các bệnh nhân phong phòng tránh tàn tật trong lao động, sinh hoạt hằng ngày.

 

BS. Lò Thị Kim Oanh, Phó Giám đốc Trung tâm Phòng chống bệnh xã hội tỉnh Lai Châu đi cùng chúng tôi tới huyện Phong Thổ. Đây là huyện miền núi nằm cách TP. Lai Châu khoảng hơn 20km, địa hình khá hiểm trở. Trên địa bàn huyện trong những năm gần đây liên tục phát hiện được các bệnh nhân phong mới. Tại xã Bản Lang, chúng tôi cùng với các cán bộ y tế của địa phương tiến hành khám cho bệnh nhân Lò Thị Dận, sinh năm 1994. Năm 2009, bệnh nhân Dận được phát hiện bị bệnh phong, thể nhiều vi khuẩn MB, đã được điều trị đa hóa trị liệu theo phác đồ 12 tháng.

 

Trong quá trình giám sát sau điều trị, bệnh nhân Dận liên tục có cơn phản ứng phong hồng ban nút dai dẳng rất khó điều trị khỏi dứt điểm bằng các thuốc theo phác đồ. Hiện tại, bệnh nhân có tàn tật độ 2, cơn phản ứng phong đã điều trị đạt hiệu quả khá tốt. Xét thấy mức độ tàn tật của bệnh nhân còn có khả năng hồi phục bằng phẫu thuật chỉnh hình, chúng tôi đã đề nghị chuyển bệnh nhân lên Bệnh viện Da liễu TW điều trị tiếp. Sau phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục khá tốt. Các bài tập phục hồi chức năng giúp cho Dận cải thiện rất nhiều. Tình trạng của bệnh nhân Dận cũng tốt hơn, cơn phản ứng phong được điều trị ổn định.