Tối 1/10, tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026 chính thức khai mạc với chủ đề "Hội tụ Di sản - Kiến tạo Tương lai".
Dự lễ khai mạc có Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà; lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, thành phố Hà Nội; đại diện UNESCO, các đại sứ quán, cơ quan ngoại giao cùng các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa và đại biểu quốc tế.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết sự kiện là lễ hội của sự gặp gỡ, kết nối các nền văn hóa, lan tỏa tinh thần hữu nghị, sáng tạo, đối thoại vì hòa bình và phát triển.
Theo Phó Thủ tướng, lễ hội năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức trong năm kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO và tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới.
"Di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai", Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, mỗi quốc gia, mỗi dân tộc có những di sản riêng, nhưng khi cùng hội tụ sẽ tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại.
Từ dân ca, múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian, trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống đến di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian, theo Phó Thủ tướng, những giá trị này đều kể các câu chuyện về con người, văn hóa, quê hương và những giá trị được các thế hệ trao truyền cho tương lai.
"Bởi vậy, hội tụ di sản chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh.
Tiết mục mở đầu buổi lễ khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026. (Ảnh Thành Long)
Đề cập vai trò của văn hóa trong bối cảnh hiện nay, Phó Thủ tướng cho rằng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và những phương thức giao tiếp mới đang làm thay đổi cách con người sáng tạo, tiếp nhận và lan tỏa các giá trị văn hóa.
Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng của đất nước. Trong quá trình đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn gắn với phát huy, truyền thống gắn với sáng tạo, di sản gắn với đời sống đương đại, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản.
Phó Thủ tướng cho biết Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai có sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, với 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim và 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sĩ thuộc 5 châu lục.
Theo Phó Thủ tướng, đây là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc, hướng tới một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững.
Từ lễ hội, Phó Thủ tướng mong muốn lan tỏa ba thông điệp: hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển; trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền, sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản; đồng thời kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế, nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới.
Phó Thủ tướng cũng bày tỏ mong muốn lễ hội trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới, là không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế, nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026. (Ảnh Thành Long)
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO, đánh giá cao ý nghĩa của việc quy tụ các nền văn hóa tại Hà Nội.
Ông cho rằng lễ hội là minh chứng cho việc văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn được tiếp nối thông qua sự tiếp xúc, chia sẻ và giao lưu giữa con người với con người.
Theo ông Lazare Eloundou Assomo, sự đa dạng văn hóa là nguồn cảm hứng cho sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau. Việc hơn 50 quốc gia cùng hội tụ tại Hà Nội, mang đến những nét đặc trưng văn hóa và cùng chia sẻ không gian giao lưu là một hoạt động có ý nghĩa đối với việc thúc đẩy sự hiểu biết giữa các dân tộc.
Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO cũng nhấn mạnh Hoàng thành Thăng Long là không gian phù hợp để tổ chức lễ hội, khi khu di tích phản ánh những lớp lịch sử và văn hóa kéo dài hơn một thiên niên kỷ.
Năm 2026 cũng đánh dấu 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Theo ông Lazare Eloundou Assomo, chặng đường hợp tác này cho thấy văn hóa và di sản có thể kết nối các dân tộc và góp phần xây dựng sự hiểu biết, tin cậy giữa các quốc gia.
Trong khuôn khổ lễ khai mạc, chương trình nghệ thuật "Hội tụ Di sản - Kiến tạo Tương lai" giới thiệu những giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời có sự tham gia của các đoàn nghệ thuật quốc tế.
Chương trình mở đầu cho chuỗi hoạt động của lễ hội diễn ra từ ngày 1 đến 4/10 tại Hà Nội, gồm các không gian văn hóa, ẩm thực, điện ảnh, thời trang, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động giao lưu giữa nghệ sĩ, đại biểu quốc tế với công chúng.
