Đưa giá trị Di sản thế giới đến gần hơn với công chúng
Tại cuộc họp báo về chương trình Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu 2026, ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng đã thông tin một số nét mới về lễ hội này.
Giám đốc Sở VHTTDL Hải Phòng Nguyễn Thành Trung chủ trì, thông tin về lễ hội. Ảnh: Đàm Thanh.
Theo thông tin, Lễ hội Côn Sơn – Kiếp Bạc mùa Thu 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10; trọng tâm của lễ hội là ngày 26/9 (16 tháng 8 âm lịch) với các hoạt động tưởng niệm Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, khai hội Côn Sơn, Kiếp Bạc và công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới.
Lễ hội diễn ra trong dấu mốc đặc biệt khi trên địa bàn Hải Phòng có 5 di tích thành phần thuộc Di sản thế giới, gồm: Chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc, chùa Thanh Mai, động Kính Chủ và chùa Nhẫm Dương. Đây là điều kiện thuận lợi để thành phố phát huy giá trị di sản, kết nối các điểm đến, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng.
Lễ hội năm nay gắn với các hoạt động tưởng niệm 726 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và 584 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Các nghi lễ truyền thống được duy trì như Lễ Cáo yết, Lễ rước văn, Lễ Khai ấn đền Kiếp Bạc, Lễ Cầu an và Hội hoa đăng, Lễ rước bộ, Lễ tế và Lễ giỗ Đức Thánh Trần.
Từ một lễ hội đã được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ, lễ hội năm nay mở ra trong không gian di sản đã được quốc tế ghi nhận, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về bảo tồn, thực hành và phát huy các giá trị di sản.
Quang cảnh Đền Kiếp Bạc. Ảnh: Tiến Sinh.
Trong không gian Di sản thế giới, lễ hội không chỉ là dịp tưởng niệm các bậc tiền nhân, thực hành các nghi lễ và phong tục truyền thống, mà còn là cơ hội để những giá trị của Côn Sơn, Kiếp Bạc được tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Những nghi lễ, lễ hội và hoạt động văn hóa được cộng đồng thực hành chính là cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ hôm nay, giúp di sản được nhận biết không chỉ qua những công trình, hiện vật mà qua những trải nghiệm sống động của con người.
Lễ hội năm nay đồng thời hướng tới việc đưa giá trị Di sản thế giới đến gần hơn với công chúng, du khách trong nước và quốc tế; kết nối bảo tồn di sản với phát triển văn hóa, du lịch và quảng bá hình ảnh Hải Phòng. Qua đó, Côn Sơn, Kiếp Bạc không chỉ được biết đến như một điểm đến lịch sử, tâm linh mà từng bước trở thành một không gian trải nghiệm văn hóa có chiều sâu, nơi du khách có thể cảm nhận sự giao hòa giữa cảnh quan, lịch sử, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng.
Những điểm mới của lễ hội năm nay
Theo ông Nguyễn Thành Trung - Giám đốc Sở VHTTDL Hải Phòng, quy mô tổ chức lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa Thu 2026 sẽ có sự thay đổi ở phần Hội như đa dạng hoạt động phục vụ quần chúng, du khách; ban tổ chức cũng sẽ phát khoảng 30.000 ấn tới mỗi người dân, du khách khi về dự lễ khai mạc.
Vẻ đẹp chùa Côn Sơn khiến bất cứ ai từng đến đều rất muốn quay lại. Ảnh: Tiến Sinh.
Phía chính quyền phường Trần Hưng Đạo - đơn vị được giao thực hiện lễ hội này cho biết, lễ hội năm nay là tổ chức theo hướng mở, ưu tiên người dân và du khách. Khu vực khai hội bố trí khoảng 5.000 chỗ, trong đó khoảng 2.500 vị trí dành cho người dân, du khách tự do tham dự. Không gian hai khu di tích được chỉnh trang, tăng cường cảnh quan, hệ thống nhận diện; đồng thời bố trí các tiểu cảnh, điểm check-in phục vụ du khách.
Công nghệ số được ứng dụng trực tiếp phục vụ người tham dự thông qua mã QR trên nền tảng Smart Hải Phòng, cung cấp thông tin về chương trình lễ hội, sơ đồ các khu vực hoạt động, bãi đỗ xe, phân luồng giao thông, điểm tham quan và các dịch vụ ăn uống, lưu trú, vui chơi.
Trong 9 ngày diễn ra lễ hội, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại được tổ chức tại khu vực phía trước đền Kiếp Bạc, giới thiệu các giá trị di sản, làng nghề truyền thống, ẩm thực, sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu của Hải Phòng.
Cùng với đó là các hoạt động quảng diễn, trải nghiệm nghề truyền thống, làm gốm, thư pháp, pha trà sen, trà cúc; thưởng thức nghệ thuật dân gian, múa rối nước và tìm hiểu các sản phẩm văn hóa đặc trưng. Ban tổ chức cũng giới thiệu các sản phẩm du lịch gắn với 5 di tích thành phần của Di sản thế giới trên địa bàn Hải Phòng, kết nối tour, tuyến với Quảng Ninh và Bắc Ninh.
Đáng chú ý, tại lễ hội năm nay sẽ công bố Bộ nhận diện thương hiệu Di sản Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Bộ nhận diện đã được thành phố Hải Phòng, thành phố Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh thống nhất lựa chọn và sử dụng, tạo nên một hình ảnh nhận diện chung cho Quần thể Di sản thế giới. Đây là dấu mốc quan trọng, góp phần đưa danh hiệu Di sản thế giới từ sự kiện ghi danh trở thành giá trị được nhận diện, lan tỏa và phát huy trong đời sống văn hóa, du lịch và phát triển địa phương.
Tại khu di tích Côn Sơn diễn ra các nghi lễ:
Lễ dâng hương, rước văn và tưởng niệm 584 năm ngày mất Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi (ngày 26/9).
Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại (từ 26/9-4/10) và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ người dân và du khách đưa di sản đến gần hơn với công chúng.
