Tại tọa đàm "PresbyMAX – Giảm phụ thuộc kính lão cho người tuổi 40+", diễn ra ngày 3/11 trong khuôn khổ chương trình "Bản lĩnh dẫn đầu – Tự do thị giác", các chuyên gia nhãn khoa đã chia sẻ những lưu ý trong phát hiện, điều chỉnh lão thị và cập nhật công nghệ laser giúp người trung niên giảm phụ thuộc vào kính.
Lão thị là quá trình tự nhiên nhưng không nên chủ quan
ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc Điều hành Bệnh viện Đông Đô cho biết, lão thị là quá trình sinh lý tự nhiên của mắt khi con người bước vào tuổi trung niên. Theo thời gian, khả năng điều tiết của mắt suy giảm, đặc biệt khi quan sát các vật ở khoảng cách gần.
Tình trạng này thường bắt đầu từ khoảng 40 tuổi và ngày càng rõ hơn theo tuổi tác. Người mắc lão thị thường gặp khó khăn khi đọc sách, sử dụng điện thoại, máy tính hoặc phải đưa vật ra xa hơn mới nhìn rõ. Với những người làm việc văn phòng, thường xuyên sử dụng máy tính hoặc đọc tài liệu, tình trạng này có thể gây nhiều bất tiện trong sinh hoạt và công việc.
Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy khám kiểm tra tình trạng lão thị cho người bệnh. Ảnh: BVCC
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Ophthalmology năm 2018, thế giới có khoảng 1,8 tỷ người mắc lão thị vào năm 2015, trong đó 826 triệu người bị suy giảm thị lực nhìn gần do chưa được điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa đầy đủ.
Từ thực tế thăm khám, BS Phương Thủy cho rằng nhiều người hiện nay vẫn chủ quan với lão thị, ngại đến bệnh viện hoặc cơ sở chuyên khoa mắt vì sợ mất thời gian. Khi thấy mắt mờ, họ thường đến tiệm kính để đo và cắt kính sử dụng, trong khi việc xác định số kính không đơn giản chỉ là đo độ khúc xạ bằng máy.
Theo bác sĩ, để đưa ra đơn kính chính xác, người bệnh cần được thăm khám, đánh giá toàn diện chức năng thị giác và khả năng điều tiết của mắt. Kết quả đo khúc xạ bằng máy chỉ là một phần trong quá trình đánh giá, không phải căn cứ duy nhất để xác định số kính.
Thực tế, các bác sĩ đã gặp nhiều trường hợp sử dụng kính không đúng số độ trong thời gian dài. Đeo kính không phù hợp có thể khiến mắt thường xuyên mỏi, khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng nhìn và sinh hoạt. Người bệnh cũng có thể quen với mức điều chỉnh không phù hợp, khiến việc xác định số kính thực tế về sau trở nên khó khăn.
Đáng chú ý, tình trạng xác định sai số kính còn gặp ở trẻ em. Có trường hợp trẻ không bị cận thị nhưng khi đo bằng máy khúc xạ lại cho kết quả cận đến 5 đi-ốp do hoạt động điều tiết quá mức. Nếu chỉ căn cứ vào kết quả đo máy để cấp kính, trẻ có thể được điều chỉnh thị lực không chính xác.
Vì vậy, BS Phương Thủy khuyến cáo người ngoài 40 tuổi khi nhìn gần khó khăn, thường xuyên phải đưa điện thoại hoặc sách báo ra xa mới nhìn rõ không nên tự mặc định mình bị lão thị rồi đi cắt kính. Người dân cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân, đánh giá tình trạng điều tiết và được tư vấn phương án phù hợp.
Thăm khám kỹ trước khi lựa chọn phương pháp điều chỉnh
Với những người bị lão thị không muốn đeo kính, phẫu thuật laser có thể là một lựa chọn được bác sĩ cân nhắc sau khi thăm khám. Theo BS Phương Thủy, nguyên lý của công nghệ PresbyMAX có thể hình dung tương tự kính đa tròng. Tuy nhiên, thay vì sử dụng kính, bác sĩ dùng laser tái cấu trúc bề mặt giác mạc, điều chỉnh công suất quang học tại những vùng khác nhau để hỗ trợ người bệnh nhìn ở khoảng cách gần, trung gian và xa.
Điểm đáng chú ý của phương pháp là khả năng cá thể hóa điều trị. Mỗi người có đặc điểm mắt, nhu cầu công việc và thói quen sinh hoạt khác nhau, do đó phương án phẫu thuật cần được xây dựng phù hợp với từng trường hợp. Chẳng hạn, người thường xuyên làm việc với máy tính có nhu cầu nhìn ở khoảng cách trung gian khác với người dành nhiều thời gian đọc sách hoặc làm việc ở cự ly gần.
Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh không phải người mắc lão thị nào cũng phù hợp để phẫu thuật. Trước khi can thiệp, người bệnh cần được thăm khám kỹ, đánh giá khả năng điều tiết và tình trạng giác mạc. Với những trường hợp có bệnh lý giác mạc hoặc mắt không đáp ứng yêu cầu, bác sĩ sẽ không chỉ định phẫu thuật dù người bệnh có mong muốn thực hiện.
Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm.
Theo BS Phương Thủy, hiệu quả điều chỉnh thị lực bằng phương pháp này có thể duy trì khoảng 10 năm, tùy thuộc vào tình trạng mắt của từng người. Vì vậy, người bệnh cần được tư vấn đầy đủ về khả năng đáp ứng trước khi quyết định can thiệp.
Một trong những lưu ý được BS Phương Thủy nhấn mạnh là người bệnh không nên nóng vội trong quá trình lựa chọn kính hoặc phẫu thuật điều chỉnh lão thị. Việc đánh giá chức năng thị giác cần có thời gian và được thực hiện theo quy trình chuyên môn.
Theo bác sĩ, quá trình khám khúc xạ lần đầu có thể kéo dài khoảng 2-3 giờ để đánh giá toàn diện trước khi đưa ra đơn kính. Đặc biệt, với những người đã sử dụng kính sai độ trong thời gian dài và có nhu cầu phẫu thuật khúc xạ, bác sĩ có thể hướng dẫn điều chỉnh kính, theo dõi từ 3-6 tháng trước khi xem xét chỉ định can thiệp.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện dấu hiệu nhìn gần kém, khó đọc chữ hoặc phải đưa vật ra xa mới nhìn rõ, người dân nên chủ động kiểm tra tại cơ sở chuyên khoa mắt. Việc xác định đúng tình trạng thị giác, lựa chọn kính phù hợp hoặc cân nhắc phương pháp can thiệp theo chỉ định của bác sĩ sẽ góp phần cải thiện chất lượng nhìn, hạn chế những bất tiện do lão thị gây ra trong cuộc sống hằng ngày.
