Trân trọng mời quý bạn đọc trong và ngoài nước, các bệnh nhân, thầy thuốc trong cả nước tham gia viết bài cho chuyên mục này. Bài xin gửi về: Diễn đàn “Kỹ năng ứng xử” báo Sức khỏe & Đời sống 138A Giảng Võ, Ba Đình, Hà Nội.
Địa chỉ email: banynhantin@yahoo.com.vn
Người đến bệnh viện khám bệnh có đủ già trẻ gái trai, trình độ học vấn, đủ các tính cách, đủ mọi hoàn cảnh giàu nghèo, từ bốn phương tám hướng tới, nhưng họ đều mang cái tên chung: Bệnh nhân. Người đi theo bệnh nhân cũng đủ các thành phần như thế, cũng mang cái tên chung: Người nhà bệnh nhân. Bệnh nhân phấp phỏng dõi theo các thao tác của thầy thuốc, trả lời các câu hỏi và hồi hộp lắng nghe kết luận của bác sĩ. Khi cầm kết quả chẩn đoán và cầm đơn thuốc, bệnh nhân thường muốn hỏi thêm nhiều điều. Hỏi về bệnh tình nặng nhẹ, hỏi để bày tỏ những thắc mắc, hỏi về triển vọng chữa trị, hỏi về cách dùng thuốc... Người hỏi nhiều, người hỏi ít, có người hỏi cả những điều bác sĩ đã nói rồi. Thôi thì đủ các kiểu câu hỏi của người bệnh. Đến lượt người nhà bệnh nhân, cũng lại đủ các câu hỏi, có thể rụt rè rào đón, có thể sốt ruột, lo lắng hỏi dồn dập. Người ít am hiểu, hỏi. Người có đọc sách báo, đã nghe nói nên có am hiểu nhiều ít, hỏi. Bệnh nhân muốn được trả lời cặn kẽ. Người nhà bệnh nhân cũng mong nhận được câu giải đáp tường tận. Dù thế nào, đó đều là nguyện vọng chính đáng. Có trả lời không, trả lời thế nào, khi công việc khám đã kéo dài nối tiếp nhau, khi số bệnh nhân ngồi chờ còn chật ngoài hiên, có người đã đẩy cửa sấn vào. Những câu hỏi trùng lặp ngày này, ngày khác. Nhiều điều đã nói, nói mãi rồi, nay lại nghe hỏi tiếp. Không khí ấy, tình trạng ấy là sức ép tâm lý đối với người thầy thuốc. Ứng xử thế nào, thật không dễ.
Hãy nghe và hãy giải đáp cho người bệnh của mình! Bình tâm chăm chú lắng nghe, sẽ tạo niềm tin và sự an tâm cho người bệnh. Người bệnh được hỏi, được bác sĩ lắng nghe là yên tâm, tin tưởng lắm. Không chỉ máy đo, chiếu, chụp, xét nghiệm mà bác sĩ đã nghe mình nói hết rồi, là vợi đi những băn khoăn. Bác sĩ đã trả lời các câu hỏi, đã hướng dẫn rõ ràng. Không còn thắc mắc nữa. Hỏi dài ư? Hãy ngắt lời khéo: Có phải ông (bà, anh, chị...) muốn hỏi là..., rồi trả lời ngắn, rõ. Hỏi trùng lặp với hướng dẫn trong đơn ư? Ông (bà, anh, chị...) đọc kỹ trong đơn, đã ghi rõ rồi đấy! Những câu trả lời lặp đi lặp lại bao lần, nhưng hôm qua trả lời người khác, hôm nay là bệnh nhân mới, câu trả lời cũ nhưng với bệnh nhân hôm nay là lần thứ nhất cơ mà! Lắng nghe và trả lời! Nhanh nhưng không vội. Gọn nhưng không nhát gừng. Những cử chỉ, những ánh mắt, nụ cười và ngữ điệu ôn tồn, nhẹ nhàng tạo niềm tin cho người bệnh và người nhà bệnh nhân rất nhiều. Tôi từng chứng kiến nhiều thầy thuốc cao niên không chỉ giỏi tay nghề mà có kỹ năng nghe và trả lời cho người bệnh và người nhà người bệnh nhanh mà từ tốn, ngắn gọn mà rõ ràng. Những thầy thuốc như thế được bệnh nhân tin tưởng lắm thay, quý mến, kính trong lắm thay!
Trí Tâm