Sáng 9/9, tại Nghĩa trang liệt sĩ Đông Phương Yên, xã Phú Nghĩa, TP Hà Nội, chiến sĩ Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân cùng các lực lượng trên địa bàn tổ chức khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính để phục vụ giám định ADN.
Phía sau mỗi phần mộ được mở là một quy trình đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác và phối hợp chặt chẽ. Từ khai quật, tiếp nhận, đối chiếu thông tin, lấy mẫu đến bảo quản và bàn giao, từng công đoạn đều được thực hiện theo trình tự nghiêm ngặt.
Nghĩa trang liệt sĩ Đông Phương Yên, xã Phú Nghĩa, TP Hà Nội. Ảnh: Tuấn Anh
Từ phần mộ vô danh đến bàn tiếp nhận pháp y
Trước khi thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Mỗi phần mộ được đánh dấu, ghi mã số, khu vực và vị trí cụ thể để phục vụ đối chiếu trong suốt quá trình lấy mẫu. Khi mở mộ, cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng bóc từng lớp đất, đưa tiểu lên và vệ sinh trước khi chuyển sang khu vực tiếp nhận của đội pháp y.
Cán bộ, cựu chiến binh thắp hương tại phần mộ. Ảnh: Tuấn Anh
Chiến sĩ phòng không - không quân thắp hương trong khu mộ. Ảnh: Tuấn Anh
Phần mộ được đánh mã để bảo đảm thông tin. Ảnh: Tuấn Anh
Tiểu hài cốt được đưa lên khỏi phần mộ trong sự cẩn trọng. Ảnh: Tuấn Anh
Tiểu hài cốt được vệ sinh trước khi chuyển sang khu vực pháp y. Ảnh: Tuấn Anh
Theo Thượng tá Lê Thủy Sơn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trung đoàn 260, Sư đoàn 361, đây là lần thứ hai đơn vị tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm.
"Mỗi phần mộ, mỗi trường hợp đều có những đặc điểm riêng. Vì vậy, từng phần việc phải được thực hiện hết sức thận trọng, tỉ mỉ, đúng quy trình và với sự thành kính cao nhất", Thượng tá Lê Thủy Sơn chia sẻ.
Tiểu hài cốt được bàn giao giữa các lực lượng trước khi chuyển tới khu vực pháp y. Ảnh: Tuấn Anh
Những quy trình phải bảo đảm tuyệt đối
Tại khu vực pháp y, từng trường hợp được tiếp nhận, đối chiếu mã số, lập hồ sơ và ghi chép riêng nhằm bảo đảm mẫu giám định luôn gắn đúng với phần mộ tương ứng. Trước khi lấy mẫu, đội pháp y chuẩn bị đầy đủ đồ bảo hộ, dụng cụ và vật tư chuyên môn; các thiết bị được làm sạch kỹ sau từng công đoạn để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo.
Nhân viên y tế đối chiếu, ghi chép thông tin từng trường hợp. Ảnh: Tuấn Anh
Đội pháp y chuẩn bị bảo hộ trước khi tiếp nhận và lấy mẫu. Ảnh: Tuấn Anh
Dụng cụ được vệ sinh kỹ trước và sau khi sử dụng. Ảnh: Tuấn Anh
Thiết bị chuyên môn được làm sạch để bảo đảm yêu cầu lấy mẫu. Ảnh: Tuấn Anh
Từ phần hài cốt được tiếp nhận, đội pháp y lựa chọn mẫu phù hợp để phục vụ giám định ADN. Sau khi lấy, mẫu được ghi mã, bảo quản và hoàn thiện hồ sơ tương ứng.
Từng thao tác diễn ra lặng lẽ, mỗi mẫu được lấy đều mang theo hy vọng xác định được danh tính liệt sĩ sau.
Mở ra hy vọng...
Sau khi hoàn tất việc lấy mẫu, phần hài cốt còn lại được đặt trở lại tiểu. Đội pháp y kiểm tra lần cuối mã số, thông tin và hồ sơ trước khi bàn giao để lực lượng tại nghĩa trang tiếp tục hoàn thiện phần mộ.
Khâu tiếp nhận, lấy mẫu và bàn giao được thực hiện trong khu vực riêng biệt. Ảnh: Tuấn Anh
Ông Hoàng Văn Sáu, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Phú Nghĩa, cho biết việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là điều nhiều gia đình, thân nhân đã mong mỏi từ lâu.
Ông kỳ vọng quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ giúp xác định thêm nhiều trường hợp liệt sĩ chưa rõ danh tính, để các anh được trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình.
Với Thượng tá Lê Thủy Sơn, đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Bởi vậy, từ công tác chuẩn bị, khai quật đến xử lý, bảo quản đều phải được thực hiện với trách nhiệm cao nhất.
Buổi lấy mẫu kết thúc, nhưng hành trình xác định danh tính vẫn tiếp tục từ những mẫu giám định được lưu giữ. Phía sau mỗi mẫu là hy vọng một ngày người nằm lại sẽ được gọi đúng tên mình.
