Được biết, dân chúng Quảng Ninh đón nhận sự kiện này hổ hởi lắm. Khi mà hoạt động sân khấu (SK) đang đận khó khăn, thông tin từ ông Hoàng Quốc Thái – Phó giám đốc Sở VH-TT&DL Quảng Ninh làm mọi người mát lòng: vé của các đoàn diễn đã bán được gần hết với giá đồng hạng 250.000 đồng, riêng đêm Gala hài, giá vé cao nhất 800.000 đồng và thấp nhất 200.000 đồng cũng đã phân phối gần hết.
Thảm họa sân khấu hài?
Dòng nhạc trẻ mới bị gắn mác “thảm họa nhạc Việt” thời gian gần đây, nhưng làng SK, ở lãnh địa SK hài vài năm qua cũng đã bị đeo biển: thảm họa SK hài. Ấy là khi SK hoạt động khó khăn, khi khán giả mệt mỏi, chán ngán với thứ SK cao đạo, cứng nhắc, giáo huấn nặng nề. Trong tình thế đó, một số nhà hát, nghệ sĩ năng động đã mang đến một món ăn không phải là mới nhưng gia giảm, sáng tạo thêm, cả cũ lẫn mới, làm thành một mũi tương đối khỏe trong hoạt động biểu diễn SK: hài kịch. Thế là cười từ nhà ra phố, cười từ huyện đến tỉnh, cười từ Bắc đến Nam, cười trên SK, trên truyền hình, cười trong hội nghị, cười cả ở đám cưới… Thôi thì cười đến phát no và bội thực. Nhiều quá thì đâm nhàm, bội thực thì phát chán.
Cũng phải thừa nhận hoạt động rầm rộ của SK hài một thời cũng đã là nguồn thu tương đối lớn của một số nhà hát, đoàn nghệ thuật, nhóm nghệ sĩ và đã tạo ra một thế hệ nghệ sĩ hài với nhiều tên tuổi được khán giả yêu mến: Hồng Vân, Hoài Linh, Anh Vũ, Xuân Bắc, Tự Long, Chí Trung, Vân Dung… Nhưng sự “thừa thắng xông lên” cũng tạo ra một sự bát nháo trong hoạt động biểu diễn SK hài vốn lâu nay chưa có định hướng và chưa có sự đào tạo bài bản.
 Hài kịch Sếp rởmcủa Nhà hát Tuổi trẻ. |
Cuộc tổng kiểm tra lực lượng
của sân khấu hài
Trong các loại hình của nghệ thuật SK: tuồng, chèo, cải lương, kịch nói, dân ca, xiếc, hài kịch luôn là yếu tố không thể thiếu làm nên sự hấp dẫn của các tác phẩm. Trước đây, cũng đã có nhiều nghệ sĩ SK làm nên tên tuổi của mình nhờ biểu diễn các vai hài: NSND Mạnh Tuấn, NSƯT Ngọc Viễn… Chỉ khi nhà nhà diễn hài, người người diễn hài một cách tự phát trong cơ chế thị trường để đáp ứng nhiều nhu cầu thưởng thức khác nhau đã tạo nên sự bát nháo, thật - ảo lẫn lộn. Nhiều nghệ sĩ tâm huyết cảm thấy tủi thân khi lâu nay hài kịch cứ như con rơi của SK, ít nhận được sự quan tâm đúng mức của đồng nghiệp. Nhiều tên tuổi nghệ sĩ hài nổi danh cả nước, công chúng cuồng nhiệt mỗi khi họ xuất hiện, nhưng lại chưa được sự thừa nhận của người trong nghề. Từ lâu rồi, những người làm hài dù có tâm huyết làm ra những tác phẩm phục vụ công chúng, thậm chí có lúc lại là cứu cánh cho SK nhưng nghệ sĩ hài ít được công nhận ở các kỳ cuộc liên hoan SK. Hầu như chưa nghệ sĩ nào có trong tay giải thưởng cá nhân của giới chuyên môn trao tặng. Cuộc liên hoan SK hài toàn quốc lần thứ 1 này không đơn thuần là sân chơi của các nghệ sĩ hài trong cả nước mà là một cuộc tổng kiểm tra lực lượng của SK hài hiện nay.
Vì đặc điểm biểu diễn của hai miền khác nhau nên liên hoan SK hài toàn quốc lần 1 sẽ tổ chức ở hai khu vực: từ 25/8 – 1/9 sẽ diễn ra ở TP. Hạ Long và vào tháng 11/2011 sẽ diễn ra ở TP. Hồ Chí Minh.
Chủ trương của Hội Nghệ sĩ SKVN tổ chức liên hoan SK hài được các nhà hát, đơn vị nghệ thuật và các nhóm nghệ sĩ đón nhận nồng nhiệt. Lâu nay, liên hoan, hội diễn thường tạo áp lực với các đoàn về việc phải có huy chương nên các đoàn không mấy nhiệt tình, hào hứng tham dự. Lần này, để khẳng định mình, mong muốn đồng nghiệp và lãnh đạo có sự nhìn nhận, đánh giá công bằng với các nghệ sĩ hài nên nghệ sĩ rất hào hứng tham gia. Đó cũng là sự đổi mới về tư duy. 22 đơn vị với hơn 600 diễn viên đăng ký tham dự bằng 6 vở diễn, 42 tiết mục (trong đó 80% là vở diễn và tiết mục mới) chứng tỏ SK hài đang là một tiềm năng mạnh của SK. Liên hoan hài kịch lần này có thể coi là một bước làm mới cởi mở để các nghệ sĩ hài được công nhận và đánh giá ở góc độ chuyên môn, là sự tôn vinh các nghệ sĩ hài và các giá trị nghệ thuật mà họ đã đóng góp cho sự nghiệp SK của cả nước. Đây là một định hướng đúng của Hội Nghệ sĩ SKVN trong đời sống SK hôm nay, để có được sự lý giải đúng đắn vì sao SK hài lấn át được SK truyền thống, chiếm lĩnh được khán giả và nuôi sống được nghệ sĩ.
Ngoài ý nghĩa trên, Liên hoan SK hài toàn quốc lần 1 còn là một trong những hoạt động thiết thực chào mừng ngày Quốc khánh 2/9 và hướng đến Ngày sân khấu VN (12/8 âm lịch), tức ngày 9/9/2011.
Đây cũng là dịp để hàng trăm nghệ sĩ từ mọi miền về Quảng Ninh hội ngộ và cùng bày tỏ tình yêu của mình với quê hương đất nước bằng việc tham gia bầu chọn cho vịnh Hạ Long đang trong giai đoạn nước rút để có thể trở thành Di sản thiên nhiên của thế giới.
Lan Hương