Cuối năm 2008, Báo Sức khỏe & đời sống đã phản ánh việc Công ty cổ phần cơ khí xây dựng công trình giao thông 623 (Meco 623), đã tự ý san lấp 16.000m2 đất ven sông Sài Gòn thuộc địa bàn phường Trường Thọ, quận Thủ Đức. Ngay lập tức, Chủ tịch UBND TP. HCM Lê Hoàng Quân đã chỉ đạo các cơ quan chức năng làm rõ vụ việc này. Sau 8 tháng kiểm tra, tổ công tác liên ngành đã phát hiện ngoài hành vi lấn sông Sài Gòn trái phép, Meco 623 còn tự ý chuyển nhượng 12.000m2 đất thuê của Nhà nước, cho một công ty tư nhân với giá hơn 150 tỷ đồng.
Lấn sông không phép
Năm 1989, Chủ tịch UBND TP.HCM đã cấp phép cho Nhà máy Cơ khí giao thông 623, có trụ sở tại số 127 đường Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, được sử dụng trong 5 năm phần đất tại phường Trường Thọ, quận Thủ Đức để làm bến bãi trung chuyển vật tư. Sau khi hết hạn sử dụng, nhà máy tiếp tục quản lý, sử dụng khu đất này và đổi tên thành Công ty Cơ khí xây dựng công trình 623. Đến năm 2004, công ty này cổ phần hóa thành Meco 623 và vẫn được kế thừa quyền thuê khu đất công này với mức giá nội bộ là 2.300 đồng/m2/năm, tức 200 đồng/m2/tháng.
 Lực lượng chức năng đang kiểm tra hiện trạng sử dụng đất của Meco 623 |
Hồ sơ địa chính cho biết, thực tế Meco 623 chỉ được thuê 11.561m2 đất theo hợp đồng thuê đất năm 2005. Thế nhưng đến tháng 12/2008, diện tích này đã “nở thêm” thành hơn 16.000m2. Đây là dấu hiệu cho thấy, trong quá trình thuê đất, Meco 623 đã tự ý lấn ra bờ sông Sài Gòn thêm hơn 5.000m2, rồi hợp thức hóa bằng cách đóng kè, san lấp.
Theo hồ sơ của cơ quan chức năng, từ đầu tháng 12/2008, Meco 623 dù không có giấy phép xây dựng, không được phép san lấp mặt bằng, nhưng đã tự ý bơm cát và đóng cọc bêtông để lấn chỉ giới bảo vệ bờ sông Sài Gòn. Hành vi sai phạm này đã 3 lần bị các cơ quan chức năng lập biên bản, yêu cầu ngừng san lấp nhưng Meco 623 vẫn không chấp hành.
Hệ quả của việc tạo ra bờ kè bêtông rộng hơn 5.000m2 đã dẫn đến nguy cơ sạt lở bờ sông Sài Gòn khi dòng chảy bị thay đổi. Nguy hiểm hơn, nhánh sông này là đường dẫn nước để giải nhiệt cho nhà máy nhiệt điện Thủ Đức. Ngay bên cạnh đó là khu dân cư Him Lam đang xây dựng, cùng cảng container Phước Long lúc nào cũng chứa đầy hàng hóa. Nếu dòng chảy bị thay đổi thì hoạt động của nhà máy nhiệt điện sẽ bị ảnh hưởng; sự an toàn của khu dân cư và cảng Phước Long cũng sẽ bị đe dọa.
“Bán” đất công trái luật
Kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đất đai của Meco 623 của tổ công tác liên ngành gồm Sở Xây dựng, Sở Giao thông vận tải, Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng UBND quận Thủ Đức cho thấy, Meco 623 đã “bán” khu đất này cho Công ty cổ phần Phúc Long (có trụ sở tại phường Phước Long A, quận 9). Đổi lại, Công ty cổ phần Phúc Long sẽ đứng ra “gánh” toàn bộ khoản nợ nần của Meco 623. Cụ thể, tháng 1/2008, Công ty cổ phần Phúc Long đã mua lại khoản nợ ngân hàng của Meco 623 là 106,8 tỷ đồng tại chi nhánh Gia Định của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Sau đó, công ty này còn hào phóng “bơm” ra thêm 29 tỷ đồng để Meco 623 có vốn tiếp tục thi công cầu Thuận Phước; và chi thêm cho Meco 623 khoản tiền 20 tỷ đồng để mua khu đất mới nhằm di dời nhà xưởng.
Sau những khoản chi hào phóng này là biên bản thỏa thuận ngày 24/4/2008, với điều khoản Công ty cổ phần Phúc Long đề nghị Meco 623 mở rộng cảng tại khu đất phường Trường Thọ. Sau khi hoàn thành việc san lấp mặt bằng, mở rộng bãi chứa hàng hóa trên khu đất này, trong vòng 30 ngày Meco 623 sẽ di dời để bàn giao mặt bằng này cho Công ty cổ phần Phúc Long sử dụng.
Thùy Trang