Bước tiến mới của y học Việt Nam trong làm chủ công nghệ phẫu thuật robot
Hôm nay - 3/8, Sở Y tế Hà Nội và Hệ thống Y tế Vinmec công bố thành công hai ca phẫu thuật robot từ xa diễn ra đồng thời giữa Hà Nội và Cần Thơ.
Đây là lần đầu tiên bác sĩ Việt Nam làm chủ hoàn toàn công nghệ phẫu thuật robot hai chiều, tức các chuyên gia ở hai địa điểm cách xa hơn 1.700 km có thể thay nhau điều khiển hệ thống để thực hiện ca mổ.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, TS.BS Nguyễn Trọng Diện cùng các bác sĩ thăm hỏi bệnh nhân tại Bệnh viện Vinmec Smart City. Ảnh: Mạnh Cường
TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, ông vừa thăm bệnh nhân được phẫu thuật robot từ xa tại Bệnh viện Vinmec Smart City.
TS Diện bày tỏ, đánh giá đây là những ca bệnh tầm cỡ châu Á, là bước đột phá lớn của y học Việt Nam trong ứng dụng khoa học công nghệ vào khám chữa bệnh.
"Việc triển khai thành công phẫu thuật robot từ xa hai chiều đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của hệ thống y tế. Sự kiện không chỉ là thành tựu công nghệ, mà còn là minh chứng rõ nét cho định hướng phát triển y tế hiện đại của Thủ đô"- TS Diện nói.
Tại Đông Nam Á, hiện mới chỉ Thái Lan và Việt Nam thực hiện được mô hình phẫu thuật robot từ xa hai chiều.
Tuy nhiên, điểm đặc biệt của Việt Nam là các ca phẫu thuật được thực hiện hoàn toàn trong nước, do chính các bác sĩ Việt Nam điều khiển robot từ xa. Đây được đánh giá là dấu mốc quan trọng, cho thấy năng lực làm chủ công nghệ và khả năng kết nối, chia sẻ nguồn lực chuyên môn của ngành y tế Việt Nam.

Bác sĩ 2 đầu cầu chia sẻ niềm vui 2 ca phẫu thuật thành công. Ảnh: Mạnh Cường
Hai ca mổ đặc biệt với mô hình điều khiển robot hai chiều
Trong ca phẫu thuật đầu tiên, một nữ bệnh nhân 15 tuổi được phát hiện u bì buồng trứng phải. Ở bệnh nhân trẻ, mục tiêu điều trị không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải bảo tồn tối đa mô buồng trứng, duy trì chức năng nội tiết và khả năng sinh sản về sau.
Tại phòng mổ Vinmec Cần Thơ, ê kíp trực tiếp phối hợp với chuyên gia tại Vinmec Smart City, Hà Nội, người điều khiển hệ thống robot từ xa. Hình ảnh phóng đại cùng các dụng cụ robot linh hoạt giúp phẫu thuật viên thao tác chính xác, hạn chế nguy cơ làm vỡ khối u và giảm tổn thương mô lành.
Ca mổ thể hiện rõ mục tiêu của phẫu thuật bảo tồn: điều trị triệt để nhưng hạn chế tối đa ảnh hưởng đến tương lai của người bệnh trẻ.
Ca thứ hai là nam bệnh nhân 42 tuổi, phát hiện tổn thương ung thư gan trái trong quá trình khám định kỳ bệnh đái tháo đường. Người bệnh có tiền sử viêm gan B mạn tính, hình ảnh học và dấu ấn sinh học phù hợp với ung thư biểu mô tế bào gan, trong khi chức năng gan vẫn còn bù.
Sau khi được Hội đồng đa chuyên khoa đánh giá, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt gan trái và cắt túi mật nhằm điều trị triệt căn, đồng thời bảo tồn tối đa phần gan lành.
Điểm đặc biệt ở ca mổ này là chiều kết nối được đảo ngược. Vinmec Cần Thơ trở thành đầu cầu điều khiển robot, trong khi người bệnh và ekip phẫu thuật trực tiếp ở Vinmec Smart City, Hà Nội. Đây là lần đầu tiên mô hình phẫu thuật robot từ xa tại Việt Nam được triển khai theo hai chiều giữa hai trung tâm trong cùng một hệ thống.

Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ, PGS.TS Hoàng Quốc Cường chúc mừng bệnh nhân. Ảnh: Mạnh Cường
Tại phòng mổ, người bệnh nằm cùng hệ thống robot Toumai MT-1000, trong khi chuyên gia ở đầu cầu cách xa hơn 1.700 km trực tiếp điều khiển các thao tác phẫu thuật. Sau đó, vai trò được đảo ngược, cho thấy hai cơ sở đều có khả năng đảm nhiệm cả hai chức năng.
PGS-TS Hoàng Gia Du, Giám đốc Vinmec Smart city, cho biết, đây là lần đầu tiên mô hình phẫu thuật robot từ xa tại Việt Nam được triển khai theo chiều điều khiển ngược giữa hai trung tâm trong cùng một hệ thống. VinGroup đã dành 280 tỉ đồng hỗ trợ các ca mổ robot với chi phí chi trả gần như tương đương ca mổ nội soi thông thường, giúp nhiều người bệnh được tiếp cận kỹ thuật cao.
Hướng tới mô hình 'ngoại khoa không biên giới'
PGS.TS Phạm Văn Bình, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City cho biết, phẫu thuật robot từ xa hai chiều là bước tiến mới của ngoại khoa Việt Nam, hiện thực hóa mục tiêu "ngoại khoa không biên giới". Điều này có nghĩa là người bệnh ở bất cứ đâu cũng có thể được các chuyên gia hàng đầu trực tiếp thực hiện phẫu thuật thông qua hệ thống robot từ xa.
Theo các chuyên gia, với mô hình điều trị truyền thống, người bệnh thường phải di chuyển đến nơi có chuyên gia và kỹ thuật cao. Mạng lưới phẫu thuật robot từ xa mở ra một hướng tiếp cận khác, chuyên gia có thể tham gia trực tiếp vào ca mổ dù đang ở một bệnh viện khác, còn người bệnh được điều trị tại cơ sở gần nơi sinh sống hơn.
Về lâu dài, mô hình này có thể giúp giảm áp lực chuyển tuyến, rút ngắn khoảng cách tiếp cận kỹ thuật cao giữa các địa phương và tăng khả năng huy động chuyên gia cho những ca bệnh phức tạp.
PGS Bình nói thêm, trong ca mổ luôn có ekip ngoại khoa và gây mê hồi sức trực tiếp, đủ năng lực tiếp quản hoặc chuyển đổi phương án khi cần. Vì vậy, robot không thay thế bác sĩ; robot truyền chính xác các thao tác của phẫu thuật viên tới cánh tay máy, còn quyết định chuyên môn và trách nhiệm an toàn vẫn thuộc về đội ngũ y tế.
Hà Nội thúc đẩy phát triển y tế công nghệ cao và kết nối nguồn nhân lực

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, TS.BS Nguyễn Trọng Diện phát biểu. Ảnh: Mạnh Cường
Chúc mừng thành tựu của hệ thống y tế Vinmec, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện chia sẻ thêm, hệ thống y tế công và tư cần cùng hòa vào mạng lưới y tế Thủ đô, sử dụng tối đa nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ và quản lý sức khỏe nhân dân.
Theo TS Diện, từ ngày 1/8, Sở Y tế Hà Nội được phân cấp cấp phép nhiều kỹ thuật chuyên môn đặc biệt; đồng thời được thừa nhận chứng chỉ hành nghề quốc tế của chuyên gia nước ngoài để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ngành y tế Hà Nội cũng đang xây dựng, tham mưu cho thành phố cho phép đội ngũ chuyên gia của các bệnh viện Trung ương, bệnh viện thành phố, trường đại học và hệ thống y tế tư nhân tham gia khám chữa bệnh tại nhiều cơ sở y tế khác nhau trên địa bàn, qua đó khai thác hiệu quả nguồn lực hiện có.
Lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội cho biết thành phố đang thúc đẩy phát triển các mô hình khám chữa bệnh ứng dụng công nghệ cao, tăng cường kết nối nguồn nhân lực giữa hệ thống y tế công lập và tư nhân, đồng thời nghiên cứu cơ chế xây dựng giá dịch vụ y tế ứng dụng công nghệ cao, trong đó có khám chữa bệnh từ xa, tạo hành lang pháp lý cho các mô hình như phẫu thuật robot từ xa phát triển.
Hà Nội cũng phấn đấu xây dựng mô hình tiêu biểu để phát triển y tế du lịch, lan tỏa ra cả nước, để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại Việt Nam.

Các chuyên gia tại đầu cầu Hà Nội bày tỏ niềm vui khi chứng kiến ca phẫu thuật tại Cần Thơ thành công. Ảnh: Mạnh Cường
