455 cán bộ y tế cơ sở xuất sắc, đại diện cho hàng vạn cán bộ y tế bám dân, bám bản trong cả nước đã tụ hội về Hà Nội, báo công dâng Bác, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau. Trong mỗi câu chuyện, qua ánh mắt, chúng tôi cảm nhận được niềm tự hào, vinh dự khi khoác trên minh bộ áo trắng thầy thuốc. Họ luôn mong muốn được cống hiến nhiều hơn nữa. Để làm được điều đó, câu hỏi thường trực là làm gì, làm thế nào để người dân khi có bệnh là đến trạm y tế?
"Cán bộ y tế đi trước, làng nước theo sau..."
Trạm y tế xã được xác định là đơn vị kỹ thuật y tế đầu tiên tiếp xúc với nhân dân, có nhiệm vụ thực hiện các dịch vụ kỹ thuật chăm sóc sức khỏe ban đầu. Vì vậy, vai trò của y tế tuyến xã rất quan trọng trong việc hướng dẫn người dân bảo vệ sức khỏe, nâng cao thể trạng. Nhưng ở nước ta, tại vùng núi, vùng sâu, vùng khó khăn, người dân có rất nhiều hủ tục lạc hậu mà cán bộ y tế cơ sở luôn phải đối mặt. Xã Bhalêlê, huyện miền núi Tây Giang của tỉnh Quảng Nam là một ví dụ. Là xã vùng cao, có 96% là người dân tộc Cơ Tu. Đồng bào ở đây chủ yếu làm nương rẫy, đời sống rất khó khăn. Người dân khi bị ốm không đến trạm y tế, phụ nữ có thai bị gia đình ngăn cản không cho đi khám, các gia đình đều không có nhà vệ sinh... Trước thực tế đó, theo lời anh Bhlinh Arót, nhân viên của Trạm tế xã Bhalêlê, thì: "Cán bộ y tế đã gương mẫu thực hiện nếp sống văn minh trước như động viên người nhà và gia đình mình xây dựng các công trình vệ sinh, xung quanh nhà luôn được vệ sinh sạch sẽ, thực hiện sinh đẻ có kế hoạch để người dân noi theo...". Cũng giống như xã Bhalêlê, xã Lũng Luông, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La nơi có phần đông người dân tộc Mông sinh sống. Ở đây, người dân có quan niệm sai lầm là khi có dịch bệnh, đau ốm đều do con ma làm vì vậy thầy mo thường đông hơn thầy thuốc. Y sĩ Giàng A Pàng, Trưởng trạm y tế xã Lũng Luông đã cùng với các đồng nghiệp đi từng nhà, vận động nhân dân có người nhà đau ốm đến trạm y tế để được khám. Bản thân anh, khi đến nhà họ hàng mình lúc đầu cũng bị phản đối kịch liệt, thậm chí còn treo lá xanh ở ngoài cửa kiêng kỵ, cấm hàng tuần không cho người nhà ra và người ngoài vào. Nhưng bất chấp những khó khăn đó, như cơn mưa dầm thấm lâu, anh Giàng A Pàng dần dần thuyết phục bằng lời nói chân tình và động viên, nên dần dần được người dân tin yêu. Nhờ đó, mà giờ đây từ một xã trắng về y tế đến nay Trạm y tế xã Lũng Luông đã trở thành trạm điển hình của y tế huyện Mộc Châu.
Biết kết hợp sức mạnh quần chúng
Với vùng sâu, vùng xa, vùng còn khó khăn địa hình rất rộng, sức người lại có hạn, nên nếu chỉ một ngành y tế chăm lo đến công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu thì khó hoàn thành nhiệm vụ. Vì vậy, những cán bộ y tế cơ sở như là những cán bộ làm dân vận. Vừa thăm khám sức khỏe cho nhân dân, vừa biết tham mưu cho chính quyền xã xây dựng các ban bảo vệ sức khỏe có đầy đủ thành phần tham gia như đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân... nhờ đó đã tập hợp được sức mạnh quần chúng trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Bác sĩ Nguyễn Công Danh, Trưởng trạm y tế xã Lương An Trà, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang cho biết, trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, anh đã khéo léo cùng với chính quyền nêu lên những khó khăn chung của xã và những công việc cần làm ngay để bảo vệ sức khỏe cho nhân dân, nhờ đó trạm y tế đã được người dân tin tưởng ủng hộ số tiền gần 40 triệu đồng để thực hiện những công việc như san lấp mặt bằng để xây nhà thuốc nam miễn phí, làm cổng và trải đá mịn đường vào trạm y tế, đóng một xe Honda thùng để chuyển bệnh nhân miễn phí từ trạm y tế ra bệnh viện huyện nhằm giảm bớt gánh nặng cho người nhà bệnh nhân.
Xã Gành Dầu, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang là xã tiền tiêu của khu vực phòng thủ biển- đảo, cách Campuchia 4 km, cách trung tâm huyện 35 km, để làm tốt công tác chăm lo sức khỏe cho 4.500 dân trong xã, theo bác sĩ Nguyễn Thanh Long, trưởng trạm y tế xã là đã kết hợp chặt chẽ với quân y biên phòng triển khai hoạt động tuyên truyền, cung cấp thông tin phòng chống dịch bệnh. Do có sự phối hợp tốt nên đã huy động được tối đa điều kiện về nhân lực, trình độ, trang thiết bị, kinh phí của quân y và dân y trên địa bàn, nhờ vậy mà không chỉ nhân dân trong xã mà cả người dân đi biển từ các tỉnh khác đến đều được chăm sóc tốt.
455 đại biểu, là từng đó câu chuyện cảm động nhưng đầy tính nhân văn của các y, bác sĩ ngày đêm bám dân, chăm lo sức khỏe cho nhân dân. Thành tựu mà nền y tế Việt Nam đạt được trong nhiều năm qua, không thể không nhắc tới cán bộ y tế cơ sở. Họ là những bông hoa lặng lẽ dâng hương cho đời.
Anh Tuệ