Cha mẹ đồng hành kéo con trở lại nhịp sống thực tế
Hai phần ba kỳ nghỉ hè trôi qua trong sự tự do cũng là lúc sự hào hứng ban đầu nhường chỗ cho cảm giác uể oải. Bầu không khí những ngày gần đây ở nhiều gia đình thường lặp đi lặp lại một kịch bản quen thuộc: con cái vùi đầu vào trò chơi điện tử hay lướt mạng xã hội từ sáng đến đêm, còn cha mẹ thì bận rộn công việc hoặc thở dài tặc lưỡi cho qua.
Phân tích về hiện tượng này, NGƯT. Tô Ngọc Sơn, Giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học - Mầm non (Trường Đại học Đồng Tháp) cho biết, sự xao lãng kéo dài vô tình tạo nên một sức trì rất lớn cả về thể chất lẫn tư duy. Việc sống quá tự do và thiếu mục đích trong nhiều tuần liền khiến các bạn học sinh mất dần khả năng tập trung, trở nên uể oải khi đối mặt với sách vở và phải chịu áp lực nặng nề trong ngày trở lại trường.
Sau nhiều tuần chỉ quanh quẩn trong nhà với bốn bức tường và màn hình điện thoại, nhiều đứa trẻ dần trở nên thu mình, ngại giao tiếp và biến thành người đứng ngoài đời sống thực tế. NGƯT. Tô Ngọc Sơn cảnh báo, trạng thái "đóng băng" tâm lý này nếu kéo dài sẽ khiến trẻ ngày càng thụ động, sợ chốn đông người, thậm chí việc thiếu tương tác xã hội lâu ngày còn dễ dẫn đến những biểu hiện tiêu cực như lo âu hay tự kỷ ở lứa tuổi học sinh. Lúc này, điều các con cần nhất không phải là những lời la mắng hay lệnh cấm đoán hà khắc từ cha mẹ, bởi sự gắt gao đơn phương chỉ khiến trẻ thêm bứt rứt, phản ứng ngược và càng tìm cách co mình sâu hơn vào thế giới ảo.
Thay vào đó, phụ huynh hãy là người khéo léo kéo con ra khỏi vùng an toàn bằng những việc làm thực tế hằng ngày như cùng đi sắm sửa sách vở, đăng ký cho con tập một môn thể thao, hay giao cho con tự quản lý việc nhà phù hợp. Những trải nghiệm này sẽ giúp trẻ mở lòng, rèn luyện sự dạn dĩ và giải phóng năng lượng trì trệ.
Cha mẹ đồng hành cùng con xây dựng lại nhịp sinh hoạt tích cực trước thềm năm học mới. Ảnh minh hoạ.
Song song với đó, việc mỗi thành viên tự xây dựng thời gian biểu riêng rồi dán công khai tại vị trí dễ thấy như cửa tủ lạnh hay góc phòng khách sẽ tạo ra cơ chế đồng hành văn minh. Cha mẹ không cần đóng vai giám sát viên gắt gao, con cái không có cảm giác bị soi xét một chiều, mà cả nhà có thể nhẹ nhàng nhắc nhở nhau nghỉ ngơi, đọc sách đúng giờ, tạo nên nếp sống kỷ luật tự giác cho cả gia đình.
Học sinh chủ động rèn kỹ năng và làm quen chương trình mới
Về phía các bạn học sinh, NGƯT. Tô Ngọc Sơn nhấn mạnh rằng việc hạn chế game hay mạng xã hội không có nghĩa là ngắt kết nối hoàn toàn với máy tính. Thay vì ôm khăng khăng chiếc điện thoại để giải trí vô bổ, học sinh nên học cách biến công nghệ thành người bạn đồng hành đắc lực. Tháng 8 là thời điểm tuyệt vời để tập ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào học tập, từ việc đặt câu hỏi để AI hỗ trợ tóm tắt bài báo, gợi ý phương pháp học thông minh, đến cắt ghép hình ảnh hay tạo video minh họa. Làm chủ công nghệ sớm sẽ giúp các bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian khi bước vào năm học chính thức.
Bên cạnh đó, đây cũng là lúc học sinh nên tập trung nâng cấp những kỹ năng mềm thiết yếu mà không cần vắt óc học trước bài mới. Các bạn có thể tự tập thiết kế bài báo cáo trên PowerPoint sao cho sinh động, tập đứng trước gương nói chuyện để rèn kỹ năng thuyết trình, tranh luận, đồng thời duy trì thói quen đọc sách báo mỗi ngày nhằm tích lũy vốn từ phong phú cho các bài viết Ngữ văn sắp tới.
Đặc biệt, một trong những nguyên nhân chính khiến học sinh sợ đi học lại là cảm giác xa lạ, hoang mang trước kiến thức mới. Tuy nhiên, chuẩn bị cho năm học mới hoàn toàn không đồng nghĩa với việc phải ép mình ngồi học thuộc lòng hay giải các dạng bài tập khó.
NGƯT. Tô Ngọc Sơn chia sẻ, sự chuẩn bị thông minh nhất lúc này là dành khoảng 30 phút mỗi ngày để mở sách giáo khoa mới, đọc qua phần mục lục và xem tên các chủ đề chính của từng môn. Việc quan sát tổng thể này giúp học sinh xây dựng một "bản đồ chỉ đường" ngay trong tư duy, xóa bỏ cảm giác bỡ ngỡ để tự tin đón nhận bài giảng trên lớp. "Tháng 8 không đơn thuần là đếm ngược ngày tựu trường, mà chính là khoảng lặng vàng để mỗi gia đình cùng làm mới nhịp sinh hoạt, biến ngày trở lại trường thành điểm xuất phát đầy tự tin và niềm vui".
