Làm rõ vai trò của ngân hàng và công an trong phòng, chống rửa tiền

Chiều ngày 22/5, Quốc hội (QH) tiếp tục thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn khác nhau của dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền. Trước phần thảo luận, ông Nguyễn Văn Giàu, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH đã trình bày báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH giải trình tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền.

Đa số đại biểu nhất trí với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, chỉ quy định mang tính nguyên tắc về nội dung “tài trợ khủng bố”. Một số ý kiến đề nghị không đưa nội dung “tài trợ khủng bố” vào phạm vi điều chỉnh của Luật này. Một số ý kiến đề nghị bổ sung nội dung “tài trợ khủng bố” trong phạm vi điều chỉnh và đổi tên gọi của Luật này là “Luật phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố”. Quan điểm của Ủy ban thường vụ QH là trong dự thảo Luật phòng, chống rửa tiền cần có quy định mang tính nguyên tắc về phòng, chống rửa tiền liên quan đến tài trợ khủng bố, việc xử lý các hành vi rửa tiền cụ thể sẽ theo quy định của Bộ luật hình sự và dự án Luật phòng, chống khủng bố đang chuẩn bị trình QH cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4. Đây là vấn đề thể hiện sự cam kết của Nhà nước ta với quốc tế, tránh tác động bất lợi ảnh hưởng đến các giao dịch về tài chính, tiền tệ của Việt Nam trên thế giới.

Về các hành vi bị cấm, Ủy ban Thường vụ QH cho biết việc quy định các hành vi bị cấm là cần thiết, làm cơ sở để quy định các biện pháp phòng, chống rửa tiền cũng như xử lý trách nhiệm hình sự, hành chính hoặc kỷ luật tùy thuộc vào đối tượng, tính chất và mức độ vi phạm. Nhiều luật hiện hành cũng đã có quy định theo hướng này.

ĐBQH Cao Sĩ Kiêm.

Đăng đàn tham gia thảo luận đầu tiên của dự án luật này, ĐB Cao Sĩ Kiêm (Thái Bình) cho rằng 2 ngành quan trọng nhất và có vị trí trong việc rửa tiền và chống khủng bố là ngân hàng và công an. Làm rõ vai trò của ngân hàng, chủ yếu là vấn đề chống rửa tiền, vai trò của công an chủ yếu là chống tội phạm và tài trợ khủng bố, trong đó có cả vũ khí, có cả nhiều thứ nhưng có nội dung qua rửa tiền để tài trợ khủng bố. Do đó, phải làm rõ trách nhiệm của hai ngành này, phải có cơ chế phối hợp hai ngành này.

Liên quan đến cơ quan chủ trì, nòng cốt, chịu trách nhiệm trước Chính phủ, quản lý nhà nước về công tác phòng, chống rửa tiền, ĐB Đỗ Văn Đương - TP Hồ Chí Minh cho rằng, nói đến rửa tiền là một tội phạm hình sự, nó liên quan đến công tác đấu tranh phòng, chống các tội phạm nói chung, nhất là tội phạm tham nhũng, tội phạm ma túy và tội phạm sản xuất lưu hành tiền giả thường gắn liền với hoạt động rửa tiền, việc này Bộ công an quản lý sẽ phù hợp hơn. Đồng tình với quan điểm của ĐB Đương, ĐB Trần Đình Nhã (Thừa Thiên - Huế) cho rằng luật này nếu như mình nhấn mạnh vào phòng, chống rửa tiền thông qua kênh ngân hàng thì rất tốt, nhưng nếu như cuộc đấu tranh phòng, chống rửa tiền là cuộc đấu tranh mang tính toàn cầu và nhiều cấp, nhiều ngành, cũng như nhiều cơ quan cùng vào thực hiện thì luật này có vẻ thiếu. Theo ĐB Nhã, rửa tiền ở đây không chỉ là tiền mà còn là tài sản và không chỉ qua kênh ngân hàng mà còn qua nhiều kênh khác. Vậy các kênh khác thì ngân hàng có với tới không? ĐB Nhã cũng cho rằng cơ quan chủ trì phòng chống rừa tiền đương nhiên là Chính phủ, tuy nhiên những cơ quan nào thuộc Chính phủ đề nghị Quốc hội cân nhắc.

Ở góc độ khác, ĐB Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) đề nghị bổ sung thêm vấn đề lợi dụng chức vụ quyền hạn cho người thân trong gia đình để thành lập các doanh nghiệp nhằm rửa tiền.

Nguyễn Hoàng