Ngày 2/12, ngày xét xử thứ ba, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội tiếp tục phần xét hỏi, các bị cáo và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan để làm rõ hành vi kinh doanh trái phép.
Đầu phiên xử, bị cáo Kiên tiếp tục xin trình bày nội dung kháng cáo, trình bày trước tòa, bị cáo Kiên khai trong 6 công ty do mình lập và bị quy kết thông qua đây để kinh doanh (KD) trái phép, bị cáo chỉ đại diện theo pháp luật có 5, riêng Công ty Thiên Nam do ông Lê Quang Trung (đã mất) phụ trách. Bị cáo khai 5 công ty trên thành lập đúng pháp luật, được Sở Kế hoạch Đầu tư các tỉnh cấp giấy phép. Các công ty này KD nhiều ngành nghề, điều chỉnh từng thời điểm theo nhu cầu của thị trường.
Về hành vi kinh doanh tài chính trái phép thông qua Công ty Cổ phần Đầu tư và thương mại, theo quy kết của án sơ thẩm, Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại B&B được thành lập theo chứng nhận đăng ký KD của Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội. Ngành nghề kinh doanh của công ty là: Xây dựng công nghiệp, xây dựng nhà ở, kho bãi, xe, KD vàng, bạc, đá quý… Người đại diện là Nguyễn Đức Kiên - Chủ tịch Hội đồng quản trị. Từ ngày 4/9/2009 đến ngày 5/10/2009, Công ty B&B sử sụng 1.280 tỷ đồng góp vốn vào Công ty cổ phần Tập đoàn tài chính Á Châu (AFG); ngày 30/10/2010, Công ty B&B phát hành 10 triệu trái phiếu giá trị 1.000 tỷ đồng bán cho Ngân hàng ACB. Số tiền bán trái phiếu được Nguyễn Đức Kiên chỉ đạo mua cổ phiếu Công ty cổ phần bất động sản Hòa Phát; mua cổ phiếu của Ngân hàng Vietbank và mua cổ phần của Công ty Đầu tư thương mại Nhà Rồng. Mặc dù Công ty B&B không được cấp phép ngành nghề KD tài chính nhưng Nguyễn Đức Kiên vẫn chỉ đạo Công ty B&B mua cổ phần để góp vốn vào các công ty khác.
Tại phiên xét xử, bị cáo Kiên thừa nhận các hành vi mua cổ phần, cổ phiếu hoặc phát hành trái phiếu tại các công ty nói trên, là người đứng đầu Hội đồng quản trị, ký thông qua. “Nếu có hành vi phạm tội ở những công ty này, tôi sẽ là người chịu trách nhiệm đầu tiên, cao nhất” - bị cáo Kiên khẳng định. Tuy nhiên, bị cáo Kiên không đồng ý việc cấp sơ thẩm quy kết mình kinh doanh dịch vụ tài chính núp dưới hình thức đầu tư mua cổ phần, cổ phiếu. Bị cáo cho rằng đầu tư cổ phần, cổ phiếu không phải là ngành nghề KD, đồng thời khẳng định những việc mình làm là đúng pháp luật.
Trước đó, trong phiên làm việc ngày 1/12, HĐXX đã tập trung thẩm vấn các bị cáo - những người có quyền và nghĩa vụ liên quan và đại diện các cơ quan Nhà nước để làm rõ vai trò của bị cáo Kiên và các bị cáo khác trong các công ty, trong các hoạt động KD, hoạt động KD trạng thái vàng, phát hành trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu ngân hàng…
Về nội dung kinh doanh vàng trái phép, cấp tòa sơ thẩm nhận định, giấy phép kinh doanh của Công ty Thiên Nam chỉ là sản xuất hàng may mặc, thêu ren, xuất nhập các sản phẩm ngành công nghiệp nhẹ, thủ công mỹ nghệ… song hoàn toàn không có chức năng kinh doanh vàng vật chất và vàng trạng thái. Công ty này đã ký thoả thuận với Ngân hàng Vietbank để nhận chuyển giao, kế thừa và tiếp tục thực hiện hợp đồng uỷ thác tài chính giữa Vietbank với Ngân hàng ACB. Theo đó, tiếp nhận toàn bộ trạng thái kinh doanh giá vàng ngoài lãnh thổ Việt Nam (còn gọi là kinh doanh vàng trạng thái hoặc KD giá vàng hoặc KD vàng ghi sổ, vàng tài khoản). Quá trình doanh nghiệp này kinh doanh trái phép, tuy bị cáo Kiên không trực tiếp ký lệnh mua bán vàng trạng thái, song lại giữ vai trò quyết định việc KD bất hợp pháp của doanh nghiệp. Mặc dù bị cáo Kiên cho rằng giá vàng cũng là hàng hóa và doanh nghiệp được phép KD hàng hóa, song theo quy định của pháp luật, hoạt động KD vàng thuộc loại hình kinh doanh có điều kiện và phải có giấy phép.
Báo SK&ĐS sẽ tiếp tục cập nhật thông tin vụ xử “bầu” Kiên trong các số báo tiếp theo.
P. Hiếu
