Viêm kết mạc mùa xuân thường gặp ở những người có tiền sử dị ứng như hen phế quản, viêm mũi dị ứng, chàm… và phổ biến hơn ở nam thanh thiếu niên, nhất là tại các khu vực có khí hậu ấm, khô, nhiều gió và bụi. Đây là một thể viêm kết mạc dị ứng nặng, có thể lan sang giác mạc và làm suy giảm thị lực nếu không được điều trị đúng cách.
Nguyên nhân gây viêm kết mạc mùa xuân
Viêm kết mạc mùa xuân xảy ra khi cơ thể phản ứng quá mức với các dị nguyên, thường là phấn hoa, bụi hoặc lông động vật. Các dị nguyên này đóng vai trò là kháng nguyên, khi xâm nhập vào cơ thể người có cơ địa dị ứng sẽ kích thích hệ miễn dịch sản sinh kháng thể để chống lại, từ đó gây ra phản ứng quá mẫn.
Những người mắc các bệnh dị ứng như viêm mũi xoang dị ứng, dị ứng thức ăn, viêm phế quản, viêm da cơ địa… có nguy cơ cao mắc viêm kết mạc mùa xuân. Khi tiếp xúc với dị nguyên, dù các tác nhân này vô hại với người bình thường, cơ thể người bệnh vẫn phản ứng mạnh, tiết nhiều nước mắt và dịch nhầy. Sự kết hợp giữa dị nguyên và kháng thể làm vỡ dưỡng bào, giải phóng các chất trung gian gây ngứa, phù nề và viêm.
Do sự gia tăng theo mùa của các tác nhân dị ứng, bệnh thường xuất hiện và tái phát vào mùa xuân và mùa hè.
Viêm kết mạc mùa xuân là một dạng bệnh lý dị ứng.
Dấu hiệu nhận biết viêm kết mạc mùa xuân
Người mắc viêm kết mạc mùa xuân có thể gặp các triệu chứng sau:
- Ngứa mắt dữ dội, khiến người bệnh dụi mắt nhiều, dễ gây tổn thương thứ phát.
- Đỏ mắt do kết mạc bị kích ứng và viêm.
- Cảm giác cộm, nóng rát như có dị vật trong mắt.
- Chảy nước mắt nhiều, kèm dịch nhầy trắng đục, dai dính, có thể kéo thành sợi hoặc bám ở lông mi, góc trong mắt.
- Trường hợp nặng có thể gây đau nhức mắt, sợ ánh sáng và giảm thị lực, đặc biệt khi có tổn thương giác mạc.
- Khi thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện nhú gai khổng lồ ở kết mạc sụn mi trên, viêm giác mạc chấm nông, loét giác mạc hình khiên hoặc nốt Horner - Trantas ở rìa giác mạc.
Làm gì khi mắc viêm kết mạc mùa xuân?
Khi có dấu hiệu nghi ngờ viêm kết mạc mùa xuân, người bệnh cần:
- Đi khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác và kê đơn thuốc phù hợp, tuyệt đối không tự ý sử dụng lại đơn thuốc cũ.
- Tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ, có thể bao gồm thuốc chống dị ứng, chống viêm, thuốc ức chế miễn dịch tại chỗ và nước mắt nhân tạo.
- Chườm lạnh để giảm ngứa, giảm sưng và làm dịu mắt.
- Tránh dụi mắt vì có thể làm tình trạng viêm nặng hơn, thậm chí gây trầy xước giác mạc, ảnh hưởng đến thị lực.
Viêm kết mạc mùa xuân thường kéo dài thành từng đợt và dễ tái phát. Việc tự ý dùng thuốc không đúng có thể khiến bệnh tiến triển nặng, gây loét giác mạc, sẹo giác mạc và nguy cơ giảm thị lực vĩnh viễn.
Phòng ngừa và hạn chế tái phát
Để phòng ngừa viêm kết mạc mùa xuân, người bệnh cần lưu ý:
- Hạn chế tiếp xúc với dị nguyên: Tránh bụi, phấn hoa, lông vật nuôi… Đóng cửa sổ, sử dụng máy lọc không khí trong mùa cao điểm dị ứng; giữ chăn ga, rèm cửa, thảm luôn sạch sẽ.
- Giữ vệ sinh mắt: Không dụi mắt bằng tay bẩn; rửa mắt bằng nước muối sinh lý khi cần thiết.
- Bảo vệ mắt khi ra ngoài: Đeo kính để hạn chế bụi, gió và ánh sáng mạnh gây kích ứng.
Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng mà còn hạn chế biến chứng nguy hiểm, bảo vệ thị lực lâu dài cho người bệnh.
