Gan có khả năng tự phục hồi kỳ diệu thế nào?
Lá gan vốn sở hữu năng lực "tái sinh" hiếm có trong cơ thể. Ngay cả khi cắt bỏ một phần, gan vẫn có thể khởi động quá trình tự tái tạo để bù đắp phần mất đi, thông qua cơ chế tăng kích thước và tăng sinh tế bào. Tạp chí Phẫu thuật Anh ghi nhận nghiên cứu trên các bệnh nhân cắt bỏ 20-69% lá gan, phần gan còn lại đã tăng lên 82-99% thể tích gan toàn phần trước phẫu thuật chỉ trong 6 tháng.
Gan có khả năng tự phục hồi đáng kinh ngạc, song không có nghĩa là gan sẽ "phục hồi vô hạn" hay "bất khả tổn thương". Cơ quan này mỗi ngày phải điều chỉnh hầu hết hóa chất trong máu, thông qua hơn 500 nhiệm vụ - chuyển hóa glucose, tổng hợp protein, lọc máu khỏi độc chất, đào thải thuốc, bài tiết mật… Nếu liên tục đưa nhiều chất độc hại vào cơ thể, những tổn thương kéo dài vượt quá mức chịu đựng có thể khiến gan dần suy kiệt.
Những tổn thương kéo dài vượt quá mức chịu đựng có thể khiến gan dần suy kiệt.
Trong đó, rượu bia được y khoa quốc tế nhận định là nguyên nhân hàng đầu gây ra những bệnh tật và tử vong do gan có thể phòng ngừa được trên toàn cầu. Điều gì đã xảy ra khi khả năng "tự hồi phục phi thường" của gan không còn đủ sức chống đỡ những tổn thương tích lũy của rượu bia theo thời gian?
Uống nhiều rượu bia tàn phá lá gan ra sao?
Theo Viện Y tế Hoa Kỳ (NIH), do 90% lượng rượu hấp thụ được chuyển hóa ở gan, nên cơ quan này không chỉ tiếp xúc nhiều với ethanol trong rượu mà còn với các chất chuyển hóa độc hại từ rượu, dẫn đến những tổn thương gan nghiêm trọng dạng cấp tính và mãn tính.
Tổn thương gan phát dấu hiệu sớm nhất là gan nhiễm mỡ, gặp ở 95-100% người uống nhiều rượu. Nếu tiếp tục uống rượu, 10-35% người bị gan nhiễm mỡ sẽ tiến triển đến giai đoạn tổn thương nặng hơn, gọi là viêm gan nhiễm mỡ. Ở giai đoạn xơ gan, mô sẹo tích tụ và cấu trúc biến đổi, làm cho các mô gan xơ hóa khó tự phục hồi và dẫn đến suy gan.
Tổn thương gan do rượu bia khó phục hồi.
Nghiên cứu năm 2025 trên Tạp chí khoa học Nature cũng lý giải cơ chế rượu bia làm mất dần đi khả năng tự phục hồi của gan, dưới góc độ giải phẫu tế bào. Theo đó, tổn thương gan do rượu bia không chỉ là câu chuyện tế bào bị phá hủy nhanh hơn tế bào được tái tạo, mà còn là chuỗi rối loạn trong cơ chế điều phối quá trình tự phục hồi chức năng gan.
Làm gì để không đánh mất cơ hội phục hồi của gan?
Chính bởi khả năng tái tạo của gan có giới hạn, không phải cơ chế tự sửa chữa vô hạn, nên hạn chế uống rượu bia ở người khỏe mạnh và kiêng hẳn rượu bia ở người mắc bệnh gan - là khuyến cáo hàng đầu của các chuyên gia y tế hiện nay.
Song trong thực tế, không ít người uống rượu bia do đặc thù công việc, yêu cầu xã giao… Những người này nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ, để được bác sĩ chỉ định xét nghiệm chức năng gan, phát hiện bệnh sớm và kịp thời điều trị trước khi suy gan xảy ra.
Những người hay uống rượu bia cũng cần lưu ý bảo vệ và chăm sóc lá gan hơn, bằng cách tích cực vận động thể thao, uống đủ nước và duy trì chế độ dinh dưỡng phù hợp. Tránh tự ý ăn kiêng quá mức, áp dụng các chế độ "thải độc" truyền miệng thiếu căn cứ, sử dụng thuốc giải độc gan không rõ nguồn gốc.
Những thảo dược được y học cổ truyền công nhận hỗ trợ điều trị các bệnh gan từ lâu đời.
Một trong những biện pháp bảo vệ gan có cơ sở khoa học hiện nay, là sử dụng sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe gan và phục hồi chức năng gan có chiết suất thảo dược. Những thảo dược được y học cổ truyền công nhận hỗ trợ điều trị các bệnh gan từ lâu đời, có thể kể đến các dược liệu quý như: nấm linh chi, hà thủ ô đỏ, núc ná, đan sâm... cho đến các loại rau củ quả dân dã như: lê-ki-ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ…
Các sản phẩm kết hợp nhiều thành phần thảo dược, cần được chứng minh bằng những nghiên cứu khoa học tin cậy, rõ ràng về nguồn gốc và công bố đầy đủ thông tin. Cùng với đó là quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn của cơ quan chức năng, ứng dụng công nghệ định chuẩn đúng thành phần có lợi cho gan sẽ tối ưu hiệu quả bảo vệ hơn.
Những sản phẩm bổ gan không đạt chuẩn và không rõ cơ sở khoa học, có thể gây thêm tổn thương gan hoặc tương tác với thuốc đang dùng. Do đó, người có bệnh gan nên hỏi kỹ bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
TPBVSK Giải độc gan Naturenz là công trình nghiên cứu 20 năm của Viện Công nghệ Sinh học dưới sự phát triển của Dược Hậu Giang. Sản phẩm chiết suất từ 6 loại rau củ quả thiên nhiên (lê-ki-ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ) giúp hỗ trợ bổ gan, mát gan, hạ men gan và giảm các dấu hiệu do chức năng gan suy giảm.
TPBVSK Naturenz Gold là phiên bản nâng cấp với 7 dược liệu có tác dụng đặc hiệu lên gan (núc nác, đan sâm, nấm linh chi, hoa marigold, hà thủ ô đỏ, nấm bào ngư, hoài sơn). Sản phẩm hỗ trợ giảm các triệu chứng của viêm gan, giải độc và bảo vệ gan, tăng cường chức năng gan.
Giấy phép quảng cáo 1544/2022/XNQC-ATTP do Cục An toàn Thực phẩm - Bộ Y tế cấp. Các thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
Doanh nghiệp tự giới thiệu