Ngay khi xuất hiện ca mắc sởi hoặc thủy đậu đầu tiên trong lớp học, ban giám hiệu, giáo viên và phụ huynh cần phối hợp chặt chẽ để kích hoạt ngay các biện pháp ứng phó nhằm ngăn chặn chuỗi lây lan.
1. Hành động đối với nhà trường và giáo viên
Giáo viên chủ nhiệm và nhân viên y tế của nhà trường là những người đầu tiên tiếp cận và có vai trò quyết định trong việc khoanh vùng ca bệnh tại lớp.
- Cách ly học sinh nhiễm bệnh ngay lập tức: Ngay khi phát hiện học sinh có dấu hiệu nghi ngờ như sốt cao kèm ho, sổ mũi, mắt đỏ, phát ban (sởi) hoặc nổi các nốt phỏng nước dạng giọt sương (thủy đậu), giáo viên cần đưa học sinh xuống phòng y tế trường học để cách ly tạm thời. Thông báo ngay cho phụ huynh đón trẻ về để đi khám và điều trị y tế, tuyệt đối không để học sinh tiếp tục ngồi lại lớp học.
- Thông báo và rà soát dịch tễ: Nhà trường cần chủ động thông báo công khai cho toàn bộ phụ huynh trong lớp về tình hình ca bệnh để cha mẹ kịp thời theo dõi sức khỏe của con mình tại nhà. Đồng thời, nhân viên y tế trường học cần lập danh sách những học sinh có tiếp xúc gần với ca bệnh trong vòng vài ngày trước đó để giám sát chặt chẽ.
- Vệ sinh, khử khuẩn toàn bộ lớp học: Tiến hành lau khử khuẩn toàn bộ sàn lớp học, bàn ghế, đồ chơi, học cụ, tay nắm cửa, thành cửa sổ bằng dung dịch cloramin B hoặc các chất tẩy rửa chuyên dụng. Mở toàn bộ cửa sổ, cửa ra vào để tạo không gian thông thoáng, tận dụng ánh nắng mặt trời nhằm làm giảm mật độ virus trong không khí; hạn chế sử dụng điều hòa nhiệt độ trong giai đoạn này.

Khi xuất hiện ca bệnh, cần cách ly học sinh và thực hiện các biện pháp rà soát dịch tễ và vệ sinh môi trường.
Trách nhiệm và sự phối hợp từ phía phụ huynh
Sự trung thực và chủ động của phụ huynh là mắt xích quan trọng để bảo vệ cộng đồng học đường.
- Cách ly trẻ tại nhà khi có bệnh: Nếu con em mình là ca bệnh được xác định, phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ đi học, đi học thêm hoặc đến các khu vui chơi công cộng. Thời gian cách ly tối thiểu đối với bệnh sởi là 5 ngày kể từ khi bắt đầu phát ban, và đối với thủy đậu là cho đến khi toàn bộ các nốt phỏng nước đã đóng vảy khô hoàn toàn (thường từ 7 - 10 ngày). Trẻ chỉ được quay trở lại trường khi có giấy xác nhận đã khỏi bệnh của cơ quan y tế.
- Theo dõi sát sao sức khỏe của con: Đối với phụ huynh có con học cùng lớp với ca bệnh, cần theo dõi thân nhiệt và các biểu hiện trên da, đường hô hấp của trẻ hằng ngày trước khi đến trường. Nếu thấy trẻ có dấu hiệu mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc hắt hơi, sổ mũi, cần chủ động cho trẻ nghỉ học ở nhà để theo dõi, tránh tình trạng mang mầm bệnh âm thầm vào lớp.
Các biện pháp chủ động phòng ngừa sởi, thủy đậu cho học sinh tại lớp
Để duy trì việc học tập an toàn trong thời gian có nguy cơ dịch, giáo viên cần hướng dẫn học sinh thực hiện các thói quen vệ sinh nghiêm ngặt tại lớp:
- Tăng cường vệ sinh cá nhân: Hướng dẫn học sinh rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh, đặc biệt là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, và sau khi ho, hắt hơi. Nhắc nhở trẻ che miệng và mũi bằng khuỷu tay áo hoặc khăn giấy khi ho, hắt hơi, sau đó bỏ khăn giấy vào thùng rác quy định.
- Hạn chế dùng chung đồ dùng: Khuyến khích mỗi học sinh sử dụng bình nước cá nhân, khăn lau tay riêng biệt. Tránh việc dùng chung đồ dùng học tập, đồ chơi trong thời gian lớp học đang có ca bệnh nguy cơ.
- Đeo khẩu trang phù hợp: Trong những ngày lớp học nằm trong diện theo dõi dịch tễ (trong vòng 14 - 21 ngày kể từ ca bệnh đầu tiên), việc khuyến khích học sinh đeo khẩu trang y tế khi ngồi trong lớp là biện pháp hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ hít phải các giọt bắn chứa virus lơ lửng trong không khí.
- Tiêm vaccine khẩn cấp: Đối với những học sinh trong lớp chưa từng mắc bệnh sởi, thủy đậu và cũng chưa được tiêm phòng vaccine trước đó, việc tiêm phòng bổ sung ngay lúc này là cực kỳ cần thiết.
- Tiêm vaccine phòng sởi: Vaccine sởi có thể mang lại hiệu quả bảo vệ nếu được tiêm cho người tiếp xúc trong vòng 72 giờ kể từ khi tiếp xúc với ca bệnh đầu tiên.
- Tiêm vaccine phòng thủy đậu: Tiêm phòng vaccine thủy đậu cho trẻ trong vòng 3 - 5 ngày sau khi tiếp xúc với người bệnh có thể giúp ngăn ngừa bệnh khởi phát hoặc làm giảm nhẹ đáng kể mức độ nghiêm trọng của triệu chứng nếu có nhiễm bệnh.
Trường học và gia đình cần có sự phối hợp, phản ứng nhanh chóng và tuân thủ các hướng dẫn y tế khoa học. Việc xử lý kịp thời một ca bệnh ban đầu không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho các học sinh khác trong lớp mà còn ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh lan rộng ra toàn trường và cộng đồng xung quanh.
Mời độc giả xem thêm video:
Dấu hiệu bệnh sởi tiến triển nguy hiểm cha mẹ cần đưa trẻ đến viện ngay.
