Từ ngày 1/7, khi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi chính thức có hiệu lực, thị trường nhà đất hứa hẹn sẽ có những sự chuyển biến lớn khi các quy định đầu tư của doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào bất động sản sẽ nới lỏng hơn trước. Cơ hội lớn, song đi kèm với đó cũng sẽ là những rủi ro nếu như những nhà đầu tư này không đảm bảo được năng lực. Đây là điều không quá bất ngờ, nhất là khi mà những bài học vẫn còn đang nóng hổi với việc dự án đắp chiếu không thể triển khai, chủ đầu tư bỏ trốn sau khi huy động vốn từ người dân... Và quá trình đòi lại quyền lợi của những khách hàng, người dân càng khó khăn hơn khi chủ đầu tư của dự án này đến từ nước ngoài.
Nhiều người dân khi đặt bút ký vào hợp đồng đã tin tưởng vào chủ đầu tư nước ngoài mà không nghĩ nhiều đến những rủi ro. Chỉ đến khi nảy sinh các vấn đề rắc rối thì mọi sự thiệt thòi lại luôn rơi vào người mua nhà. Những vấn đề rắc rối của người mua nhà với dự án Keangnam Hà Nội là một ví dụ. Dự án này đã gặp rắc rối khi khoản quĩ bảo trì cho 2 tòa chung cư ước tính lên tới gần 160 tỷ đồng đang đứng trước nguy cơ không thể đòi lại khi mà chủ đầu tư gặp khó khăn về tài chính. Mặc dù UBND quận Nam Từ Liêm đã tỏ rõ quan điểm và yêu cầu Công ty Keangnam VINA phải nhanh chóng hoàn trả khoản tiền cho người dân, song với việc công ty mẹ của doanh nghiệp này nằm ở nước ngoài, việc giải quyết vấn đề còn rất khó khăn.
Với những bài học kể trên, giới phân tích đều chung nhận định, đó là bên cạnh việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư kinh doanh vào bất động sản, hệ thống pháp luật vẫn cần phải xây dựng những cơ chế nhằm bảo vệ quyền lợi cho người dân khi xảy ra tranh chấp với các chủ đầu tư nước ngoài. Theo các chuyên gia kinh tế, chúng ta đã có rất nhiều bài học và những rắc rối tại dự án Keangnam Hà Nội là mới nhất và vẫn còn nóng hổi. Chính vì thế, một vấn đề nữa cần đặt ra ở đây là chúng ta phải hoàn thiện hệ thống luật pháp đồng bộ với hệ thống pháp luật quốc tế, nếu không thì những người mua nhà của doanh nghiệp nước ngoài là những người dễ bị tổn thương nhất, khi xảy ra tranh chấp, người dân chính là người bị tổn hại về mặt lợi ích mà luật pháp thì không thể bảo vệ nổi.
Thống kê của Bộ Kế hoạch Đầu tư cho thấy, dòng tín dụng ngoại đang tăng dần vào lĩnh vực bất động sản những tháng vừa qua. Đây được xem là tín hiệu tích cực trước thời điểm 2 bộ luật quan trọng là Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản có hiệu lực. Tuy nhiên, bên cạnh tín hiệu tích cực thì sẽ có những tồn tại, vì vậy, điều quan trọng là chúng ta phải có những cơ chế để ràng buộc các doanh nghiệp nước ngoài phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật kinh doanh tại Việt Nam nhằm bảo vệ quyền lợi của người dân khi mua nhà tại các dự án nước ngoài.
Nguyễn Minh
