Kỷ niệm 30/4 lịch sử: Đọc trường ca 'Mặt trời nồng ấm trong tim'

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Quyền chính là một con người như thế - một cuộc đời được tôi luyện trong đạn lửa, tỏa sáng bởi lý tưởng cách mạng và tình yêu Tổ quốc vô bờ bến. Đây cũng chính là mạch nguồn cảm xúc xuyên suốt bản trường ca "Mặt trời nồng ấm trong tim" của nhà văn Châu La Việt, do NXB Hội Nhà văn ấn hành.

Tác phẩm ra đời như một biểu tượng của sự tri ân, một khúc ca vinh danh đầy kiêu hãnh nhân dịp kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam (30/4/1975 - 30/4/2026) và tròn 30 năm ngày Anh hùng Tô Quyền đi xa. Qua những trang viết, chân dung ông không hiện lên trong bóng dáng của sự chia ly, mà rực rỡ như một "mặt trời" không bao giờ tắt trong lòng hậu thế.

Người anh hùng làng Xuân Cầu đã viết xong bản trường ca của ông
Bằng máu, bằng hoa bằng tình yêu bất diệt. 
Mặt trời nồng ấm trong ngực ông vẫn sáng mãi đến ngàn sau
Trong mạch ngầm lịch sử, trong đất nước vươn cao…

Trường ca bắt đầu từ quê hương ông, làng Xuân Cầu xinh đẹp và giàu truyền thống cách mạng, nơi từng gốc đa, mái đình đều in dấu những mùa đấu tranh, cậu thiếu niên năm nào sớm mang trong tim mình ngọn lửa dấn thân. Từ những ngày bí mật rải truyền đơn nơi quê nhà, ông đã bước vào hành trình lớn của lịch sử, mang theo niềm tin vượt dãy Trường Sơn hùng vĩ, đi vào chiến trường miền Nam. Giữa khói lửa Tây Ninh, ông trưởng thành thành một người sĩ quan an ninh tài ba, mưu lược và dũng cảm - một "tấm khiên thép" vững chãi trong những thời khắc sinh tử của cách mạng.

Ôi Tây Ninh – nơi chiến trường ác liệt nhất miền Đông
Ông về bám đất, bám dân, dựng lại phong trào từ tro bụi.
Gò Dầu, Trảng Bàng , cửa ngõ thép chắn đường Sài Gòn
Quyết tử giữ Gò Dầu lời thề vang dội

Sông Vàm Cỏ, dòng sông chết nhưng tình người mãi sống
Ông vượt sóng dữ, phá kìm kẹp, nhổ bốt giặc đêm đêm.
Lực lượng an ninh vũ trang dưới tay ông chỉ đạo
Nỗi khiếp đảm của quân thù, lá thép chắn thiêng liêng

Kìa núi Bà Đen sừng sững giữa trời xanh
Con mắt thần giữ canh từng tấc đất
Năm vạn mét vuông, mật độ bom rơi dày đặc
Địch muốn san bằng ngọn núi cao, muốn dập tắt ý chí kiên cường.

Nhưng đá chẳng mòn, và lòng người chẳng chuyển
Các anh lấy hang động làm nhà, lấy đá lạnh làm giường.
Ăn củ mài, uống nước hốc cây, bám trụ từng vách đá
Chống trả những cuộc càn ác liệt, máu thấm đỏ sườn non.

Giữa nắng gió Tây Ninh, ông rắn chắc như đá núi
Nước da sạm đen hơn, sương gió chẳng sờn lòng.
Súng trong tay quyết liệt từng trận đánh
Ông là tấm gương cho chiến sỹ soi chung.

Trong suốt cuộc đời chiến đấu, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Quyền không chỉ là một người lính quả cảm mà là một người chỉ huy xuất sắc. Ông đã trực tiếp lãnh đạo sáu đơn vị, và điều đặc biệt, cả sáu đơn vị ấy đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nếu tính cả danh hiệu cá nhân, ông đã bảy lần được tôn vinh với danh hiệu cao quý này, một kỳ tích hiếm có trong lịch sử lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó không chỉ là những con số đáng tự hào, mà là minh chứng cho tầm vóc của một người lãnh đạo biết quy tụ lòng người, khơi dậy ý chí chiến đấu và dẫn dắt tập thể vượt qua những thử thách khốc liệt nhất.

Trong những năm tháng ác liệt của chiến tranh, giữa các cuộc càn quét quy mô lớn như Junction City, giữa những địa danh đã đi vào lịch sử như Bàu Ròng, Gò Dầu, Trảng Bàng, ông không chỉ chiến đấu bằng trí tuệ của một người chỉ huy, mà còn bằng trái tim của một người con của nhân dân. Ở đó, thế trận không chỉ là súng đạn, mà là thế trận lòng dân – thứ sức mạnh âm thầm nhưng bền bỉ, quyết định sự tồn vong của cách mạng. Ông sống giữa dân, tin dân, hiểu dân, và từ lòng dân, cách mạng đã đứng vững trước mọi thử thách cam go nhất.

Nhưng vượt lên trên những chiến công hiển hách là một nhân cách lớn. Mười năm "nếm mật nằm gai", ông gác lại phía sau những riêng tư thiêng liêng nhất - người vợ hiền, những đứa con thơ, một mái ấm bình dị. Ngày trở về, không ồn ào vinh quang, ông mang theo sự giản dị của một người lính: vai áo bạc màu, đôi bàn tay chai sạn, và một tấm lòng trong sạch, thủy chung với lý tưởng. Ông không dạy con bằng lời nói, mà bằng chính cuộc đời mình - một cuộc đời đặt Tổ quốc lên trên hết, yêu nhân dân như máu thịt, giữ gìn danh dự như giữ gìn sinh mệnh.

Chính từ nền tảng ấy, một gia phong cách mạng đã được hình thành và tiếp nối. Ông là thân sinh của đồng chí Tô Lâm – Người hiện đang đảm đương trọng trách cao nhất của Đảng và Nhà nước, một Đại tướng Công an nhân dân trưởng thành từ thực tiễn đấu tranh và xây dựng đất nước. Sự tiếp nối ấy không chỉ là mối liên hệ huyết thống, mà còn là sự kế thừa về lý tưởng, bản lĩnh và tinh thần phục vụ cách mạng, phụng sự Tổ quốc. Trong lịch sử Đảng ta, cũng như lịch sử nguyên thủ quốc gia trên thế giới, Tổng bí thư - Chủ tịch nướcTô Lâm vinh dự là người duy nhất là con một Anh hùng trong lửa đạn.

Những bài học từ cuộc đời anh hùng Tô Quyền - về lòng trung kiên, đức liêm chính, sự tận tụy với nhân dân- đã âm thầm hun đúc nên bản lĩnh của thế hệ tiếp nối. Để rồi hôm nay, trong hành trình vươn mình của đất nước, những giá trị ấy tiếp tục được hiện thực hóa trong tư duy lãnh đạo, trong khát vọng phát triển và trong quyết tâm đưa Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của hội nhập, tự cường và thịnh vượng.

Cha trả tên cho con, và trao cả cội nguồn
Con hãy nhớ lấy quê ta – làng Xuân Cầu nghĩa nặng.
Nơi có giếng thơi cổ kính, hằn vết dây thừng bao thế hệ kéo nước
Nước vẫn trong xanh như lòng mẹ, nuôi dưỡng chí làm trai.
Mỗi gàu nước kéo lên là một đời người vất vả
Nhưng cũng là dòng sữa ngọt, là dòng sữa quê ta

Con hãy nhớ quê hương ta, mảnh đất của những vì sao sáng
Có ông Tô Hiệu kiên trung, cây đào thắm lao tù
Có người nghệ sĩ Tô Ngọc Vân vẽ nên hồn đất nước
Có những cánh đồng và những lá mùa thu.

Trường ca này vì thế không chỉ là sự tái hiện một cuộc đời anh hùng, mà còn là một hành trình trở về với những giá trị cốt lõi của dân tộc. Mỗi trang viết không chỉ là ký ức của chiến tranh, mà còn là lời nhắc nhở cho hiện tại và tương lai: Rằng sức mạnh của một dân tộc không chỉ nằm ở những chiến thắng, mà còn ở những con người biết hiến dâng cuốc đời mình cho nhân dân và Tổ quốc

"Tô Quyền – Bản hùng ca trong đạn lửa" không chỉ là câu chuyện của một con người, mà là biểu tượng của một thế hệ; không chỉ là bản anh hùng ca của quá khứ, mà còn là ngọn lửa soi sáng con đường phía trước. Một ngọn lửa đã được thắp lên từ đạn lửa chiến tranh – và hôm nay, vẫn đang cháy sáng trong hành trình dựng xây và phát triển đất nước.

Chiến tranh lùi xa, tấm chắn thép đã hoàn thành sứ mệnh
Ông trở về miền Bắc, mang theo hơi ấm đất miền Tây.
Món nợ nụ hôn mười năm với con thơ, nay đã được đền đáp
Vàm Cỏ Đông trong tim ông vỗ tiếng sóng bồi hồi

Ông không nói về huân chương, không kể về trận đánh
Ông chỉ lặng lẽ ôm con, cái ôm nợ từ hai mươi năm
Ôi con là mặt trời trong tim ba nồng ấm
Và nụ hôn giã biệt năm nào, giờ âu yếm đặt lên trán con trai

Con ơi con nếu nụ hôn có dài
Là nóng hổi tình cha,
Là mặn mòi vị muối Trường Sơn,
Là nồng nàn mùi khói bếp miền Đông con nhé
Có ngai ngái mùi mồ hôi chiến trường,
Có nồng nàn vị phù sa Vàm Cỏ.
Nụ hôn này ba dành suốt 10 năm
Ba dành suốt cả một đời chiến trận
Ba dành suốt cả một đời yêu con

Hôm nay, chúng ta tự hào thấy ngọn lửa ấy đang rực cháy mạnh mẽ trong huyết quản của thế hệ nối tiếp. Người con trai của ông, mang theo bản lĩnh và dòng máu của người Anh hùng, đang đảm đương trọng trách cao cả nhất của Đảng và Nhà nước, Người đang cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân hiện thực hóa những ý tưởng vĩ đại: Vì nước, vì dân, đưa dân tộc ta tự tin bước sang Kỷ nguyên vươn mình mới – kỷ nguyên của sức mạnh, hòa bình và thịnh vượng, sánh vai cùng cường quốc năm châu.

Ôi tên con một mặt trời nồng ấm
Một mặt trời luôn toả sáng tim ba
Ngay từ lúc ấu thơ ba đã mang linh cảm
Mặt trời sẽ mang đất nuớc này đi xa

Giờ đây, nắng hòa bình lấp lánh
Con trai yêu, ba gửii lại tên con
Để con viết tiếp thêm trang sử
Và vững vàng như đại thụ giữa rừng.

Con thân yêu, hãy là mặt trời đỏ
Rạng soi trên đất nước núi sông
Con hãy là một mặt trời nồng ấm
Trong trái tim của cha mẹ yêu thương.

'Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối' mở màn Đợt phim Kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2026

Lễ khai mạc Đợt phim Kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2026 và Tuần phim Quảng Ninh chào hè sẽ diễn ra vào 19h00 ngày 25/4/2026 tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh Quảng Ninh.