SKĐS - Nếu như trước đây, người dân sinh sống ở các địa bàn vùng xa phải mất nhiều thời gian, công sức để đến khu vực trung tâm mỗi khi cần khám chữa bệnh, thì nay, TPHCM đã tiên phong đưa bác sĩ, mở rộng bệnh viện ở các vùng xa, hải đảo nhằm nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho mọi người dân.

Chiều 12/4/2026, đang trong ca trực của đợt luân phiên thứ 9 tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, bác sĩ Phan Xuân Khải, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TPHCM tiếp nhận một trường hợp bị tai nạn sinh hoạt nghiêm trọng. Đó là anh L.V.N (37 tuổi, ngụ tại Đặc khu Côn Đảo) với vết thương vùng cổ tay phải đang chảy máu liên tục, máu phun thành tia do vô tình đập tay vào kiếng bể cá tại nhà. 

Nhận định đây là một trường hợp tổn thương phức tạp, nguy cơ hoại tử bàn tay hoặc để lại di chứng tàn phế vĩnh viễn rất cao nếu không được khôi phục tuần hoàn kịp thời, BS Khải đã hội chẩn xin ý kiến lãnh đạo Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình được xử trí nối mạch máu và thần kinh cho bệnh nhân tại Côn Đảo. 

"Khi phẫu thuật mở rộng vết thương thám sát chúng tôi thấy tổn thương vô cùng nghiêm trọng, người bệnh bị đứt hoàn toàn động mạch quay, đứt hoàn toàn thần kinh giữa, đứt gân gấp cổ tay quay và đứt gân gấp nông các ngón", bác sĩ Khải nhận xét.

Ê-kíp bác sĩ đã tiến hành khâu gân, nối vi phẫu động mạch quay bị đứt lìa, rửa dung dịch chống đông đảm bảo không tắc mạch, sau đó tiến hành khâu nối vi phẫu dây thần kinh giữa theo kỹ thuật bao bó sợi thần kinh. 

"Ca phẫu thuật này đòi hỏi sự tỉ mỉ và độ chính xác tuyệt đối nên khoảnh khắc xả dây garo, cả ê-kíp thở phào khi thấy động mạch quay đập trở lại nhịp nhàng, máu lưu thông tốt, bàn tay người bệnh nhanh chóng hồng hào và ấm lại", bác sĩ Phan Xuân Khải chia sẻ sau ca phẫu thuật.

Đây chỉ là một trong nhiều trường hợp được phẫu thuật cấp cứu thành công ngay tại Côn Đảo mà trước đó hoàn toàn "bó tay". 

Từ tháng 9/2025, Sở Y tế TPHCM đã luân phiên tăng cường các đợt bác sĩ từ các bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối cho Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo nhằm mục tiêu cải thiện chất lượng cấp cứu, khám chữa bệnh, đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân đặc khu Côn Đảo. Thay vì chờ đầu tư hạ tầng lớn và bổ sung đủ nhân lực cơ hữu – những việc cần rất nhiều thời gian – ngành Y tế Thành phố chọn cách làm khả thi hơn, đó là đưa nguồn nhân lực chất lượng cao từ các bệnh viện tuyến cuối ra đảo theo hình thức luân phiên có kế thừa và liên tục.

Đến nay, Sở Y tế đã cử 9 đợt bác sĩ tăng cường cho Côn Đảo. Từ ngày có các bác sĩ tăng cường tuyến trên, số lượt khám, chữa bệnh tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo tăng mạnh từ trung bình khoảng 80 lượt/ngày lên hơn 200 lượt/ngày. Đáng chú ý, hàng chục ca phẫu thuật đã được thực hiện, trong đó có nhiều ca cấp cứu nặng, phức tạp – điều mà trước đây gần như chỉ có thể chuyển khẩn vào đất liền. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu cũng lần đầu tiên được triển khai, giữ sự sống cho người bệnh ngay tại đảo. 

"Chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa tại Côn Đảo ngày càng khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần hiện thực hóa chủ trương bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế – không để khoảng cách địa lý trở thành rào cản của quyền được chăm sóc sức khỏe", Ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành uỷ TPHCM đánh giá.

Dự kiến, trong năm 2026, Sở Y tế sẽ tiếp tục mở rộng thêm các chuyên khoa mới như phục hồi chức năng, ngoại thần kinh; triển khai khám sức khỏe định kỳ, lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân Côn Đảo. 

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM khẳng định: Ngành Y tế TPHCM đang từng bước đưa "cực y tế chuyên sâu" vươn ra biển đảo, để ở nơi xa nhất của Thành phố, người dân vẫn được bảo vệ bằng một hệ thống y tế kịp thời, chất lượng và nhân văn.

Trong khi người dân Côn Đảo đang hàng ngày được đội ngũ y bác sĩ luân phiên từ các bệnh viện tuyến cuối Thành phố chăm sóc sức khoẻ thì người dân 3 xã khu vực Cần Giờ lại hân hoan với một bệnh viện mới được xây dựng ngay tại địa phương. Đó là Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 – mô hình bệnh viện đa khoa liên kết đầu tiên tại Việt Nam.

Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tập hợp đội ngũ y bác sĩ từ 9 bệnh viện tuyến cuối gồm: BV Từ Dũ, BV Nhi đồng Thành phố, BV Mắt, BV Tai Mũi Họng, BV Răng Hàm Mặt, BV Da liễu, BV Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp, BV Y học cổ truyền và BV Lê Văn Thịnh nhằm đem dịch vụ y tế chất lượng cao đến cho người dân vùng sâu, vùng xa. Nhờ cơ chế phối hợp linh hoạt và chia sẻ nguồn lực, Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 vận hành trọn vẹn như một bệnh viện đa khoa, đảm bảo người dân được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ kỹ thuật chuyên môn.

Kể từ khi đi vào hoạt động, mỗi tháng Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 đón nhận hàng ngàn lượt người dân đến khám bệnh, trong đó, nhiều ca phẫu thuật phức tạp cũng đã được thực hiện và tỷ lệ chuyển viện lên các bệnh viện khu vực trung tâm Thành phố rất thấp.

Kể về chuyến "vượt cạn" khẩn cấp ngay tại Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 trong tháng 3 vừa qua, chị H.M.H (32 tuổi, ngụ đảo Thiềng Liềng, xã Thạnh An) cho biết, do mang thai con quý (mang thai bằng thụ tinh ống nghiệm) nên ban đầu gia đình chị dự định sinh con tại một bệnh viện trung tâm Thành phố. Tuy nhiên, khi thai mới được 37 tuần 4 ngày thì chị H. đột ngột có dấu hiệu chuyển dạ và được đưa vào Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 trong tình trạng khẩn cấp. Tại đây, các bác sĩ tiến hành mổ bắt con và một bé trai khoẻ mạnh đã chào đời. 

"May là có bệnh viện ở gần nhà nên tôi được mổ cấp cứu kịp thời, nếu như trước đây phải lên tận trung tâm Thành phố thì không biết tính mạng cả mẹ và con có còn được an toàn hay không", chị H. chia sẻ.

Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 là một trong những "phát súng" đầu tiên đưa y tế chuyên sâu về với người dân ở các khu vực xa trung tâm. Theo kế hoạch của Sở Y tế TPHCM, trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, TP sẽ phát triển các mô hình bệnh viện cơ sở 2, cơ sở 3 tại các khu vực Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây. Hiện Sở Y tế đang tính đến phương án mở cơ sở 2, cơ sở 3 của các bệnh viện tuyến cuối như Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình… 

Lãnh đạo Sở Y tế đánh giá, việc mở cơ sở 2, cơ sở 3 các bệnh viện đến khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, góp phần giảm tải cho các bệnh viện chuyên khoa tuyến cuối ở trung tâm thành phố, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và đảm bảo sự công bằng trong y tế cho người dân trên toàn địa bàn.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho hay, mỗi cơ sở 2, cơ sở 3 phải được định vị rõ chức năng, xác lập vai trò cụ thể, gắn chặt với yêu cầu không gian đô thị, đặc điểm dân cư và năng lực chuyên môn chủ lực của từng bệnh viện. 

Các cơ sở 2, cơ sở 3 vừa giúp giảm tải cho khu vực trung tâm vừa bảo đảm khả năng tiếp cận y tế cho các khu vực đặc thù, vùng ven, khu vực xa trung tâm hoặc có điều kiện giao thông đặc biệt. 

Tuỳ theo điều kiện cụ thể, bệnh viện cơ sở 2, cơ sở 3 có thể được triển khai theo nhiều hình thức như: Bệnh viện chuyên khoa liên kết với nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa khác; Hợp nhất, sáp nhập làm tăng công suất sử dụng cơ sở cũ; "Cấy ghép" thêm chuyên khoa sâu tại một bệnh viện đa khoa có sẵn hạ tầng nhưng chưa sử dụng hết công suất. Lãnh đạo Sở Y tế nhận định, mô hình cơ sở 2 của các bệnh viện chuyên sâu là trọng tâm trong chiến lược phát triển hệ thống y tế thành phố giai đoạn mới.

Sau hợp nhất, khu vực Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây được xem là "vùng trũng" y tế của TPHCM khi chưa thể phát huy được tiềm năng, thế mạnh vốn có. Trước tình hình đó, Sở Y tế TPHCM đã giao cho 8 bệnh viện chuyên sâu của Thành phố ký kết hợp tác với Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu giai đoạn 2025 – 2028 gồm: Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Bình Dân, Bệnh viện Tai Mũi Họng, Bệnh viện Mắt, Bệnh viện Răng Hàm Mặt. 8 bệnh viện này đảm trách hỗ trợ phát triển các chuyên khoa cấp cứu, nội, ngoại, sản, nhi, chấn thương chỉnh hình, gây mê - hồi sức, thận nhân tạo, chẩn đoán hình ảnh, phục hồi chức năng, giải phẫu bệnh, răng hàm mặt, tai mũi họng, mắt…

Với sự hỗ trợ toàn diện của các bệnh viện chuyên sâu, lãnh đạo Ngành y tế TPHCM kỳ vọng Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu sẽ sớm trở thành cực y tế mới của TPHCM; đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh chất lượng cao cho người dân phố biển, có năng lực xử lý cấp cứu, triển khai nhiều kỹ thuật chuyên khoa, hạn chế tối đa chuyển tuyến; góp phần tạo dựng hệ thống y tế đa cực, chất lượng đồng đều của toàn TPHCM trong tình hình mới.

Trong khi đó, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương được xem là bệnh viện có quy mô lớn nhất TPHCM hiện nay với diện tích 16 ha, quy mô 1.500 giường bệnh. Sở Y tế TPHCM xác định xây dựng Bệnh viện Đa khoa Bình Dương trở thành cơ sở y tế chuyên sâu toàn diện, là trọng điểm của cụm y tế vùng Đông Nam TPHCM. Các lĩnh vực mũi nhọn được định hướng gồm: chấn thương chỉnh hình, tim mạch can thiệp, hồi sức tích cực và ung bướu. Bệnh viện này cũng được định hướng mở rộng các kỹ thuật can thiệp nội mạch, ngoại niệu - nam học, hồi sức nhi và sản khoa chuyên sâu; đồng thời tăng cường năng lực hỗ trợ sinh sản, chẩn đoán tiền sản, di truyền học và gây mê hồi sức.

Sở Y tế TPHCM cũng giao Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM hỗ trợ Bệnh viện Y học cổ truyền Bà Rịa - Vũng Tàu; giao Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch hỗ trợ toàn diện cho Bệnh viện Phổi Phạm Hữu Chí (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ).

Theo người đứng đầu Sở Y tế TPHCM, việc phát triển theo hướng đa cực, lấy các bệnh viện cửa ngõ làm "điểm chặn chiến lược" giúp xử trí sớm, phân luồng từ đầu, giảm tải tuyến cuối và rút ngắn thời gian, chi phí tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân vùng xa trung tâm. Đây là cấu phần chiến lược của hệ thống y tế đa trung tâm, hướng đến mục tiêu công bằng y tế, đảm bảo mọi người dân đều được thụ hưởng dịch vụ chất lượng cao gần nơi sinh sống, đồng thời tạo điều kiện để bệnh viện trung tâm tập trung chuyên sâu, bảo đảm phát triển cân bằng, bền vững cho đô thị đặc biệt như TPHCM.