Chưa từng được gặp Bác nhưng họa sĩ điêu khắc Triệu Hoàng Giang (Sơn Vi – Lâm Thao – Phú Thọ) đã dành cả cuộc đời tìm hiểu về Hồ Chủ tịch và từng ngày khắc trên 30 bức tượng Bác với lòng đam mê và sự kính yêu đối với Bác. Nguyện vọng cả đời ông là khắc được 7 bức di chúc đưa vào 7 khối đá để lưu lại những dòng chữ cuối cùng của Người trước lúc đi xa...
Khởi nguồn ý tưởng
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo nhưng Triệu Hoàng Giang đã sớm bộc lộ năng khiếu hội họa. Năm 1977, khi ấy, Giang học xong phổ thông, được Nhà nước ưu tiên cho đi học tại Bungari với nghề cơ khí chính xác. Anh được xét cử vì là con của gia đình cách mạng. Đối với anh, trong thời điểm đất nước loạn lạc, các bạn đồng trang lứa cầm súng đi kháng chiến thì việc du học là phần thưởng đặc biệt.
 Họa sĩ điêu khắc Triệu Hoàng Giang bên tác phẩm của mình. |
Đến nơi nào Giang cũng được nghe bạn bè quốc tế ca ngợi phẩm hạnh cao đẹp của Bác. Anh còn được tận mắt chứng kiến hình Bác đặt trang trọng tại tiền sảnh khách sạn Bông lúa vàng trên đất nước Nga. Chàng thanh niên khi ấy như được tiếp thêm lòng tự hào về đất nước, dân tộc và đặc biệt là lòng kính yêu vô bờ với Bác.
Lòng tự hào và kính yêu ấy đã thổi bùng lên trong người thanh niên trẻ mong muốn làm sao tạc được hình ảnh Bác. Tình cờ biết được khóa học về điêu khắc, anh đã tranh thủ từng ngày nghỉ đến xin học nghề, vừa học vừa trang trải cuộc sống, mỗi bữa nghiên cứu từng chút về nghệ thuật điêu khắc trên đá.
Những câu chuyện sống động về Bác
Trở về nước, Giang đi khắp các tỉnh thành để tìm chất liệu phù hợp. Năm 1996, qua một người bạn rành địa chất, Giang may mắn tìm được chất liệu đá Nhồi trên vùng đất Thanh Hóa. Loại đá này có độ rắn, dẻo dai và đặc biệt có thể tạo nên hai mảng màu đen và trắng. Tác phẩm đầu tay của ông là bức tượng điêu khắc hình ảnh Bác Hồ quan sát mặt trận Đông Khê – Cao Bằng năm 1950.
Bức tranh đá đầu tiên ra đời đã khởi nguồn làm động lực cho ông sáng tác hơn 30 tác phẩm khác nhau về chặng đường hoạt động cách mạng vẻ vang của Bác. Có thể kể đến các bức: Nguyễn Tất Thành tại Đại hội Đảng Cộng sản Pháp năm 1920, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, Bác Hồ tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 3, Bác Hồ căn dặn các chiến sĩ trước đền Hùng, Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập...
Đặc biệt, tác phẩm Hồn nước đặc tả hình ảnh Bác gắn với câu nói của Hồ Chủ tịch tại đền Giếng, đền Hùng mà ông tách ra đã khắc họa được chân dung vị lãnh tụ bình dị mà ẩn chứa nhân cách lớn lao.
Không thể thiếu tuyệt tác công phu và tâm đắc nhất của họa sĩ Triệu Hoàng Giang là bản di chúc của Bác Hồ lên mặt đá. Từ nét chữ, nét gạch xóa của Bác đều giống thật. Tất cả các chữ đều được khắc nổi. Để có được trang bút tích này, ông Giang phải cật lực làm việc từ tháng 2/2008 đến tháng 9/2009 nhân kỷ niệm 40 năm ngày ra đi của Người. Mỗi ngày, ông chỉ khắc được 1 - 2 con chữ, ròng rã suốt 19 tháng. Khi được hỏi, có khi nào ông muốn dừng việc sáng tác?, ông chia sẻ: “Chỉ đến khi nào tôi không còn sức khỏe. Tôi kính yêu Hồ Chủ tịch bằng tâm huyết của mình. Nếu không có tâm với nhân vật thì nhân vật chỉ là tượng chứ không có hồn. Đa số những tác phẩm của tôi được sáng tác vào ban đêm. Khi khắc họa chân dung Người, tôi thấy mình ở một trạng thái thăng hoa và tập trung cao độ nhất. Nghệ thuật khắc đá không cho phép tôi được sai sót. Mỗi khi xong một tác phẩm, tôi không bao giờ nghĩ mình có thể làm được. Với tôi, những bức tranh đá sẽ là câu chuyện kể sống động nhất về Bác cho thế hệ mai sau. Đó là động lực thúc đẩy tôi, chưa ngày nào tôi ngừng sáng tác”.
Phía sau ông là người phụ nữ tảo tần với 2 sào ruộng, 1 luống rau con con và cửa hàng tạp hóa nhỏ. Hai người con trai của ông đã trưởng thành. Gần 20 năm cho nghệ thuật, cuộc sống hiện tại của ông giờ vẫn lo từng bữa nhưng chưa khi nào ông từ bỏ ước mơ của mình: “Tôi chỉ có một mong muốn duy nhất là làm sao khắc được 7 bức di chúc đưa vào 7 khối đá, mỗi khối đá chừng 3-4 tấn khắc lại những dòng chữ của Người. Với tôi, hình ảnh Bác Hồ chính là cuộc sống của nhân dân, là hạnh phúc, hoà bình, là tự do và độc lập cho muôn đời sau”.
Bài và ảnh: Ngô Huệ