"Xanh hóa" là xu thế tất yếu
Sáng ngày 22/4, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tổ chức Tọa đàm với chủ đề "Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam", kết hợp ra mắt cuốn sách cùng tên.
Tọa đàm được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam và thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên. Chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu nhằm hướng tới phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội.
Chương trình là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và những người quan tâm cùng trao đổi, thảo luận về các vấn đề lý luận và thực tiễn của quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.
Tọa đàm với chủ đề "Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam" do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam tổ chức sáng 22/4.
Trong bối cảnh các vấn đề môi trường ngày càng gia tăng, "xanh hóa" được xác định là xu thế tất yếu và là thành phần mới trong tư duy phát triển hiện đại. Đây là nhận định được PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đưa ra tại tọa đàm.
Theo PGS.TS Nguyễn Danh Sơn, nguyên nhân cốt lõi khiến xanh hóa trở thành tất yếu là do sức chịu tải của Trái đất đã bị vượt quá. Nghiên cứu mới nhất của Đại học Flinders (Úc) công bố đầu năm 2026 cảnh báo dân số toàn cầu khoảng 8,3 tỷ người hiện nay đã vượt xa ngưỡng bền vững của hành tinh. Nếu tiếp tục duy trì mức tiêu thụ tài nguyên như hiện tại, các vấn đề môi trường và xã hội sẽ ngày càng trầm trọng trong tương lai.
Không chỉ là yêu cầu khách quan, xanh hóa còn phản ánh xu thế phát triển của thời đại. Trên phạm vi toàn cầu, sự phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên được xem là một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến nhiều xung đột. Đối với Việt Nam, quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng khiến xu hướng này càng trở nên rõ nét và không thể đứng ngoài.
TS Sơn cũng chỉ ra sự thay đổi trong cách tiếp cận tài nguyên thiên nhiên. Nếu theo tư duy cũ, tài nguyên được hiểu là những nguồn vật chất có sẵn trong tự nhiên, có thể khai thác và mang lại giá trị kinh tế, thì tư duy mới mở rộng hơn. Theo đó, tài nguyên không chỉ tồn tại trong tự nhiên mà còn có trong chất thải và đặc biệt là mang tính hữu hạn, đòi hỏi phải sử dụng hiệu quả, bền vững.
Trên nền tảng đó, "tư duy xanh" được hình thành như một bước chuyển quan trọng trong nhận thức và hành động. Đây không chỉ là sự thay đổi về lý luận mà còn tác động trực tiếp đến đường lối, chính sách và các hoạt động phát triển. Tư duy xanh hướng tới việc cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời thúc đẩy các mô hình phát triển bền vững.
Nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi nhận thức, PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn cho rằng tư duy xanh cần dẫn dắt hành động xanh, bao gồm cả quá trình chuyển đổi xanh trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội. Ông cũng dẫn lại quan điểm của Ăngghen: con người không nên quá tự hào về những chiến thắng trước tự nhiên, bởi mỗi lần như vậy, tự nhiên đều có cách "trả giá".
Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi sang tư duy xanh không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.
Môi trường sinh thái phải là nền tảng cho phát triển kinh tế
TS Trần Văn Miều, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn "đại tuyệt chủng lần thứ sáu", với tốc độ suy giảm đa dạng sinh học nhanh chóng. Cùng với đó, biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng khốc liệt, kéo theo nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan khó dự báo.
Do vậy chúng ta cần có cách tiếp cận mới về vai trò của môi trường. Nếu trước đây xã hội được xem là nền tảng, thì nay môi trường sinh thái phải trở thành nền tảng cho phát triển kinh tế và xã hội. Ba trụ cột phát triển bền vững cần được nhìn nhận lại, trong đó môi trường giữ vai trò trung tâm, đảm bảo cho tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội lâu dài.
Thứ hai là thực trạng con người đang khai thác tài nguyên vượt quá khả năng của Trái đất. Theo số liệu được nêu, đến năm 2016, mức độ khai thác đã vượt khoảng 1,7 lần so với khả năng phục hồi của hành tinh, cho thấy áp lực rất lớn lên hệ sinh thái.
TS Trần Văn Miều đề xuất một số thông điệp nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong toàn xã hội, gồm: chung tay hành động vì môi trường xanh; vì một Việt Nam xanh; vì tương lai xanh của các thế hệ mai sau; và coi chuyển đổi xanh là quyền lợi, trách nhiệm của mỗi người dân. Theo ông, chuyển đổi xanh không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam, đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội.
Tại buổi tọa đàm, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam giới thiệu cuốn sách "Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam"- Bản thiết kế cho tương lai từ nền kinh tế "nâu" sang "xanh" do tập thể các nhà khoa học Hội biên soạn và Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật xuất bản.
Nội dung sách nhấn mạnh bối cảnh hiện nay khi thế giới đang bước vào giai đoạn biến đổi toàn cầu sâu sắc, đặt ra nhiều yêu cầu mới về tư duy và cách tiếp cận trong phát triển. Theo đó, điểm nổi bật của cuốn sách là không chỉ tổng hợp các vấn đề mang tính lý luận mà còn gắn với thực tiễn chuyển đổi đang diễn ra mạnh mẽ.
