Đã một năm trôi qua kể từ khi cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu diễn ra mà tâm chấn là sự sụp đổ của thị trường nhà đất và tài chính Mỹ. Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định đã thấy ánh sáng le lói cuối đường hầm về sự phục hồi kinh tế toàn cầu mặc dù sẽ phải mất rất nhiều thời gian nữa những dấu hiệu phục hồi thật sự mới lộ diện.
Kinh tế toàn cầu phục hồi ì ạch
Những số liệu mới công bố gần đây cho thấy nền kinh tế thế giới đang theo chiều hướng tốt, phục hồi nhưng chậm chạp. Nhiều người còn tuyên bố bi quan rằng cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vẫn chưa chạm đáy. Theo tính toán của các chuyên gia từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP năm 2009 của thế giới sẽ giảm xuống còn 1,3%, mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới II. Tất cả các chỉ số kinh tế đều cho thấy tình hình đáng bi quan hơn là lạc quan.
 Trung Quốc sẽ trở thành hiện tượng trong phục hồi kinh tế thế giới. |
Nếu các cuộc khủng hoảng kinh tế trước đây xuất phát từ những doanh nghiệp đơn lẻ đầu tư không hiệu quả, xuất hiện nhiều bong bóng trên thị trường thì cuộc khủng hoảng kinh tế lần này nghiêm trọng và sâu sắc hơn rất nhiều bởi nó xuất phát từ sự sụp đổ của hệ thống tài chính. Người dân không vay được tiền tiêu dùng, các doanh nghiệp không vay được tiền sản xuất, hệ thống tài chính liên tục bị tê liệt. Điều này làm cho công cuộc khôi phục kinh tế thế giới lâu dài và khó khăn hơn bởi chính phủ nhiều nước phải bơm thêm tiền vào hệ thống nhằm tránh giảm phát từ nền kinh tế, trong khi lại phải đối phó với những diễn biến bất lợi từ thị trường giá cả, và làm gia tăng tỷ lệ lạm phát trong nước.
Nếu nhìn vào sự phục hồi của nền kinh tế đầu tàu thế giới là Mỹ, nền kinh tế có sức tiêu dùng lớn nhất, có khả năng hấp thu mạnh nguồn hàng hóa từ nhiều quốc gia, sẽ thấy triển vọng phục hồi kinh tế thế giới còn rất u ám. Liên tục từ đầu năm đến nay, hàng chục ngân hàng vẫn nối đuôi nhau tuyên bố phá sản, hệ thống tài chính Mỹ vẫn chưa thoát khỏi cái bóng của mình. Nguyên nhân đến từ các món đầu tư nguy hiểm, gánh nặng nợ xấu đã đẩy các ngân hàng đến bờ vực phá sản. Một khi nền kinh tế hàng đầu thế giới chưa thoát ra khỏi cuộc suy thoái thì khó có thể kéo kinh tế nhiều nước phụ thuộc xuất khẩu bứt phá.
Châu Á - điểm sáng trong bức tranh kinh tế
Trong khi các nước châu Âu đưa ra những số liệu cho thấy vẫn tiếp tục lún sâu vào cuộc khủng hoảng kinh tế thì ở châu Á đã xuất hiện nhiều điểm sáng. Điển hình là nền kinh tế các nước mới nổi châu Á, tính cả năm 2009 có thể tăng trưởng ít nhất 5% còn kinh tế các nước G7 vẫn tăng trưởng âm 3,5%. So với các nước phát triển khác, sự phục hồi của các nền kinh tế mới nổi ở châu Á trong thời điểm khó khăn này rất ấn tượng. Trong đó phải kể đến Trung Quốc, Malaysia, Hàn Quốc, Thái Lan... và mới đây là Nhật Bản. Văn phòng Nội các Nhật Bản cho biết, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã tăng trưởng dương 0,9% trong quý II sau khi đã trải qua chuỗi 5 quý suy thoái sâu, theo đó nâng mức dự báo cả năm lên 3,7%.
Nhà kinh tế trưởng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Olivier Blanchard cho biết cuộc suy thoái kinh tế tồi tệ nhất trong vòng 7 thập kỷ qua đã vượt qua đáy. Nền kinh tế đầu tàu là Mỹ hiện chưa thể hồi phục sức mua, bởi 70% sức mua của người Mỹ quyết định sức khỏe nền kinh tế nước này. Chính vì thế các quốc gia châu Á sẽ đóng vai trò lớn trong sự phục hồi kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Trung Quốc.
Trung Quốc đang được xem là hiện tượng của kinh tế châu Á khi ngày càng chứng tỏ những bước tiến vững chắc. Các chỉ số kinh tế đều chỉ ra nền kinh tế thứ 2 thế giới là Nhật Bản đang bị Trung Quốc vượt mặt. Đây là thời điểm chín muồi cho sự bứt phá của Trung Quốc. Quý II kinh tế Trung Quốc đã tăng trưởng 7,9%, cả năm khả năng vượt kế hoạch 8% sẽ trong tầm tay. Nhiều người còn nghi ngờ về sự phục hồi ngoạn mục của Trung Quốc, còn những người lạc quan thì cho rằng sức mạnh của nền kinh tế toàn cầu đã dịch chuyển về phía Đông. Châu Á ngày càng chứng tỏ khả năng đối phó trước khủng hoảng và sẵn sàng trở thành lực lượng đi đầu vực dậy kinh tế toàn cầu.
Thu Hương
(Theo Economist, Reuters)