Kinh tế Nhật Bản vẫn bế tắc

Trong cuộc bầu cử trước thời hạn vào ngày 16/12/2012, cử tri Nhật Bản sẽ chọn bầu ra 480 đại biểu Quốc hội trong số 1.500 ứng cử viên. Cuộc tuyển cử lần này diễn ra trong bối cảnh người dân xứ hoa anh đào còn bị thảm họa động đất và sóng thần ám ảnh. Chính phủ chưa khắc phục được hậu quả do tai nạn Nhà máy điện hạt nhân Fukushima gây nên.

Không phải tình cờ mà trong ngày đầu tiên cuộc vận động tranh cử 4/12/2012, lãnh đạo hai đảng lớn là đảng Dân chủ đang cầm quyền và đảng Tự do dân chủ cùng có mặt tại Fukushima. Cả hai ông Yoshihiko Noda và Shinzo Abe đều coi hồ sơ năng lượng hạt nhân là một ưu tiên hàng đầu. Thủ tướng sắp mãn nhiệm Noda cam kết Nhật Bản từng bước từ bỏ năng lượng hạt nhân trước năm 2040. Ngược lại, lãnh đạo đảng Đối lập là ông Abe thì chỉ hứa hẹn tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn cho các nhà máy điện nguyên tử. Phần lớn dư luận Nhật Bản chống năng lượng hạt nhân. Về khả năng khắc phục hậu quả sóng thần năm 2011, người dân Nhật Bản tỏ ra thất vọng do những chậm trễ chồng chất trong công cuộc tái thiết cho dù nội các của ông Noda đã thông qua ngân sách khổng lồ hơn 200 tỉ euro để xây dựng lại những thành phố bị động đất và sóng thần tàn phá.

Trực tiếp liên quan đến hồ sơ kinh tế, đúng một tháng trước ngày bầu cử, Chính phủ thông báo tổng sản phẩm nội địa Nhật Bản giảm 0,9 % trong quý 3 và tính theo toàn năm thì GDP Nhật Bản giảm đến 3,5% so với năm 2011. Tại Tokyo không mấy ai chờ đợi tình hình tươi sáng hơn trong 3 tháng cuối năm nay. Trong bầu không khí khá ảm đạm đó, ngày 15/11/2012, ông Shinzo Abe, lãnh đạo đảng Tự do dân chủ, người có nhiều triển vọng lên làm Thủ tướng thông báo kế hoạch bơm thêm 200.000 tỉ yên vào cỗ xe kinh tế và huy động Ngân hàng Trung ương Nhật BoJ để “phục vụ mục tiêu tăng trưởng”. Kế hoạch đó bị coi là quá táo bạo và kém thực tế đến nỗi suốt một tuần sau đó đồng yên Nhật Bản liên tục mất giá.

Theo giới quan sát, nhiều biện pháp trong số những đề xướng của ông Abe sẽ khó có thể được thực hiện. Vậy Shinzo Abe đã đề nghị những gì ? Đại để thì người từng giữ chức vụ Thủ tướng trong một năm từ 2006 - 2007 chủ trương nới lỏng chính sách tiền tệ “vô điều kiện” tới khi nào lạm phát tăng lên thành 2-3%. Đồng thời, lãnh đạo đảng Tự do dân chủ muốn hạ lãi suất ngắn hạn xuống số âm, buộc Ngân hàng Trung ương mua công trái phiếu của Chính phủ để tài trợ các công trình xậy dựng công cộng. Giải pháp này bị chỉ trích không ít do dư luận cho rằng đây là một hình thức để chính quyền buộc Ngân hàng Trung ương đứng ra bảo lãnh cho toàn bộ các khoản nợ công của Chính phủ. Tổng nợ công của Nhật Bản đã lên tới 200% GDP.

Dù sao đây cũng mới chỉ là kế hoạch của một đảng phái chính trị trong lúc vận động tranh cử. Thực tế cho thấy, theo quy định của Hiến pháp Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương hiện là một cơ quan độc lập với Chính phủ. Đề xướng của đảng Tự do dân chủ đã không khỏi làm giới ngân hàng Nhật Bản hoang mang. Bản thân BoJ đã “âm thầm” nghiên cứu một giải pháp để tránh né những áp đặt của nội các Abe trong tương lai.         

(Theo Kyodonews)

Hương Linh