Ngày 10/10/2008, kết quả công bố của Sở Y tế TP.HCM về hàng loạt mẫu xét nghiệm rượu thu được từ các cơ sở sản xuất rượu trên địa bàn TP.HCM trong thời gian vừa qua cho thấy, hàm lượng “cồn công nghiệp” methanol cao gấp hàng chục đến hàng trăm lần cho phép! Các cơ quan chức năng cũng “ngỡ ngàng” khi được biết công thức của các loại rượu trên chỉ đơn giản là cồn “pha”... hương liệu!
Chất độc… methanol
Tất cả 9 mẫu rượu Thanh tra Sở Y tế TP.HCM thu được từ Công ty TNHH Thực phẩm Sài Gòn (Safoco, số 66 đường số 8, phường Linh Tây, quận Thủ Đức, TP.HCM) và Công ty TNHH Khả Doanh (32/73 đường Khuông Việt, quận Tân Phú, TP.HCM) đưa đi xét nghiệm tại Trung tâm Kỹ thuật đo lường chất lượng III ngày 9/10 đều cho kết quả dương tính với methanol. Theo kết quả này thì các loại rượu Rhum dâu có hàm lượng methanol 8,2%, mẫu cồn thực phẩm và rượu “chuối hột” có hàm lượng methanol thấp nhất cũng ở mức 7%. Hàm lượng methanol như vậy ở các loại rượu đã vượt hàng chục lần so với quy định cho phép (nhỏ hơn 0,1%) và có thể gây ngộ độc nặng - BS. Phan Văn Nghiệm, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y Sở Y tế cho biết. BS Nghiệm cũng khuyến cáo: “Không chỉ riêng rượu có hàm lượng methanol cao mới gây ngộ độc mà chỉ cần vượt quá ngưỡng quy định một lượng nhỏ là có thể gây nguy hiểm đến tính mạng rồi”. Ngoài methanol, trong rượu còn một số chất (ví dụ như an-đê-hýt do gan chuyển hóa) khi xâm nhập vào cơ thể (qua mạch máu, gan…) sẽ có hại cho hệ thần kinh và các cơ quan nội tạng và cũng có thể gây tử vong nếu hàm lượng quá cao. Di chứng nặng nhất do ngộ độc rượu có thể dẫn đến mù mắt, suy hô hấp hay hệ thần kinh bị thương tổn làm giảm hoặc mất trí nhớ. Nhiều chuyên gia trong ngành cũng cho biết, ở nước ngoài việc chưng cất rượu được kiểm tra và kiểm duyệt rất kỹ, đặc biệt là với chất methanol.
Trước đó, khi 2 mẫu huyết thanh của các bệnh nhân đã tử vong trong vụ ngộ độc rượu tại TP.HCM (Báo Sức khỏe & Đời sống đã đưa tin ngày 2/ 10) gửi tới Viện độc chất Tư pháp TP.HCM cho kết quả dương tính với methanol, Sở Y tế TP.HCM phối hợp cùng các ngành chức năng đã điều tra nguồn gốc xuất xứ của loại rượu trên. Ngày 4/10, Thanh tra Sở Y tế TP.HCM đã tiến hành kiểm tra Công ty Safoco và phát hiện rất nhiều loại rượu như: rượu trắng Gò Đen, rượu Chanh Rhum, Nếp mới Hà Nội, Rhum dâu, Rhum cam, Rhum, rượu chuối hột, Champagne, Napoleon, Vodka… Tại kho thành phẩm của Công ty này còn gần 2.000 chai rượu nhiều loại khác nhau đã đóng nắp nhưng không có nhãn mác. Tại công ty, Thanh tra Sở Y tế còn phát hiện thêm 3.000 lít cồn thực phẩm loại 98 độ công ty đã mua từ các nhà phân phối tại TP.HCM (2.000 lít cơ sở chưa lấy hóa đơn từ nhà phân phối).
Tiếp tục đợt kiểm tra, Thanh tra Sở Y tế còn phát hiện thêm nhiều mẫu rượu khác của một số lò rượu tư nhân tại phường Tân Kiểng (quận 7) và xã Nhơn Đức (huyện Nhà Bè) có hàm lượng methanol rất cao, có mẫu cao gấp... 400 lần so với quy định! BS. Nguyễn Văn Châu, Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết: “Sở Y tế sẽ công bố danh tính và xử lý các cơ sở rượu trên sau khi có kết quả kiểm nghiệm chính thức”.
Cồn hương = rượu!
Nhìn các sản phẩm rượu như đã kể trên của Công ty Safoco, không ai nghĩ nó được “nấu” một cách quá đơn giản và tiềm ẩn nhiều nguy cơ chết người.
Theo khai nhận của công ty trên, số cồn “khổng lồ” bị phát hiện đã được dùng để pha chế các lô rượu tung ra thị trường vào tháng 9. Công thức các loại rượu chỉ bao gồm: cồn, nước và hương liệu. Muốn có từng loại rượu khác nhau như rượu Dâu, rượu Chanh Rhum… thì chỉ cần cho hương liệu dâu hoặc chanh vào....
“Giá cồn thực phẩm khoảng 10.000 đồng/lít và có thể pha chế được 4 lít rượu (loại gần 30 độ) nên các loại rượu của công ty có giá rẻ chỉ từ 4.000 - 20.000 đồng/chai nên bán rất chạy”, chủ cơ sở này khai nhận. Với các chai rượu đã đóng nắp nhưng không nhãn mác công ty này cũng “thật thà”: “Khi có khách yêu cầu gấp hoặc vận chuyển bỏ mối thì công ty mới gắn nhãn mác tên rượu, ghi ngày sản xuất, hạn dùng lên sản phẩm”.
Theo khai nhận của nhân viên Công ty Safoco, cơ quan chức năng cũng tiến hành kiểm tra Công ty TNHH An Phúc Thịnh (ấp Mỹ Hòa 3, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, TP.HCM). Toàn bô số cồn của Công ty An Phúc Thịnh nhập về đều 98 độ và khi khách hàng yêu cầu mua cồn 95-96 độ thì công ty pha thêm nước cất để hạ độ cồn xuống. Công ty này cho biết lĩnh vực kinh doanh chủ yếu là cồn thực phẩm, cồn công nghiệp nhưng khi kiểm tra thanh tra ra phát hiện nơi đây có hơn 5.700 lít methanol (được mua từ Công ty hóa chất Petrolimex - Công nghiệp hóa chất Sài Gòn). Về nguồn gốc, công ty này khai báo rằng có thể cồn được nhập từ Công ty An Đức ở Ấp Thạnh Nam, xã Thạnh Tây, huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh.
Thanh tra Sở Y tế TP.HCM đã lấy mẫu cồn đưa đi kiểm nghiệm và niêm phong 3 tập hóa đơn giá trị gia tăng để điều tra số cồn công ty này đã phân phối và yều cầu công ty không được kinh doanh, buôn bán số cồn còn lại trước khi chưa có kết luận cuối cùng của các cơ quan chức năng. Cũng trong ngày 10/10, Sở Y tế TP.HCM cũng đã có công văn báo cáo kết quả ban đầu về ngộ độc rượu gửi Bộ Y tế và UBND TP.HCM và kiến nghị Bộ Y tế tiến hành kiểm tra, giám sát chất lượng cồn tại Công ty An Đức để ngăn chặn tình trạng sản xuất rượu lậu, rượu giả trong thời gian sắp tới.
N. Nguyễn