Ngay khi xuất hiện thông tin vi khuẩn siêu kháng thuốc gây nguy hiểm, SK&ĐS đã có cuộc phỏng vấn đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Sau một tuần kiểm tra kỹ lưỡng các thông tin, ngày 20/8, WHO chính thức đưa ra khuyến cáo đối với người dân.
PV: Xin ông cho biết mức độ nguy hiểm của vi khuẩn siêu kháng thuốc có chứa NDM-1
Tiến sĩ Graham Harrison, cán bộ phụ trách văn phòng WHO tại Việt Nam: Các sinh vật đa kháng thuốc không phải là mới, và công chúng không nên lo lắng quá mức. Điều quan trọng cần lưu ý là nghiên cứu này không xác định rằng đã có ca tử vong do một vi sinh vật mang gen NDM-1 gây ra, và hiện tại chúng tôi không nhận thấy bất kỳ bằng chứng nào về sự lây lan trong cộng đồng. Hiện tại, tình trạng này không phải là một nguyên nhân để báo động cho công chúng. Tuy nhiên, WHO lo ngại về sự tiến triển này và sẽ theo dõi thêm thông tin từ nghiên cứu khác, cũng như các báo cáo mới từ những quốc gia có các ca lây nhiễm vi khuẩn mang NDM-1, với sự lưu tâm đáng kể.
Theo ông, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng kháng thuốc trong cộng đồng ngày một gia tăng?
Việc sử dụng bừa bãi và không hợp lý các loại thuốc kháng sinh là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng các vi khuẩn kháng với phần lớn các loại thuốc kháng sinh. Trong một tuyên bố của mình, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, sự xuất hiện của các vi sinh vật kháng thuốc là một hiện tượng đã được ghi nhận ở một số vi khuẩn khác bao gồm trực khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis, tụ cầu khuẩn staphylococci, lậu cầu khuẩn gonococci và vi khuẩn thương hàn salmonella.
Trong những năm gần đây kháng kháng sinh đã trở thành một vấn đề ngày càng nghiêm trọng và báo cáo này đóng góp thêm vào lượng thông tin còn hạn chế về loại vi khuẩn đa kháng NDM-1.
WHO có khuyến cáo gì để giảm thách thức về tình trạng kháng thuốc tăng cao?
Báo cáo này là một minh chứng về tác động của việc sử dụng thuốc bất hợp lý, trong đó việc sử dụng bừa bãi các thuốc kháng sinh đóng một phần quan trọng. Sử dụng hợp lý có nghĩa là bệnh nhân nhận được các loại thuốc thích hợp, ở liều lượng thích hợp, trong một khoảng thời gian nhất định, và ở mức chi phí thấp nhất đối với họ và cộng đồng. Sử dụng thuốc không đúng có thể bao gồm: sử dụng quá nhiều loại thuốc; lạm dụng kháng sinh và thuốc kháng sinh dạng tiêm; kê đơn thuốc không theo hướng dẫn lâm sàng và việc tự dùng thuốc không hợp lý.
WHO nhận thức được thách thức đối với y tế cộng đồng do các vi khuẩn đa kháng thuốc gây ra, và mạnh mẽ khuyến cáo rằng các chính phủ cần tập trung vào các nỗ lực kiểm soát và phòng ngừa trong bốn lĩnh vực chính:
- Giám sát sự kháng kháng sinh.
- Sử dụng kháng sinh hợp lý, bao gồm cả việc giáo dục cho các nhân viên y tế và công chúng trong việc sử dụng kháng sinh thích hợp.
- Quảng bá hoặc thực hiện luật ngăn chặn việc bán thuốc kháng sinh mà không có toa thuốc.
- Tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, bao gồm việc rửa tay, đặc biệt trong các cơ sở y tế.
WHO nhấn mạnh rằng những nỗ lực quốc gia nhằm kiểm soát và phòng ngừa sự lây lan của các vi khuẩn đa kháng thuốc cần được thực hiện một cách phối hợp và có hệ thống.
Với vai trò của mình, WHO có biện pháp gì để tăng nhận thức của cộng đồng trong việc sử dụng kháng sinh?
Tổ chức Y tế Thế giới đã thông qua hai nghị quyết theo hướng giảm và kiểm soát mức độ kháng kháng sinh. Nhằm nâng cao nhận thức giữa các quốc gia, các nhân viên y tế và các cá nhân. Để tập trung nỗ lực giữa các nước trong việc ngăn chặn sự kháng thuốc, chủ đề của Ngày Sức khỏe Thế giới năm tới (2011) sẽ là chống lại sự kháng kháng sinh. Chiến lược này sẽ hướng dẫn các quốc gia giám sát tốt hơn sự kháng thuốc. Chiến lược toàn cầu của WHO về ngăn chặn kháng kháng sinh cung cấp một khung các can thiệp nhằm làm chậm sự xuất hiện và làm giảm sự lây lan của các vi sinh vật kháng kháng sinh.
Trong thời đại của du lịch và thương mại nhanh nhạy, sự di chuyển của các vi khuẩn kháng thuốc qua các ranh giới về địa lý và ranh giới do con người tạo ra không có gì là bất ngờ. Thêm vào đó, toàn cầu hoá có nghĩa rằng việc sử dụng thuốc bất hợp lý tại bất kỳ khu vực nào trên thế giới cũng có thể tác động tới toàn cầu.
Xin cảm ơn ông!
YẾN CHÂU (Thực hiện)