Nguyên nhân gây dông lốc mưa đá ở miền Bắc
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện nay (3/4), không khí lạnh ở phía Bắc có cường độ yếu vẫn đang di chuyển, nén và đẩy rãnh áp thấp dịch dần xuống phía Nam.
Dự báo từ chiều tối 3/4 đến sáng sớm 4/4, do chịu ảnh hưởng của không khí lạnh nén rãnh áp thấp, khu vực Bắc Bộ (trừ Điện Biên, Lai Châu) có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa từ 10-20 mm, cục bộ có nơi mưa to trên 40 mm. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Mưa lớn cục bộ có khả năng gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất.
Đêm nay nhiều khu vực xuất hiện mưa đá kèm dông lốc.
Cơ quan khí tượng cho biết, mưa dông mạnh kèm lốc xoáy, mưa đá là hiện tượng thường gặp trong giai đoạn giao mùa, khi xảy ra sự xung đột giữa các khối không khí nóng - lạnh, kết hợp hoạt động mạnh của đới gió Tây trên cao (3.000–5.000m).
Cơ quan khí tượng cho biết, mưa dông mạnh kèm lốc xoáy, mưa đá là hiện tượng thường gặp trong giai đoạn giao mùa, khi xảy ra sự xung đột giữa các khối không khí nóng - lạnh, kết hợp hoạt động mạnh của đới gió Tây trên cao (3.000–5.000m).
Cơ quan khí tượng thông tin, trong tháng 3 vừa qua ghi nhận 2 đợt không khí lạnh gây mưa, mưa rào và mưa đá cho khu vực Bắc Bộ. Tuy nhiên, nền nhiệt trung bình tháng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn ấm hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ từ 1 đến 3 độ C.
Trong tháng 4 dự báo không khí lạnh tuy vẫn còn hoạt động nhưng chủ yếu chỉ đủ nén rãnh áp thấp và gây mưa giông chuyển mùa cho miền Bắc. Người dân cần lưu ý các hiện tượng thời tiết cực đoan đi kèm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Từ ngày mai, miền Bắc bước vào chuỗi ngày tăng nhiệt. Trong khi đó, khu vực từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 40-45%.
Ngày 5/4, khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 38 độ, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 40-45%.
Ngày 4-5/4, khu vực miền Đông Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 36 độ, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45-50%. Từ ngày 6/4, nắng nóng có khả năng mở rộng ra khu vực Tây Bắc Bộ và đồng bằng Bắc Bộ. Nắng nóng ở khu vực Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và miền Đông Nam Bộ còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Cấp độ rủi ro thiên tai: Cấp 1.
Cách bảo vệ an toàn khi có mưa lớn
Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, mưa lớn ngày càng diễn biến phức tạp sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ như ngập úng, lũ, lũ quét, sạt lở. Trang bị kiến thức và nắm vững nguyên tắc phòng tránh là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và gia đình.
Theo hướng dẫn của ngành khí tượng, mưa lớn được xác định khi lượng mưa vượt 50 mm trong 24 giờ. Trong đó, mưa to phổ biến từ 51–100 mm/24 giờ hoặc 26–50 mm/12 giờ, còn mưa rất to có thể vượt 100 mm/24 giờ hoặc trên 50 mm/12 giờ. Những đợt mưa kéo dài, cường độ lớn có nguy cơ cao gây ngập úng tại đô thị, lũ trên các sông suối, đồng thời làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi.
Để đảm bảo an toàn, người dân được khuyến cáo thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống, kịp thời nắm bắt diễn biến thời tiết nguy hiểm. Tại các khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ hoặc sạt lở, cần chủ động di dời đến nơi an toàn theo hướng dẫn của chính quyền địa phương.
Cùng với đó, việc kiểm tra, khơi thông hệ thống thoát nước quanh nhà, loại bỏ vật cản tại cống, rãnh là biện pháp quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ ngập úng. Đối với khu chung cư, cần chủ động thông báo các điểm ngập và có phương án chống ngập tầng hầm.
Người dân cũng nên kê cao tài sản, bảo vệ giấy tờ quan trọng, di chuyển phương tiện đến nơi cao ráo. Trước khi nước dâng cao, cần ngắt điện, khóa van gas để phòng tránh cháy nổ, điện giật khi lội nước. Trong điều kiện mưa kéo dài, việc chuẩn bị đầy đủ nhu yếu phẩm như nước uống, thực phẩm, thuốc men, đèn pin và sạc dự phòng là cần thiết để ứng phó với tình huống bị cô lập.
Mưa đá, dông lốc thường xảy ra đột ngột, kèm theo gió giật mạnh, sét và có thể gây thiệt hại lớn về tài sản, thậm chí đe dọa tính mạng. Những hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng tại khu vực miền núi mà còn xuất hiện tại nhiều đô thị, khiến nguy cơ mất an toàn gia tăng.
Theo khuyến cáo, khi có dấu hiệu dông lốc, người dân cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn, ưu tiên các công trình kiên cố. Tuyệt đối không đứng dưới cây lớn, cột điện hoặc khu vực dễ xảy ra đổ gãy. Khi di chuyển ngoài đường, nên dừng xe tại vị trí an toàn, tránh tiếp tục đi qua vùng có gió mạnh hoặc mưa đá dày.
Đối với nhà ở, cần thường xuyên kiểm tra, gia cố mái nhà, cửa ra vào; chủ động làm mái che, dựng lưới chắn để bảo vệ cây trồng, vật nuôi. Các vật dụng dễ bị gió cuốn như biển quảng cáo, mái tôn, chậu cây cần được cố định chắc chắn.
Người dân cũng nên chuẩn bị các vật dụng cần thiết như mũ bảo hiểm, đồ bảo hộ để giảm nguy cơ chấn thương khi xảy ra mưa đá. Đồng thời, cần theo dõi sát các bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết từ cơ quan khí tượng để có phương án ứng phó kịp thời.
Cơ quan chức năng cũng lưu ý người dân cần ghi nhớ các số điện thoại khẩn cấp để kịp thời liên hệ khi có sự cố. Tổng đài 112 luôn sẵn sàng tiếp nhận thông tin và hỗ trợ trong các tình huống thiên tai, cứu nạn cứu hộ.
Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động phòng tránh, nâng cao ý thức cộng đồng được xem là yếu tố then chốt nhằm giảm thiểu rủi ro do mưa lớn gây ra.
