Khu tập thể gần 40 năm tuổi tại 23 Hàng Tre, Hà Nội hiện gồm các khối nhà cao 5 tầng, nằm tại vị trí tiếp giáp phố Hàng Tre, Hàng Thùng và đường Trần Quang Khải. Theo phương án đề xuất, công trình cũ sẽ được thay thế bằng tòa nhà cao 21 tầng mang phong cách kiến trúc tân cổ điển.

Hiện trạng chung cư 23 Hàng Tre và phối cảnh công trình sau cải tạo. Ảnh: T.Anh
Được xây dựng trong giai đoạn 1984-1988, khu nhà ban đầu là nơi ở của cán bộ, nhân viên Bộ Thủy lợi, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Trải qua gần 40 năm, những dấu tích cũ vẫn hiện diện trong từng đơn nguyên, hành lang và căn hộ.

Biển số căn hộ đã nhuốm màu thời gian tại chung cư 23 Hàng Tre. Ảnh: T.Anh
Bà Lục là một trong những cư dân đã nhiều năm sinh sống tại tầng 2 của khu chung cư. Trong căn hộ nhỏ, đồ dùng sinh hoạt được sắp xếp kín các khoảng không gian vốn đã chật hẹp.
Bà cho biết gia đình hoàn toàn ủng hộ chủ trương cải tạo, xây dựng lại khu nhà. Điều bà và nhiều cư dân lớn tuổi mong muốn nhất là được bố trí tái định cư tại chỗ, tiếp tục sống trong khu phố đã trở nên thân thuộc.
"Gia đình tôi ủng hộ việc xây dựng lại chung cư. Chúng tôi chỉ mong sau khi dự án hoàn thành sẽ được trở về đây sinh sống", bà Lục chia sẻ.

Bà Lục mong được tái định cư tại chỗ sau khi chung cư được xây dựng lại. Ảnh: T.Anh
Không gian sử dụng chung dưới chân cầu thang được tận dụng làm nơi để xe đạp, đồ dùng của các hộ dân. Lối đi nhỏ khiến việc di chuyển và thoát hiểm gặp nhiều hạn chế.

Khoảng trống dưới cầu thang được tận dụng làm nơi để xe. Ảnh: T.Anh
Khoảng thông tầng giữa các khối nhà hẹp, thiếu ánh sáng và thông gió. Hệ thống đường ống, dây điện cùng các thiết bị lắp đặt qua nhiều thời kỳ tạo nên cảnh quan chằng chịt.

Khoảng thông tầng chật hẹp giữa các đơn nguyên. Ảnh: T.Anh
Qua thời gian, nhiều hộ dân đã cơi nới ban công, lắp khung sắt và xây thêm các phần phụ trợ để tăng diện tích sử dụng. Những hạng mục này làm thay đổi kết cấu, tăng tải trọng và ảnh hưởng đến mỹ quan công trình.

Phần ban công, tum mái được cơi nới qua nhiều năm. Ảnh: T.Anh
Khoảng sân chung vẫn là nơi sinh hoạt thường nhật của cư dân. Quần áo được phơi giữa những dãy nhà cũ, phía trên là hệ thống ban công, lồng sắt và mái che nối tiếp nhau.

Sinh hoạt đời thường trong khoảng sân chung cư. Ảnh: T.Anh
Bên trong các đơn nguyên, cầu thang và lan can đã cũ, nhiều vị trí tường có dấu hiệu bong tróc, thấm ẩm. Hệ thống điện, nước được bổ sung dọc hành lang để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của các hộ dân.

Cầu thang và hệ thống kỹ thuật đã xuống cấp. Ảnh: T.Anh
Tầng 1 của khu nhà được sử dụng cho nhiều hoạt động kinh doanh, dịch vụ. Những hàng quán nhỏ đã trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống của khu phố.

Nhiều căn hộ tầng 1 được sử dụng để kinh doanh. Ảnh: T.Anh
Nhìn từ đường Trần Quang Khải, mặt ngoài chung cư gần như bị bao phủ bởi các khung sắt, ban công cơi nới và mái che. Nhiều hạng mục được lắp đặt tự phát nhằm mở rộng không gian sinh hoạt.

Các khung sắt và phần cơi nới phủ kín mặt ngoài công trình. Ảnh: T.Anh
Qua nhiều năm sử dụng, các phần ban công được nối dài, quây kín thành những "chuồng cọp". Một số vị trí mái che, khung sắt đã han gỉ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Ban công cơi nới chằng chịt trên các tầng nhà. Ảnh: T.Anh
Hiện chung cư có khoảng 125 hộ dân sinh sống. Theo kết quả kiểm định, công trình được đánh giá ở mức độ nguy hiểm cấp C, một bộ phận kết cấu không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường và xuất hiện nguy hiểm cục bộ.
Phương án đang được nghiên cứu gồm phá dỡ khu nhà hiện hữu, xây dựng công trình cao 21 tầng, có 3 tầng hầm, chiều cao khoảng 78 m và tổng diện tích sàn khoảng 20.000 m². Thời gian thực hiện dự kiến khoảng 30 tháng.

Chung cư 23 Hàng Tre nằm trên khu đất có ba mặt tiền giữa trung tâm Hà Nội. Ảnh: T.Anh
Giữa những đổi thay được kỳ vọng, mong muốn chung của nhiều cư dân là dự án sớm được triển khai, bảo đảm an toàn và quyền lợi tái định cư, để họ có thể tiếp tục gắn bó với khu phố.