Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là xu thế phát triển tất yếu của nền giáo dục hiện đại, có thể coi là cú hích mạnh mẽ nhằm đem lại hiệu quả, nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường phổ thông. Đã từng có rất nhiều sáng chế, nhiều sản phẩm công nghệ thông tin có thể ứng dụng trong dạy và học, trong quản lý giáo dục xuất phát từ các cuộc thi, các ngày hội công nghệ thông tin. Tuy nhiên, để ứng dụng được nó trong dạy và học lại là một câu chuyện khác.
Một tiết đọc hiểu lớp 5 ở Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm, Hà Nội với chủ đề của bài tập đọc này đề cập đến tội ác chiến tranh khi máy bay Mỹ ném bom nguyên tử xuống 2 thành phố Hirosima và Nawasaki của Nhật Bản. Bài văn nói về khát vọng sống và hòa bình của trẻ em trên toàn thế giới. Để sinh động và gây được sự hứng thú, tìm hiểu vấn đề của học sinh, giáo viên phải có phương pháp dạy mới - đó là ứng dụng công nghệ thông tin trong bài giảng để tích hợp các môn học với việc kết hợp giữa nhiều kênh thông tin có thể là thông tin qua kênh hình, kênh chữ ở trong sách giáo khoa rồi qua kinh nghiệm sống của các em rồi qua những hình ảnh, tư liệu. Tuy nhiên, đây chỉ là việc sáng tạo đơn lẻ đáng khuyến khích của giáo viên và thực tế cho thấy cách dạy học này đã đem lại hiệu quả rõ rệt và đem lại hứng thú, say mê học tập của học sinh.
Thực tế, trong tất cả các môn học trong trường không phải là riêng về môn chính mà cả những môn phụ khi ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy sẽ làm cho học sinh có hứng thú học hơn, không những thế, giáo viên sẽ cập nhật được nhiều thông tin cần thiết liên quan đến môn học ở trên mạng, có thể tìm hiểu được nhiều những bài giảng rồi những thông tin, hình ảnh sinh động liên quan đến môn học của mình.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục, đặc biệt là hoạt động dạy và học của các nhà trường ở vùng nông thôn, thậm chí là ở các thành phố lớn vẫn chỉ mang tính tiết học mẫu, hình thức... Còn rất nhiều rào cản cả về điều kiện kinh tế và yếu tố con người. Trong khi đã có hàng trăm sản phẩm công nghệ thông tin bao gồm các bài giảng E-learning, website, phần mềm dạy học, phần mềm quản lý... được các cán bộ, giáo viên và cả học sinh của các sở giáo dục, các trường học nghiên cứu cho thấy vai trò quan trọng của công nghệ thông tin trong hoạt động giáo dục và đào tạo.
Theo các chuyên gia giáo dục, để dạy được với những thiết bị hiện đại thì phải có đội ngũ giáo viên có trình độ, có kiến thức công nghệ thông tin. Muốn vậy, giáo viên hiện tại đang làm việc tại các trường thì cũng cần được đào tạo, cần được tập huấn, cần được bổ sung trong lĩnh vực này. Trong khi đó, khó khăn lớn nhất hiện nay ở các cơ sở đào tạo là cơ sở vật chất trong nhà trường không phải ở đâu cũng có cả và bản thân phần mềm dạy và học ứng dụng công nghệ thông tin không có nhiều.
Bên cạnh những khó khăn nêu trên, vẫn có không ít giáo viên ngại tiếp cận với phương pháp giảng dạy học mới, ít muốn thay đổi cách dạy học theo kiểu truyền thống. Chính vì thế, làm thế nào để đưa những ý tưởng, sản phẩm công nghệ thông tin vào ứng dụng giảng dạy trong các trường là việc làm đòi hỏi có sự vào cuộc nghiêm túc của cả hệ thống giáo dục trong thời gian tới.
Mạnh Cầm
