Báo SK&ĐS có tin, bài phản ánh về tình trạng khai thác vàng trái phép trên địa bàn tỉnh Quảng Nam dẫn đến nhiều vụ chết người trên số 44 ra ngày 17/3/2011. Chưa ngừng ở đó, liên tiếp trong mấy ngày vừa qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Nam tiếp tục xảy ra nhiều vụ sập hầm khai thác vàng trái phép dẫn đến hàng chục người chết và bị thương, vàng tặc ngày đêm lộng hành làm cho việc kiểm soát của các cơ quan chức năng khó khăn trăm bề, nhiều lần tổ chức truy quét thì vàng tặc “ẩn nấp”, sau khi cơ quan chức năng rút lui thì lại mọc lên như nấm sau mưa và dẫn đến hệ lụy chết người từ sập hầm.
Chạy theo “vàng tặc”
Theo ghi nhận của chúng tôi, trong mấy ngày vừa qua tại xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam, địa bàn này đang tái diễn tình trạng khai thác quặng vàng trái phép. Trung bình mỗi ngày có đến hàng trăm lượt người dân địa phương và những nơi khác tìm đến khai thác quặng vàng khiến cho tình hình an ninh trật tự (ANTT) trên địa bàn càng thêm phức tạp, đồi núi bị tàn phá tan hoang.
Tại bãi Hố Gần cách đó không xa, tình hình cũng bát nháo không kém. Đây là khu vực Công ty vàng Bồng Miêu quản lý, khai thác nhưng cũng có đến hàng trăm người ngày đêm bất chấp lực lượng bảo vệ, họ ập vào khai thác chui, thậm chí còn trèo lên xe tải của công ty cướp quặng. Do lực lượng an ninh ở đây quá mỏng nên đành bất lực đứng nhìn.
Theo thống kê của UBND xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh thì hiện khu vực của xã có từ 200 - 300 “vàng tặc” đang ngày đêm “đục khoét” núi lấy quặng. Tại khu vực thác Trắng có khoảng 30 máy xay và trên 100 người đang khai thác trái phép, một số đối tượng còn tranh giành “lãnh thổ” làm mất ANTT ở khu vực và làm ô nhiễm sông Bồng Miêu.
Trước tình hình trên, trong hai ngày 8 - 9/3 vừa qua, công an xã Tam Lãnh phối hợp với công an huyện Phú Ninh tổ chức mở 2 đợt truy quét nhằm đưa các đối tượng đào đãi vàng trái phép ra khỏi địa phương. Qua đợt kiểm tra, lực lượng chức năng đã tịch thu tại các điểm khai thác quặng trái phép ở thôn Bồng Miêu 17 máy nổ xay quặng và hàng chục đi-na-mô phát điện cùng với hơn 50 tấn đá quặng.
 Một trong những vụ sập hầm vàng trái phép gây chết người ở Quảng Nam. |
Sau “kiểm tra” thì sập hầm vàng!
Mối nguy hiểm và cái chết lúc nào cũng treo “lơ lửng” ở trên đầu các phu vàng trái phép, thế nhưng họ vẫn bất chấp mối nguy để chạy theo cơn khát vàng. Sau khi kiểm tra vào hai ngày 8 - 9/3, thì vào sáng 14/3, một nhóm người kéo vào ngách AD thuộc thôn Bồng Miêu, xã Tam Lãnh, đây là hầm vàng do người Pháp khai thác trước đây bỏ lại, khi vừa đào được khoảng 20 phút thì hầm bất ngờ bị sập. Hậu quả, anh Lê Văn Thủy (SN 1974, trú tại thôn An Trung, xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh) chết tại chỗ, anh Nguyễn Văn Nhân (quê xã Tam Sơn, huyện Núi Thành) và hai người chưa rõ danh tính bị thương nặng.
Tiếp đến, vào chiều ngày 16/3, lực lượng cứu hộ của huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam đã đưa được hai xác “phu vàng” bị đất, đá chôn vùi từ ngày 14/3 ra khỏi một hầm khai thác vàng trái phép ở khu vực sông Tranh thuộc thôn 5 (xã Phước Gia, huyện Hiệp Đức, Quảng Nam). Ngay trong ngày 16/3, cơ quan CSĐT công an Quảng Nam đã ra quyết định khởi tố vụ án để làm rõ trách nhiệm của những chủ hầm vàng đang khai thác trái phép tại khu vực này.
Ông Bùi Quang Minh - Chủ tịch xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh cho biết: Từ sau Tết Nguyên đán đến nay, lực lượng chức năng của xã và huyện Phú Ninh đã tổ chức truy quét 2 đợt, thu tổng cộng 21 máy xay đá quặng, 7 máy phát điện, đuổi 200 người ra khỏi khu vực, tạm giữ 21 xe máy, phá hủy trên 20 lán trại, tịch thu 7 tạ quặng... Ngoài ra, lực lượng chức năng còn san lấp gần 20 hầm lò trái phép tại khu vực thác Trắng. Nhưng sau khi lực lượng này đi rồi thì “chiến trường” đâu lại vào đó. Trong những năm gần đây, tình hình ANTT trên địa bàn huyện Phú Ninh luôn “nóng” vì tình trạng này.
Ngoài các đợt truy quét, dân đào vàng vẫn liều lĩnh “bám trụ” để khai thác quặng vàng. Thiết nghĩ, cơ quan chức năng Quảng Nam cần có biện pháp mạnh với tình trạng vàng tặc lộng hành để đảm bảo ANTT.
Bài và ảnh: Trương Hồng Phong