Tuần cận tết Nhâm Thìn, nhu cầu mua bán thực phẩm và hàng hóa phục vụ Tết tăng cao. Vào dịp như thế này, càng bận rộn sắm Tết, người tiêu dùng nếu chủ quan và không tinh sẽ dễ mua phải hàng giả, hàng trôi nổi, không có nguồn gốc, ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân và gia đình. Làm thế nào để đón Tết vui và an toàn, báo SK&ĐS đã phỏng vấn ông Nguyễn Văn Nhiên - Chánh Thanh tra Cục ATVSTP - Bộ Y tế giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) trước, trong và sau Tết.
Phóng viên (PV): Các đoàn thanh, kiểm tra ATTP đang tỏa xuống các địa bàn trọng điểm để giúp người dân ăn Tết an toàn trong vấn đề thực phẩm, ông có thể cho biết kết quả sơ bộ và những vi phạm đã được phát hiện?
Ông Nguyễn Văn Nhiên: Từ đầu tháng 12/2011 đến nay, Bộ Y tế phối hợp với các bộ ngành hữu quan đã thành lập 10 đoàn thanh tra, kiểm tra tại 20 tỉnh, thành phố trọng điểm. Đồng thời, tại 63 tỉnh, thành phố cũng đã đồng loạt triển khai công tác thanh, kiểm tra tại các cơ sở thực phẩm. Theo tính toán của chúng tôi, cả nước có khoảng trên 12.000 đoàn thanh tra, kiểm tra ở các tuyến từ Trung ương đến xã, phường đang thanh, kiểm tra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh (KD), chế biến thực phẩm, dịch vụ ăn uống.
Theo số liệu tổng hợp nhanh từ các đoàn liên ngành của Trung ương và các địa phương, tỷ lệ các cơ sở vi phạm được phát hiện chiếm khoảng 15 - 25%. Các hành vi vi phạm chủ yếu là sản xuất thực phẩm ở môi trường vệ sinh không đảm bảo; không thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên tham gia sản xuất; ghi nhãn, quảng cáo sai quy định; KD thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ; sử dụng phụ gia ngoài danh mục cho phép; KD thực phẩm không đảm bảo tiêu chuẩn như đã công bố, thực phẩm quá hạn hoặc không có giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP...
PV: Những vi phạm ông vừa kể trên đã bị xử lý như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Văn Nhiên - Chánh thanh tra Cục ATVSTP. |
Ông Nguyễn Văn Nhiên: Theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo TW, các hành vi vi phạm phải được xử lý kịp thời, đúng pháp luật, tuyệt đối không để sản phẩm thực phẩm không bảo đảm an toàn đã được phát hiện lưu thông trên thị trường; không để những cơ sở sản xuất, KD, chế biến thực phẩm, dịch vụ ăn uống không bảo đảm ATTP tiếp tục hoạt động. Các hình thức xử phạt đã và đang được các đoàn thanh, kiểm tra áp dụng bao gồm: cảnh cáo, phạt tiền hoặc áp dụng các hình thức phạt bổ sung, các biện pháp khắc phục hậu quả như thu hồi giấy tiếp nhận đăng ký quảng cáo, giấy chứng nhận đủ điều kiện ATVSTP, đình chỉ hoạt động...
Đặc biệt, đã có hàng chục tấn hàng hóa không bảo đảm ATTP như ớt bột có chứa rhodamine B, thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, rượu không bảo đảm ATTP, mứt nhiễm vi sinh, hóa chất độc hại... bị tiêu hủy tại các địa phương như Hải Dương, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Gia Lai, Vĩnh Phúc, Khánh Hòa, Đồng Nai... Ngoài việc xử phạt hành chính, các đoàn thanh tra và các địa phương đã công bố công khai trên phương tiện thông tin đại chúng tên các cơ sở vi phạm, các sản phẩm không bảo đảm ATTP để người tiêu dùng biết và lựa chọn thực phẩm an toàn.
PV: Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết cổ truyền, các vụ vi phạm về ATTP cũng tăng theo số lần thanh, kiểm tra, người tiêu dùng vì đó cũng lo lắng không kém. Cục ATVSTP có kế hoạch, biện pháp gì để hạn chế tối đa những hành vi vi phạm này?
Ông Nguyễn Văn Nhiên: Cùng với việc triển khai các biện pháp bảo đảm ATTP trong dịp Tết Nhâm Thìn, Ban chỉ đạo TW đã tổ chức lễ phát động Tháng hành động vì chất lượng ATVSTP năm 2012 trên toàn quốc với chủ đề Bảo đảm an toàn thực phẩm Tết dân tộc và các lễ hội với hai nhóm hoạt động chính là triển khai chiến dịch truyền thông và thanh kiểm tra. Đồng thời, Cục ATVSTP sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan và các địa phương tiếp tục triển khai chiến dịch thanh tra, kiểm tra, bao gồm cả trước, trong và sau Tết Nguyên đán và trong các lễ hội. Trong quá trình thanh, kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm phải kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, đồng thời tăng cường hơn nữa việc công khai trên các phương tiện thông đại chúng để mọi người dân biết, tẩy chay các sản phẩm thực phẩm không an toàn.
Về lâu dài, Cục ATVSTP tham mưu cho Bộ Y tế đã và đang chỉ đạo thực hiện hàng loạt các giải pháp, trong đó một số giải pháp ưu tiên như: xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật ATTP, đặc biệt Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP và Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về ATTP; kiện toàn, nâng cao năng lực hệ thống quản lý (tăng cường số lượng; tăng cường đào tạo cho cán bộ quản lý, thanh tra chuyên ngành ATTP); nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm ATTP;…
PV: Cục ATVSTP có khuyến cáo gì đối với người tiêu dùng trong việc lựa chọn thực phẩm để bảo đảm an toàn cho bản thân và gia đình?
Ông Nguyễn Văn Nhiên: Để bảo đảm ATTP, đề nghị người tiêu dùng chỉ mua và sử dụng những sản phẩm thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có nhãn mác đầy đủ, còn hạn sử dụng và không có các dấu hiệu khác thường, hỏng, mốc..., đồng thời nắm chắc 10 nguyên tắc vàng trong chế biến thực phẩm. Bên cạnh đó, Cục đề nghị mọi người dân khi phát hiện cơ sở sản xuất, KD, chế biến thực phẩm, cơ sở dịch vụ ăn uống vi phạm các quy định về bảo đảm ATTP phải thông báo ngay cho các cơ quan chức năng biết để ngăn chặn, xử lý kịp thời, mỗi người dân cần tích cực đấu tranh với các đối tượng vi phạm, tẩy chay các sản phẩm thực phẩm không an toàn, các cơ sở thực phẩm không bảo đảm điều kiện ATTP nhằm bảo đảm an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Anh Tuấn (thực hiện)