Bộ Tài chính vừa công bố nội dung sửa đổi một số vấn đề bất cập trong Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Theo nội dung sửa đổi, mức khởi điểm chịu thuế TNCN và mức giảm trừ gia cảnh đều được nâng lên đáng kể, song đa số dư luận đều cho rằng, cho dù thời điểm áp dụng là năm 2014, nhưng Luật Thuế TNCN sửa đổi cũng đã lạc hậu.
Theo nội dung sửa đổi, thay vì 7 bậc thuế như hiện nay với mức cao nhất là 35%, thuế TNCN sẽ được rút lại còn 6 bậc và mức cao nhất là 30%. Một số nội dung quan trọng được sửa đổi tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNCN lần này là nâng mức khởi điểm chịu thuế, loại bỏ bậc thuế cao nhất 35%, quy định về các khoản phụ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế và thay đổi cách quyết toán.
Về biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công và từ kinh doanh, loại bỏ bậc thuế suất cao nhất là 35%, còn lại giữ nguyên các bậc thu nhập tính thuế và thuế suất như hiện hành. Theo đó, biểu thuế lũy tiến từng phần còn 6 bậc, thuế suất cao nhất là 30%. Cụ thể: Bậc 1: đến 5 triệu chịu mức thuế suất 5%; bậc 2: trên 5 triệu-10 triệu: 10%; bậc 3: trên 10 triệu-18 triệu: 15%; bậc 4: trên 18 triệu-32 triệu: 20%; bậc 5: trên 32 triệu-52 triệu: 25%; bậc 6: trên 52 triệu: 30%.
Trong khi đó, ở biểu thuế đang áp dụng hiện nay, từ bậc 1 đến bậc 5 như phương án sửa đổi nhưng bậc 6 là trên 52 triệu-80 triệu chịu mức thuế 30%; bậc 7: trên 80 triệu chịu mức thuế 35%. Như vậy, với phương án sửa đổi thì các cá nhân có thu nhập tính thuế ở bậc cao (trên 80 triệu đồng/tháng) sẽ được giảm mức điều tiết so với hiện hành. Nếu đồng thời sửa đổi biểu thuế theo phương án này và điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh (từ 4 triệu lên 6 triệu đồng/tháng với cá nhân nộp thuế và 1,6 triệu lên 2,4 triệu đồng/tháng với mỗi người phụ thuộc) thì mức điều tiết thuế ở tất cả các bậc đều giảm so với hiện hành, trong đó người nộp thuế ở bậc thu nhập cao (trên 80 triệu đồng) được giảm nhiều hơn.
Dư luận cho rằng, ngay từ khi Luật Thuế TNCN ra đời vào năm 2009, mức khởi điểm chịu thuế 4 triệu đồng/người/tháng và chiết trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng/người/tháng đã bị dư luận phản đối. Sau 3 năm thực hiện, quy định trên càng trở nên lạc hậu và không theo kịp tốc độ tăng giá nhanh hiện nay. Việc sửa đổi thuế TNCN để áp dụng năm 2014 nếu không điều chỉnh phù hợp sẽ tiếp tục rơi vào vòng luẩn quẩn của sự lạc hậu.
So với Luật Thuế TNCN hiện hành, tuy mức khởi điểm chịu thuế TNCN sửa đổi và mức chiết trừ gia cảnh đều được nâng lên, song với tốc độ trượt giá như hiện nay, liệu khi được áp dụng vào năm 2014, luật thuế này có còn phù hợp? Theo giải thích của Bộ Tài chính, việc sửa đổi Luật Thuế TNCN lần này căn cứ vào tốc độ trượt giá, tốc độ thu nhập bình quân, tiền lương tối thiểu dự kiến... Tuy nhiên, nếu chỉ căn cứ vào các chỉ số này thì chắc chắn cứ sau 1 - 2 năm lại phải sửa đổi Luật Thuế TNCN một lần. Tuy lần sửa đổi này, biểu thuế lũy tiến từng phần có điều chỉnh giảm từ 7 bậc xuống còn 6 bậc, bỏ bậc thuế 35%, song việc điều chỉnh đó chỉ tác động đến một bộ phận nhỏ những người có thu nhập cao trên 80 triệu đồng/tháng.
Trong khi đó, do khoảng cách giữa các biểu số thuế quá dày (chỉ cách nhau 5%) nên đa số người chịu thuế là người có thu nhập thấp hơn, nhưng thu nhập của họ chỉ vừa nhích lên đã rơi ngay vào bậc thuế khác. Chính vì thế, dư luận cho rằng, việc sửa đổi cần bảo đảm hai tiêu chí: tính ổn định và tính khái quát cao. Vì nếu liên tục sửa đổi, điều chỉnh, không chỉ gây tốn kém thời gian, công sức, tiền bạc của Nhà nước, người dân, mà còn gây xáo trộn trong đời sống xã hội. Bên cạnh đó, nếu vẫn tiếp tục áp dụng mức thu khởi điểm 4 triệu đồng như hiện nay trong hai năm 2012-2013 thì sẽ gây khó cho cuộc sống của nhiều người dân.
Vì với mức sống như hiện nay, tại Hà Nội và một số thành phố lớn khác, 4 triệu đồng/tháng cho một trụ cột gia đình chắc chắn không đủ trang trải cho những nhu cầu thiết yếu nhất, nói gì đến chuyện nộp thuế. Với việc tăng giá vùn vụt của các mặt hàng thiết yếu như: xăng dầu, điện, gas, lương thực, thực phẩm…, sau hai năm nữa, liệu mức tăng lương có đáp ứng được một phần của lạm phát? Chắc chắn mức khởi điểm chịu thuế thu nhập từ 4 triệu tăng đến 6 triệu trong hai năm tới là không phù hợp thực tế đời sống.Vì thế, điều chỉnh từ mức 4 triệu đồng lên 6 triệu đồng/tháng cần được áp dụng ngay từ thời điểm này.
Ngọc Huy