Mùa hè đến kéo theo rất nhiều mối nguy hiểm về bệnh tật, trong đó nhiều bệnh liên quan đến thực phẩm. Làm thế nào để tránh được bệnh tật vào mùa hè? Ăn uống ra sao để chống chọi lại cái nắng, nóng? PGS. TS. Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế sẽ giúp chúng ta câu trả lời...
Phóng viên (PV): Mùa hè đến kéo theo rất nhiều mối nguy hiểm về bệnh tật, trong đó có bệnh liên quan đến thực phẩm. Xin ông cho biết những bệnh liên quan đến thực phẩm gồm những bệnh gì?
PGS.TS. Nguyễn Công Khẩn: Mùa hè với đặc trưng là khí hậu nóng, ẩm nên thực phẩm rất dễ bị ôi thiu, mốc hỏng đặc biệt là khi không có điều kiện bảo quản tốt. Khi thực phẩm bị các loại vi sinh vật xâm nhập sẽ dễ dẫn đến rất nhiều bệnh truyền qua thực phẩm, một số bệnh phổ biến có thể truyền qua thực phẩm như: bệnh tả; bệnh thương hàn; bệnh lỵ; bệnh tiêu chảy cấp; nhiễm trùng nhiễm độc thức ăn; bệnh bại liệt; bệnh viêm gan virut A, E; nhiễm virut đường ruột và bệnh do virut Rota; bệnh than; bệnh giun đũa, giun tóc, giun móc, giun xoắn; bệnh sán lá gan nhỏ; bệnh sán lá phổi; bệnh sán dây lợn; ngộ độc cá.
Ngoài ra còn nhiều các loại bệnh khác có thể truyền qua thực phẩm do thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
PV: Chúng ta đã tuyên truyền rất nhiều về thực phẩm an toàn để phòng tránh tiêu chảy cấp, nhưng mới đây thôi, nhiều ca tiêu chảy cấp nhập viện cũng chỉ vì nguyên nhân ăn thực phẩm ôi thiu, không rõ nguồn gốc. Ông có ý kiến gì về vấn đề này?
PGS.TS. Nguyễn Công Khẩn: Như đã nói, thời tiết mùa hè nóng là điều kiện dễ dàng dẫn đến thực phẩm bị ô nhiễm, ôi thiu, mốc hỏng nếu điều kiện bảo quản không tốt. Thêm vào đó là ý thức của những người sản xuất, kinh doanh thực phẩm với việc kinh doanh thực phẩm gần hết hạn hoặc đã quá hạn sử dụng, thậm chí chính người tiêu dùng dù biết hạn sử dụng không còn nhiều nhưng do tâm lý tiết kiệm, ham của rẻ nên nhiều khi vẫn mua về dùng, do đó có thể dẫn đến bị ngộ độc thực phẩm.
Ngoài ra, do đời sống của đa số người dân vẫn ở mức trung bình và dưới trung bình nên chưa có điều kiện để mua các sản phẩm thực phẩm thực sự an toàn hoặc có mua được thì cũng chưa có điều kiện bảo quản thật tốt để thực phẩm được an toàn.
Trước những vấn đề trên thì công tác tăng cường thanh, kiểm tra việc sản xuất, kinh doanh thực phẩm là vô cùng cần thiết. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh truyền thông về an toàn thực phẩm để người tiêu dùng có thể hiểu biết nhiều hơn về quyền lợi cũng như sử dụng thực phẩm sao cho an toàn, đặc biệt là vào mùa hè, mùa dễ lây truyền các bệnh qua thực phẩm.
PV: Để giảm những bệnh liên quan đến thực phẩm, chúng ta đã có những biện pháp gì, thưa ông?
PGS.TS. Nguyễn Công Khẩn: Những biện pháp nhằm giảm các bệnh liên quan đến thực phẩm bao gồm:
- Thông tin, tuyên truyền cho người tiêu dùng cách nhận biết và sử dụng dịch vụ thức ăn đường phố hợp vệ sinh (thay đổi hành vi và thói quen tiêu dùng), bên cạnh đó bản thân những người sản xuất ra các sản phẩm thực phẩm phải là những người sản xuất có lương tâm.
- Các cơ quan quản lý cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm.
- Tăng cường việc giám sát ATVSTP của người tiêu dùng, của các hiệp hội và tổ chức xã hội trong việc phát hiện các vi phạm.
- Song song với các hoạt động trên cần nâng cao đời sống kinh tế cho người dân, thay đổi tập quán ăn uống "dễ dãi" của người tiêu dùng.
PV: Ông đánh giá thế nào về tính khả thi của những biện pháp đó?
PGS.TS. Nguyễn Công Khẩn: Tính khả thi của các biện pháp phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan như:
 Cấu trúc của Rotavirus. |
- Sự tích cực của cơ quan quản lý trong công tác thanh, kiểm tra cũng như vai trò phát hiện, giám sát và tham gia giải quyết của các hiệp hội và chính quyền địa phương.
- Điều kiện về kinh tế, nhân lực và vật lực nhằm góp phần nâng cao được đời sống chung cho nhân dân.
PV: Là chuyên gia về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng, ông có thể cho bạn đọc báo Sức khoẻ & Đời sống lời khuyên về chế độ dinh dưỡng trong mùa hè để có thể giữ được sức khoẻ và tránh được bệnh tật?
PGS.TS. Nguyễn Công Khẩn: Trong mùa hè, cơ thể rất dễ mất nước, muối khoáng và các vitamin nhưng nhu cầu năng lượng tiêu hao lại giảm, do đó có thể lựa chọn cũng như chế biến các loại thực phẩm phù hợp với mùa hè theo các cách thức sau:
Yêu cầu về thức ăn:
- Nhiều nước, có khả năng bổ sung các vitamin B, C, cung cấp muối khoáng.
- Ít đạm, mỡ động vật.
- Tăng cường các loại rau xanh.
- Lượng thức ăn chế biến vừa đủ, tránh dư thừa dễ bị ô nhiễm vi sinh vật gây bệnh.
Một số thực phẩm phù hợp bảo đảm ATVSTP và ngon miệng cho mùa hè:
- Thức ăn cung cấp đạm, mỡ có nguồn gốc từ cá, tôm, cua, đậu,...
- Rau xanh và canh: canh chua, canh cua, rau ngót, rau đay, mùng tơi, rau muống...
- Bổ sung nhiều loại củ, quả tươi có tính mát: cam, bưởi, chanh leo, thanh long, dưa chuột...
PV: Xin cảm ơn ông!
Thúy Hạnh (thực hiện)