Không gian văn hóa Sa Pa, nơi tinh hoa các dân tộc Tây Bắc hội tụ

Được xây dựng như một "bức tranh thu nhỏ" về đời sống văn hóa vùng cao, Không gian văn hóa "Sa Pa - Tinh hoa hội tụ" gồm 5 khu trưng bày và trình diễn, đại diện cho các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn gồm: Dao đỏ, Mông, Tày, Xá Phó và Giáy.

Tại đây, nhiều hình ảnh quen thuộc sinh hoạt cộng đồng như nhà trình tường, bếp lửa, nghề rèn, thêu thổ cẩm, đan lát… được tái hiện sinh động. Không gian được thiết kế kết hợp giữa trưng bày và tiểu cảnh nghệ thuật, tạo cảm giác gần gũi, dễ tiếp cận với du khách.

Trải nghiệm văn hóa gắn với nghề truyền thống

Điểm khác biệt của mô hình không chỉ nằm ở giới thiệu văn hóa, mà ở việc tổ chức cho du khách trực tiếp tham gia các hoạt động nghề truyền thống. Từ vẽ sáp ong, dệt thổ cẩm, chế biến món ăn bản địa đến thưởng thức các chương trình văn nghệ dân gian, mỗi trải nghiệm đều giúp du khách tiếp cận văn hóa bằng cảm nhận thực tế, thay vì chỉ quan sát.

Mô hình nhà truyền thống được dựng ngay trong không gian, góp phần giới thiệu kiến trúc bản địa gắn với đời sống sinh hoạt thường ngày của đồng bào vùng cao. Các gian trưng bày thổ cẩm, sản phẩm thủ công cũng thu hút du khách tham quan, tìm hiểu và mua sắm.

Lấy người dân làm chủ thể, mở hướng sinh kế bền vững

Theo bà Hoàng Thị Vượng, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Hợp tác xã Văn hóa Kết nối Cộng đồng, toàn bộ hoạt động tại không gian văn hóa đều được xây dựng dựa trên phong tục, tập quán gắn liền với đời sống thường ngày của người dân. Người dân chính là chủ thể tham gia, trực tiếp giới thiệu, trình diễn và phục vụ du khách, còn hợp tác xã đóng vai trò kết nối, tổ chức và bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Trong thời gian tới, hợp tác xã kỳ vọng tạo điểm nhấn mới thông qua việc tái hiện không gian chợ tình Sa Pa theo phong cách truyền thống, kết hợp các chương trình giao lưu, biểu diễn và gala dinner mang đậm dấu ấn văn hóa từng dân tộc. Đáng chú ý, mô hình cũng khai thác tri thức bản địa về dược liệu, đặc biệt là các món ăn, bài thuốc dân gian của đồng bào Dao đỏ, gắn ẩm thực với chăm sóc sức khỏe theo quan niệm truyền thống.

Không gian văn hóa còn được xem là "điểm dừng" linh hoạt cho du khách. Chỉ trong một buổi tham quan, du khách có thể hình dung tương đối đầy đủ bức tranh văn hóa các dân tộc ở Sa Pa. Với những người muốn tìm hiểu sâu hơn, hợp tác xã đóng vai trò cầu nối, đưa du khách tiếp tục hành trình đến các bản làng, cộng đồng dân cư.

Song song với bảo tồn văn hóa, mô hình mở ra hướng tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương. Hiện hợp tác xã có 32 xã viên tham gia trực tiếp vào chuỗi dịch vụ, dự kiến nâng lên 70–100 thành viên trong thời gian tới, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 150 lao động thông qua các hoạt động cung ứng sản phẩm và dịch vụ du lịch.

Các sản phẩm được bao tiêu đa dạng, từ nông sản, ẩm thực truyền thống đến sản phẩm OCOP, thủ công mỹ nghệ, thổ cẩm. Toàn bộ quy trình được quản lý chặt chẽ từ đầu vào, bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng, qua đó khẳng định uy tín của hợp tác xã đối với du khách.

Với cách tiếp cận lấy người dân làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng, Không gian văn hóa "Sa Pa – Tinh hoa hội tụ" được kỳ vọng sẽ góp phần giúp Sa Pa phát triển du lịch theo hướng có trách nhiệm, bền vững và tiếp tục giữ vững sức hút của một điểm đến đặc sắc trên bản đồ du lịch Việt Nam.