Ngày 10/9, Sở Y tế Nghệ An phối hợp Trung tâm II - Trực tiếp Hỗ trợ trẻ khuyết tật (thuộc Hội Cứu trợ Trẻ em tàn tật Việt Nam) và Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An tổ chức Hội nghị tập huấn nhận diện nhu cầu, khám sàng lọc và phẫu thuật cho trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh năm 2026.
Ông Nguyễn Văn Nam, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, phát biểu tại hội nghị tập huấn nhận diện, khám sàng lọc và phẫu thuật cho trẻ em khuyết tật. ẢNH: V. Đồng
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Nam, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, cho biết toàn tỉnh hiện có khoảng 21.456 trẻ em khuyết tật, từ mức độ nhẹ đến nặng. Đây là nhóm trẻ cần được quan tâm, chăm sóc và hỗ trợ đặc biệt.
Theo ông Nam, việc phát hiện sớm dị tật, đánh giá đúng nhu cầu và giúp trẻ tiếp cận kịp thời các dịch vụ y tế, phục hồi chức năng hoặc dụng cụ trợ giúp có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe, sự phát triển và tương lai của các em.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những trẻ khuyết tật chưa được phát hiện, chưa được đánh giá đầy đủ hoặc chưa biết đến các chương trình hỗ trợ phù hợp. Vì vậy, lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An yêu cầu thay đổi cách tiếp cận, chủ động tìm đến trẻ có nhu cầu, thay vì chỉ chờ trẻ và gia đình tìm đến cơ sở y tế.
“Muốn làm được điều đó, trước hết đội ngũ cán bộ y tế tại cơ sở phải có kiến thức và kỹ năng để nhận diện đúng, phân loại đúng và lập hồ sơ đầy đủ”, ông Nguyễn Văn Nam nói.
Bác sĩ Nguyễn Minh Công, giảng viên Trung tâm II, hướng dẫn cán bộ y tế nhận diện các dạng bệnh, tật thường gặp ở trẻ khuyết tật. ẢNH: V. Đồng
Tại hội nghị, cán bộ y tế cơ sở được hướng dẫn nhận diện các nhóm bệnh, tật thường gặp, phân loại trẻ có nhu cầu phẫu thuật, phục hồi chức năng, dụng cụ trợ giúp hoặc giáo dục đặc biệt. Học viên được thực hành khám sàng lọc trên hình ảnh, giải đáp các tình huống thực tế và hướng dẫn quy trình triển khai tại địa phương.
Sở Y tế Nghệ An đề nghị học viên tập trung vào tính thực hành, nắm chắc quy trình từ nhận diện, ghi nhận thông tin, chụp ảnh, lập hồ sơ đến phân loại và chuyển thông tin. Sau tập huấn, cán bộ y tế cần vận dụng ngay kiến thức tại cơ sở, trở thành cầu nối đưa trẻ khuyết tật đến đúng dịch vụ hỗ trợ.
Theo kế hoạch, từ 21/9 đến 31/10/2026, các địa phương sẽ rà soát, lập danh sách trẻ khuyết tật dưới 16 tuổi và tổ chức khám sàng lọc tại trạm y tế. Với những trẻ không thể đến cơ sở y tế, địa phương sẽ tổ chức khám bổ sung tại trường học hoặc tại gia đình.
Lãnh đạo Sở Y tế yêu cầu các địa phương rà soát đầy đủ, không bỏ sót đối tượng, nhất là trẻ ở vùng khó khăn, trẻ thuộc hộ nghèo và những trẻ ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.
Qua khám sàng lọc, từng trẻ phải được phân loại rõ, có chỉ định phẫu thuật, cần phục hồi chức năng, cần dụng cụ trợ giúp hoặc các hình thức hỗ trợ khác. Hồ sơ phải có đầy đủ thông tin, hình ảnh và mô tả tình trạng bệnh theo biểu mẫu thống nhất để phục vụ đánh giá, hội chẩn và xây dựng kế hoạch can thiệp.
Ông Đồng Văn An, Giám đốc Trung tâm II, phát biểu tại hội nghị về việc huy động nguồn lực, phối hợp hỗ trợ trẻ em khuyết tật. ẢNH: V. Đồng
Ông Đồng Văn An, Giám đốc Trung tâm II, cho biết chương trình hiện có sự phối hợp của nhiều đơn vị và nguồn lực được huy động tốt hơn, tạo điều kiện triển khai bài bản. Mục tiêu của chương trình là mang lại kết quả thực chất cho từng trẻ, không chạy theo số lượng hay hình thức.
Đối với trẻ không có chỉ định phẫu thuật nhưng cần hỗ trợ, chương trình có thể cung cấp các dụng cụ trợ giúp theo chỉ định như chân giả, tay giả, nẹp, nạng, xe lăn, áo chỉnh hình và các dụng cụ chỉnh hình.
Với trẻ có chỉ định phẫu thuật, Trung tâm II phối hợp Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An tổ chức hội chẩn, phẫu thuật; đồng thời huy động chuyên gia tuyến Trung ương khi cần thiết. Theo kế hoạch, đợt phẫu thuật dự kiến diễn ra từ 7-11/12/2026 tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, với khoảng 125 trẻ được can thiệp.
Nguồn kinh phí thực hiện do Trung tâm II bảo đảm, gồm hỗ trợ phần viện phí người bệnh phải trả sau bảo hiểm y tế, chi phí ăn, ở, đi lại và 100% kinh phí dụng cụ trợ giúp theo chỉ định.
Lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An kỳ vọng chương trình sẽ giúp ngày càng nhiều trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn được phát hiện sớm, điều trị, phẫu thuật, phục hồi chức năng và có thêm cơ hội hòa nhập cộng đồng.
