Mới đây, tại Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 của Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TPHCM), BS.CKII Trần Quí Phương Linh, đại diện khoa Huyết học truyền máu và khoa Nội tổng hợp, báo cáo một trường hợp đặc biệt: Người bệnh gần như không có biểu hiện lâm sàng nhưng kết quả công thức máu cho thấy lượng bạch cầu lên tới 522.000 tế bào/mm³. Đằng sau con số bất thường ấy là một tình trạng cấp cứu huyết học có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Từ một xét nghiệm bất thường đến cuộc chạy đua cứu người
Theo BS.CKII Trần Quí Phương Linh, người bệnh đến khám trong tình trạng lâm sàng gần như bình thường. Tổng phân tích nước tiểu, chức năng gan, thận, đường huyết và nhiều chỉ số khác không ghi nhận bất thường đáng kể. Người bệnh cũng không có những triệu chứng rõ ràng khiến bản thân nghĩ mình đang mắc một bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên, công thức máu lại cho một kết quả hoàn toàn khác. Người bệnh thiếu máu nặng, hemoglobin chỉ 8,4 g/dL; đặc biệt, số lượng bạch cầu lên tới 522.000 tế bào/mm³.
BS.CKII Trần Quí Phương Linh báo cáo ca bệnh tại hội nghị khoa học. Ảnh: Mimosa
Đây là mức tăng rất cao. Theo bác sĩ, hội chứng tăng bạch cầu được đặt ra khi số lượng bạch cầu vượt 100.000 tế bào/mm³ và có thể dẫn đến những biến chứng nặng. Trong đó, đáng lo ngại là tình trạng bạch cầu làm tăng độ nhớt máu, ảnh hưởng tuần hoàn và có thể gây tổn thương phổi hoặc các biến chứng thần kinh. Ở trường hợp này, nguy cơ được nhận diện không phải từ những biểu hiện bên ngoài mà từ kết quả xét nghiệm.
Sau khi đánh giá tình trạng người bệnh, Bệnh viện Lê Văn Thịnh nhanh chóng hội chẩn nội viện, đồng thời liên hệ tuyến chuyên môn cao hơn (Bệnh viện Chợ Rẫy). Gia đình được thuyết phục đưa người bệnh đi ngay trong đêm và khoảng 2 giờ sáng, người bệnh có mặt tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ngay trong đêm, người bệnh được tiến hành gạn tách bạch cầu. Sau ba lần thực hiện, số lượng bạch cầu giảm xuống khoảng 100.000-150.000 tế bào/mm³.
Các xét nghiệm chuyên sâu sau đó giúp xác định chẩn đoán. Kết quả khảo sát cho thấy có sự hiện diện của nhiễm sắc thể Philadelphia (Ph+), với 192/200 tế bào được khảo sát có chuyển đoạn t(9;22), tương ứng 96%. Báo cáo của nhóm nghiên cứu xác định đây là trường hợp bạch cầu mạn dòng tủy.
May mắn tiếp theo là người bệnh đáp ứng với điều trị nhắm trúng đích bằng Imatinib. Sau 5 ngày điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, lượng bạch cầu giảm còn khoảng 99.000 tế bào/mm³. Người bệnh được chuyển sang điều trị ngoại trú, uống thuốc đều đặn và tiếp tục theo dõi.
Từ một tình trạng có thể diễn tiến thành cấp cứu đe dọa tính mạng, người bệnh chuyển sang giai đoạn có thể quản lý như một bệnh mạn tính. Điều đáng nói là người bệnh không hề biết mình đang đứng trước nguy cơ lớn như vậy.
Trong phần kết luận báo cáo, nhóm bác sĩ nhấn mạnh một chuỗi mắt xích có ý nghĩa quyết định: phát hiện bất thường từ xét nghiệm, nhận diện đúng tình trạng cấp cứu, hội chẩn nội viện và liên viện, chuyển người bệnh đến cơ sở có khả năng can thiệp chuyên sâu và điều trị kịp thời. Một lần khám sức khỏe vì thế đã trở thành một cơ hội giữ lại sự sống.
Hơn 5 triệu người ở TPHCM đã được khám sức khỏe
Câu chuyện tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh cũng cho thấy ý nghĩa của việc không chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám. Trong thực tế, không phải bệnh lý nào cũng biểu hiện rõ ngay từ đầu. Một số bất thường có thể chỉ được phát hiện qua xét nghiệm, đo các chỉ số sức khỏe hoặc quá trình sàng lọc định kỳ. Khi được phát hiện sớm, người bệnh có thêm cơ hội được đánh giá nguy cơ, điều trị hoặc theo dõi phù hợp.
Đây cũng là tinh thần mà chính quyền TPHCM đang thúc đẩy thông qua Chương trình khám sức khỏe toàn dân năm 2026, hướng tới chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu là chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe liên tục.
Nhân viên Bệnh viện Lê Văn Thịnh lấy máu xét nghiệm trong đợt khám sức khỏe toàn dân tại xã Long Hải, TPHCM. Ảnh: BVCC
Theo Sở Y tế TPHCM, tính đến ngày 21/9, đã có 5.018.955 người được khám sức khỏe, khám sàng lọc. Thành phố đồng thời tập trung hoàn thiện dữ liệu trên Hồ sơ sức khỏe điện tử và làm sạch dữ liệu để số liệu phản ánh đúng số người thực tế đã được khám. Trong số này, hơn 2 triệu trẻ em, học sinh đã được khám, đạt 77,1%; số người lao động được khám là hơn 832.000 người, đạt 18,5%. Tại 168 phường, xã, đặc khu, có 132 địa phương đạt tỷ lệ từ 30% dân số trở lên.
Trước đó, tính đến ngày 7/9, thành phố ghi nhận hơn 4,03 triệu người được khám sức khỏe và cập nhật dữ liệu, đạt 31,6% dân số. Gần 3,8 triệu lượt khám định kỳ đã được cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử. Đáng chú ý, từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9, số lượt khám tăng mạnh, có tuần đạt hơn 480.000 lượt.
Để chương trình tiến xa hơn, ngành Y tế TPHCM đang triển khai mô hình kết nối bệnh viện với trạm y tế. Hiện 168/168 trạm y tế phường, xã, đặc khu đều có bệnh viện đồng hành, đồng thời được kết nối với các bệnh viện chuyên khoa khi cần hỗ trợ chuyên sâu. Theo kế hoạch, sự kết nối này không chỉ phục vụ các đợt khám sức khỏe mà còn nhằm tăng năng lực y tế cơ sở thông qua đào tạo, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật, quản lý bệnh không lây nhiễm, cấp cứu ban đầu và chuyển tuyến.
Mục tiêu sâu xa hơn là hình thành quá trình quản lý sức khỏe liên tục, trong đó dữ liệu của mỗi người được cập nhật và sử dụng để theo dõi sức khỏe theo thời gian. Chương trình khám sức khỏe toàn dân của TPHCM được triển khai từ ngày 25/5, hướng tới mục tiêu người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và được lập hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời.
Nhìn từ ca bệnh được báo cáo tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh, giá trị của một lần khám định kỳ không chỉ nằm ở việc biết hôm nay mình khỏe hay không. Quan trọng hơn, đó có thể là dịp phát hiện một dấu hiệu mà chính người bệnh chưa từng nghĩ tới.
Với người dân, khám sức khỏe vì thế không nên chỉ là một hoạt động được thực hiện khi cơ quan, trường học hay địa phương tổ chức. Đó cần dần trở thành thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động của mỗi gia đình. Bởi đôi khi, cơ thể vẫn đang cho cảm giác hoàn toàn bình thường, trong khi một chỉ số xét nghiệm đã âm thầm lên tiếng.
Và nếu được lắng nghe đúng lúc, tiếng nói ấy có thể mở ra cơ hội điều trị trước khi bệnh lý trở thành một cuộc chạy đua sinh tử.
