Vừa qua, giải Nobel Kinh tế 2011 đã được trao cho hai chuyên gia kinh tế Mỹ, ông Thomas J.Sargent - Giáo sư Đại học New York và ông Christopher A.Sims - Giáo sư Đại học Princeton, do các công trình nghiên cứu thực tiễn về nguyên nhân và tác dụng trong kinh tế vĩ mô.
 Ông Thomas J.Sargent và ông Christopher A.Sims. |
Tuy nhiên, hai nhà kinh tế cho biết, họ không có câu trả lời dễ dàng cho khủng hoảng nợ tồi tệ tại châu Âu. Ông Sims cho rằng, khu vực đồng euro phải tạo ra một liên minh tài chính để tránh sự sụp đổ của đồng tiền chung. “Để đồng euro tồn tại, khu vực đồng euro sẽ phải tìm cách chia sẻ những gánh nặng tài chính.” Sargent cảnh báo rằng, cũng như Sims, ông không có giải pháp đơn giản cho khủng hoảng kinh tế toàn cầu. “Chúng tôi phải thử nghiệm các mô hình của mình trước khi phá hủy thế giới,” ông Sargent nói. Ông Sims lưu ý những vấn đề tài chính hiện nay của thế giới, cho rằng phục hồi kinh tế thế giới đòi hỏi rất nhiều công việc xem xét tìm kiếm số liệu lâu dài. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng, những phương pháp mà ông cùng với ông Sargent sử dụng là cần thiết để đưa cả hai ra khỏi mớ hỗn độn này. Hai nhà kinh tế vừa giành giải Nobel này cho biết họ không có phương cách thần kỳ nào để giải quyết khủng hoảng của nền kinh tế Mỹ, nhưng ông Sargent chỉ trích cách thức mà những vấn đề tài chính của nước này thường được thảo luận.
Cống hiến quan trọng nhất của Sargent và Sims là hai ông cho thấy thực tế có thể sử dụng dữ liệu lịch sử để phân tích mối quan hệ nhân quả trong kinh tế vĩ mô, cho dù đó có là mối quan hệ hai mặt. Có nhiều lý do để cho rằng, bất ngờ thay đổi chính sách kinh tế có nhiều ảnh hưởng hơn so với những gì người ta dự đoán. Tuy vậy, kết quả của một chính sách được kỳ vọng trước và một chính sách bất ngờ là khác nhau. Thay đổi lãi suất hay thuế suất không giống như một “cú sốc” vì ít nhất người ta đã lường trước được việc này. Ai đã tham gia thị trường cổ phiếu đều có thể hiểu được điều đó. Một công ty vừa báo cáo lợi nhuận tăng và tăng cả lợi nhuận dự báo trong tương lai nhưng giá cổ phiếu công ty đó vẫn có thể giảm, đơn giản là vì thị trường kỳ vọng mức tăng ấy còn phải lớn hơn thế nữa. Hơn nữa, tác động của một chính sách bất ngờ có thể phụ thuộc vào việc nó được ban hành độc lập với các cú sốc trong nền kinh tế hay nó chính là giải pháp cho những cú sốc đó. Sargent nghiên cứu phương pháp sử dụng dữ liệu lịch sử để tìm hiểu chính sách kinh tế thay đổi một cách có hệ thống ảnh hưởng thế nào tới nền kinh tế. Thay vào đó, nghiên cứu của Sims tập trung vào việc phân biệt giữa những thay đổi không lường trước của các biến số như giá dầu hay lãi suất và những thay đổi đã lường trước để xác định tác động của chúng đối với các biến số vĩ mô quan trọng. |
Lê Sơn